Πόλεμος για τη μεθαδόνη

Κάτι παραπάνω από ενάμισι ποτήρι (μεγάλο) μπίρα ή ένα ποτήρι ουίσκι είναι
αρκετό για την αποβολή από το πρόγραμμα της μεθαδόνης. Στις τέσσερις τέτοιες
υποτροπές καίγεσαι! Το αυστηρότερο στην Ευρώπη είναι το πλαίσιο λειτουργίας
των προγραμμάτων υποκατάστασης του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ).

Το καινούργιο πλαίσιο έχει ήδη δημιουργηθεί με τη συμφωνία της διοίκησης του
Οργανισμού. Συζητείται εδώ και δύο μήνες, αλλά φαίνεται πως συναντά
αντιστάσεις.

Στην πραγματικότητα, έχει προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο. Ενώ η διοίκηση του ΟΚΑΝΑ
συζητά ένα πιο ελαστικό πλαίσιο για τα προγράμματα υποκατάστασης, το
επιστημονικό προσωπικό, με χθεσινή ανακοίνωσή του, ζητά από την πρόεδρο του
Οργανισμού να ανακοινώσει ότι προέβη σε λάθος χειρισμούς και να εξασφαλίσει τη
σοβαρότητα των θεραπευτικών προγραμμάτων…

Τουλάχιστον 35 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, μετά την αποβολή από το
πρόγραμμα, την ώρα που οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης δεν διώχνουν κανέναν
λόγω υποτροπής.

Το συμβόλαιο που υπογράφουν οι εξαρτημένοι πριν μπουν στο πρόγραμμα χορήγησης
μεθαδόνης, το λέει καθαρά: απαγορεύεται η χρήση αλκοόλ και άλλων ψυχοδραστικών
ουσιών.

Το ίδιο ξεκάθαρος είναι και ο κανονισμός λειτουργίας των προγραμμάτων, που
φτάνουν μόνο για 750 περίπου άτομα: τέσσερις υποτροπές σημαίνουν διακοπή του
προγράμματος. Και οι υπεύθυνοι των μονάδων υποκατάστασης διευκρινίζουν πως δεν
πρόκειται για τέσσερις υποτροπές καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος, αλλά
για κάθε χρόνο που περνάει. Και συμπληρώνουν πως ο έλεγχος γίνεται με τακτικές
εξετάσεις ούρων. Η ανίχνευση οποιασδήποτε ναρκωτικής ουσίας σημαίνει υποτροπή,
ενώ για το αλκοόλ το όριο είναι, όπως λένε, «παραπάνω από αυτό που ορίζει η
Τροχαία για το αλκοτέστ»…

Δεκάδες είναι οι άνθρωποι που αποβλήθηκαν, έπειτα από χρόνια παρακολούθησης.
Σύμφωνα με τα μέλη του προγράμματος, επτά στις δέκα αποβολές σχετίζονται με τη
χρήση αλκοόλ, ενώ μέχρι σήμερα 35 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους έπειτα από
αποβολή.

Ένα από τους ανθρώπους που αποβλήθηκε για χρήση αλκοόλ είναι ο Γιάννης
Αδαμίδης, ο οποίος μπήκε από τους πρώτους στη μεθαδόνη, ύστερα από 12 χρόνια
χρήσης ηρωίνης. Μάλιστα έστειλε και επιστολή – έκκληση στον ΟΚΑΝΑ για να
επιστρέψει, την οποία δημοσιεύουμε.

Ο Γιάννης Αδαμίδης πέρασε τέσσερα χρόνια χωρίς καμιά υποτροπή στην ηρωίνη. Τον
Νοέμβριο του 2000 τού ανακοίνωσαν ότι έπρεπε να διακόψει το πρόγραμμα για
χρήση αλκοόλ. «Αναφέρομαι στη συνήθειά μου να πίνω 3-4 μπίρες… στην
προσπάθειά μου να απομακρυνθώ από κάθε είδους ναρκωτικό», έγραφε στη διοίκηση
του ΟΚΑΝΑ. Και έλαβε την απάντηση πως «η θεραπευτική ομάδα εξάντλησε κάθε
επιείκεια έως την τελική απομάκρυνση λόγω ασύμβατης συμπεριφοράς».

Σύμφωνα, πάντως, με έγγραφο που κοινοποίησε ο ΟΚΑΝΑ στα μέλη των προγραμμάτων,
πριν από ενάμιση χρόνο, «το σκεπτικό για τη θέσπιση των αυστηρών αυτών κανόνων
είναι αφενός να αποθαρρύνει την παράλληλη χρήση και αφετέρου να δοθεί κατά
προτεραιότητα βοήθεια σε εκείνους που έχουν ισχυρότερο κίνητρο για θεραπεία.
Πρόκειται για μια επιλογή μιας “λύσης ανάγκης”, λόγω αδυναμίας να καλύψουμε το
σύνολο όσων κάνουν αίτηση για θεραπεία»!

Σύμφωνα με το νέο σχέδιο που κάπου σκοντάφτει, «όσοι ασθενείς ρέπουν προς τις
υποτροπές, αυτοί είναι κυρίως που χρειάζονται τα προγράμματα υποκατάστατων. Τα
προγράμματα υιοθετούν ανεκτική πρακτική έναντι των υποτροπών και τις
αντιμετωπίζουν ως λόγο επανένταξης και ενδεχομένως εντατικοποίησης της
θεραπευτικής προσπάθειας». Για τις αποβολές αναφέρεται ότι «για να έχουν και
θεραπευτικό χαρακτήρα, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν την προοπτική,
τουλάχιστον, της επανένταξης στο πρόγραμμα. Έτσι, θα πρέπει να έχουν
περιορισμένο χρονικά χαρακτήρα, ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος».

Επιεικέστεροι κανόνες στην Ευρώπη

Η χώρα μας είναι, ίσως, η μοναδική στην Ευρωπαϊκή Ένωση που εφαρμόζει τόσο
αυστηρούς κανόνες για την παραμονή των εξαρτημένων στο πρόγραμμα μεθαδόνης.
Και οι αντίστοιχοι φορείς της Σουηδίας αποβάλλουν τα μέλη των προγραμμάτων
μεθαδόνης όταν υποτροπιάζουν. Τους δίνουν όμως την ευκαιρία να ενταχθούν και
πάλι στο πρόγραμμα.

Υποτροπή αποτελεί μόνο η χρήση ηρωίνης και όχι κάνναβης ή αλκοόλ, στο Βέλγιο.
Στη Γαλλία, η αποβολή από το πρόγραμμα είναι απόφαση του γιατρού που
παρακολουθεί τα μέλη των προγραμμάτων, αφού δεν υπάρχει σχετικός κανονισμός.

Γερμανία, Ολλανδία δεν περιλαμβάνουν την υποτροπή στο πλαίσιο λειτουργίας των
προγραμμάτων υποκατάστασης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όχι μόνο δεν αποβάλλονται
όσοι υποτροπιάζουν, αλλά οι ειδικοί γιατροί που τους παρακολουθούν έχουν
ειδικές οδηγίες για το πώς θα χειριστούν την περίπτωση.