[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση έχει επικεντρώσει ολόκληρη τη
διαπραγματευτική της προσπάθεια στην περίφημη υπόθεση του ευρωστρατού, στην
προσθήκη μιας και μόνης πρότασης στο μέχρι πρότινος απορριπτέο κείμενο της
Άγκυρας, ίσως είναι χρήσιμη μια… ιστορική αναδρομή:

Στα τέλη του 2000, η Τουρκία απορρίπτει το «κείμενο της Κωνσταντινούπολης» που
πρότειναν Βρετανοί και Αμερικανοί. Ένα χρόνο αργότερα, δέχεται το «κείμενο της
Άγκυρας», υποχωρώντας από την αξίωσή της να έχει δικαίωμα βέτο στις αποφάσεις
για τη χρήση του ευρωστρατού. Στο διάστημα αυτού του έτους των
διαπραγματεύσεων μεταξύ Άγγλων, Αμερικανών και Τούρκων, το υπουργείο
Εξωτερικών ήταν ενήμερο. Δεν ήταν όμως ο Πρωθυπουργός και το γραφείο του.
Επίσης, το πρωθυπουργικό γραφείο, με τη σειρά του, δεν είχε ασχοληθεί καθόλου
με την υπόθεση.

Το αποτέλεσμα ήταν πως όταν τελικώς το κείμενο της Άγκυρας έφθασε επισήμως
στην Αθήνα, η αντίδραση της κυβέρνησης ήταν αντιφατική: το μεν υπουργείο
Εξωτερικών το χαρακτήρισε «καταρχήν θετικό», το δε Μέγαρο Μαξίμου «κακό και
απορριπτέο». Η αντιφατικότητα δεν σταμάτησε εκεί: Στο Συμβούλιο Υπουργών
Εξωτερικών του Δεκεμβρίου ο κ. Παπανδρέου εμφανίστηκε διατεθειμένος να
εξετάσει τη λύση της κάλυψης των ελληνικών συμφερόντων διά της μεθόδου της
ανταλλαγής επιστολών μεταξύ των κ.κ. Σολάνα και Ρόμπερτσον. Λίγες ημέρες
αργότερα, ο κ. Σημίτης στο Λάακεν απορρίπτει κατηγορηματικά τη «λύση» των
επιστολών.

Από εκεί και πέρα, ακολούθησε μια πλειοδοσία «σκληρών τόνων» από τη μεριά της
κυβέρνησης, η οποία, επικουρούμενη και από την αξιωματική αντιπολίτευση,
«έβαλε τον πήχυ» στα ύψη. Ζήτησε αλλαγές – ριζικές και πολλές – στο κείμενο
της Άγκυρας και εισέπραξε μια σειρά από «όχι».

Ε, στο σημείο αυτό άρχισε να γίνεται κατανοητό πως το κόστος της σκληρής
γραμμής ήταν υπερβολικό: ο ευρωστρατός, μια κορυφαία πολιτική της Ένωσης,
κινδύνευε να μην προχωρήσει εξαιτίας – της Ελλάδας – μιας κατεξοχήν
ευρωπαϊστικής χώρας. Επιπλέον, κινδύνευε να εμπλακεί με την ένταξη της Κύπρου
και το Κυπριακό – ενδεχόμενο εθνικά ασύμφορο. Και, βέβαια, οι σχέσεις της
χώρας με τους εταίρους και τους Αμερικανούς κινδύνευαν να επιστρέψουν στην όχι
και τόσο ευχάριστη κατάσταση του παρελθόντος.

Ως εκ τούτου, η τελευταία θέση της Αθήνας, εν όψει της συνόδου της Σεβίλλης –
ότι, δηλαδή, αρκεί μια προσθήκη στο κείμενο για να λυθεί το θέμα – δεν μπορεί
παρά να χαρακτηρισθεί σώφρων και ώριμη. Κι ας της πήρε έξι μήνες…