ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το φαινόμενο του ακραίου εθνικισμού

Τον τελευταίο καιρό είδαμε δύο διαφορετικές εκφάνσεις του ιδίου ευρύτερου
φαινομένου, του ακραίου εθνικισμού που ευδοκιμεί, κατά καιρούς, και στη χώρα
μας: την εκλογική επιτυχία του Λεπέν στις προεδρικές της Γαλλίας και την
επιθετική στάση του Σαρόν κατά των αγωνιζόμενων Παλαιστινίων. Θα σταθώ στην
ισραηλινή περίπτωση που μου είναι πιο οικεία.

Η στάση του Σαρόν εγγράφεται στα εγκλήματα κατά τις ανθρωπότητας όπως η
επιθετική πολιτική των Μιλόσεβιτς, Τούτζμαν και Κάρατζιτς στη δεκαετία του
1990. Είναι η πολλοστή φορά που ο Σαρόν «χτύπησε» ως εγκληματίας πολέμου, με
πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις την επίθεση κατά του Λιβάνου στις αρχές της
δεκαετίας του 1980, χωρίς πράσινο φως από την τότε κυβέρνηση του Ισραήλ, και
τη σφαγή άοπλων Παλαιστινίων στη Σάμπρα και Σατίλα.

Όπως κάθε ακραίος εθνικισμός, ο σιωνιστικός εθνικισμός που εκπροσωπεί ο Σαρόν
και που στοχεύει στην εδραίωση του Μεγάλου Ισραήλ, εφευρίσκεται στα εργαστήρια
κάποιων εθνικιστών ή/και φονταμενταλιστών διανοουμένων και «αγνών ιδεολόγων»
του συγκεκριμένου λαού.

Η εθνικιστική ιδεολογία της σχολής Σαρόν αποτελεί σύζευξη δύο ρευμάτων, που
αποτελούσαν μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970 ριζοσπαστικές εναλλακτικές
στην κυρίαρχη σιωνιστική ιδεολογία του Εργατικού Κόμματος, μέχρι δηλαδή την
έλευση του πρώην τρομοκράτη Μπέγκιν στην εξουσία (κόμμα Λικούντ). Πρόκειται
για πάντρεμα του γνωστού ως ρεβιζιονιστικό σιωνισμό τού θεωρητικού Jabotinsky
με τον εβραϊκό-σιωνιστικό φονταμενταλισμό των αρχιραβίνων Kook του πρεσβύτερου
και Kook του νεώτερου.

Ο ρεβιζιονιστικός σιωνισμός που υιοθέτησε το κόμμα Λικούντ (πρωθυπουργοί
Μπέγκιν και Σαμίρ), ήταν σχετικά απλός. Τόνιζε κυρίως ότι μόνο με αγώνες και
θυσίες, με νικηφόρο πόλεμο αρχικά κατά των Βρετανών και μετά κατά των Αράβων,
χωρίς ηθικούς φραγμούς, θα επιτευχθεί το Μεγάλο Ισραήλ (Ερέτζ Γισραέλ),
που θα περιλαμβάνει το σημερινό Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη, τη Χερσόνησο του Σινά
και τμήμα της Συρίας. Το πρότυπο του Jabotinsky ήταν η ελληνική ανεξαρτησία
και σταδιακή επέκταση της Ελλάδας, η Μεγάλη Ιδέα.

Κατά τον εβραϊκό-σιωνιστικό φονταμενταλισμό, οι Εβραίοι δεν είναι «έθνος όπως
τα άλλα έθνη» (όπως αντίθετα υποστηρίζει ο αρχικός σιωνισμός), αλλά «ο
περιούσιος λαός» που μέσα από την οδύνη και τον κατατρεγμό θα ξαναζήσει το
ένδοξο παρελθόν του, δημιουργώντας πάλι το βιβλικό «Μεγάλο Ισραήλ». Με τη
διαδικασία αυτή ο «περιούσιος λαός» θα σώσει την ανθρωπότητα από την
ανηθικότητα, τον ευδαιμονισμό και τη σήψη στις οποίες έχει περιέλθει. Στην
επίτευξη του ιερού αυτού σκοπού είναι αδιανόητες οι παραχωρήσεις με βάση την
κοινή ηθική, την ειρήνη, την καλή γειτονία ή τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου.
Κατά τους διανοητές σημερινούς οπαδούς των Kook, η εξασφάλιση των βιβλικών
συνόρων του Ισραήλ είναι θεϊκή εντολή. Έτσι μόνο θα καταφθάσει ο Μεσσίας και
θα επέλθει η Λύτρωση. Είναι καθήκον των σημερινών Ισραηλινών να κατατροπώσουν
τους Άραβες που μπαίνουν εμπόδιο στη θεϊκή αυτή εντολή. Οι Άραβες είναι «οι
σημερινοί ναζί» (sic) που επιδιώκουν «την εξαφάνιση των Εβραίων».

Στο Ισραήλ ο εθνικισμός και η αδιαλλαξία που προς στιγμήν κυριαρχούν υπό τον
Σαρόν, τροφοδοτούνται από τη σύγκρουση με τους Παλαιστινίους, τη στάση των
μουσουλμάνων φονταμενταλιστών (Χαμάς, κ.λπ.), την έλευση μεταναστών Εβραίων
από τη πρώην ΕΣΣΔ που αποτέλεσαν αναπάντεχο μποναμά για το Λικούντ και από το
ισραηλινό αναλογικό εκλογικό σύστημα που εξασφαλίζει δυσανάλογη επιρροή στους
αδιάλλακτους.

Ο Α. Ηρακλείδης είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο τμήμα
Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.