[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Το τελευταίο «Ευρωβαρόμετρο» (αρ. 56) αποκαλύπτει και πάλι ορισμένα σημαντικά
στοιχεία και σοβαρές αντιφάσεις στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της ελληνικής
κοινωνίας. Έτσι, π.χ., η ελληνική κοινωνία εμφανίζεται να υποστηρίζει με τα
υψηλότερα δυνατά ποσοστά τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη σύνταξη
Συντάγματος, το ενιαίο νόμισμα, ευρώ, την ανάπτυξη της κοινής εξωτερικής
πολιτικής και της κοινής πολιτικής άμυνας (ΚΕΠΑΑ). Ταυτόχρονα, όμως, η
ελληνική κοινωνία καταγράφει τη χαμηλότερη υποστήριξη για την εγκατάλειψη της
ομοφωνίας και τη λήψη αποφάσεων με ειδική πλειοψηφία. Καταγράφει επίσης
εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά σε ό,τι αφορά την αποδοχή της «ευρωπαϊκής
ταυτότητας». Οι αντιφάσεις αυτές παρατηρούνται, αν και σε χαμηλότερο επίπεδο,
και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και σε μεγάλο βαθμό φαίνεται να οφείλονται είτε
σε παρεξήγηση ορισμένων κεντρικών εννοιών ή σε ελλιπή πληροφόρηση για το
περιεχόμενο, στόχους, συνέπειες ορισμένων πλευρών της ενοποιητικής
διαδικασίας. Οι αντιφάσεις όμως αυτές παραπέμπουν σε προβληματισμούς για το
«μέλλον της Ευρώπης» και την πολιτική και θεσμική συγκρότηση της Ευρωπαϊκής
Ένωσης ­ θέμα που αποτελεί αντικείμενο των εργασιών της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης.
Στους προβληματισμούς αυτούς μπορεί κάποιος να αναζητήσει απαντήσεις (ή και να
προσθέσει ενδεχομένως νέους προβληματισμούς) στο ιδιαίτερα σημαντικό βιβλίο
του καθηγητή και ευρωβουλευτή Δ.Θ. Τσάτσου, με τίτλο «Ευρωπαϊκή Συμπολιτεία:
Για μια ένωση λαών με ισχυρές πατρίδες» (Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτης, 2002). Ο
Δ. Τσάτσος έχει συμβάλει όσο ελάχιστοι στην ανάπτυξη των θεωρητικών
αναζητήσεων για την προώθηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Επιπρόσθετα, ως
εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Διακυβερνητική Διάσκεψη για τη
Συνθήκη της Νίκαιας, συνέβαλε, κατά γενική ομολογία, καθοριστικά στην όλη
διαδικασία και στην ελαχιστοποίηση των οποιωνδήποτε λαθών που διαπράχθηκαν. Ο
γράφων δεν συμφωνεί με όλες τις απόψεις και θέσεις που εκφράζει ο Δ. Τσάτσος.
Συμφωνεί όμως με τη διατύπωση ότι «έχει τελικά μεγάλες στιγμές η ιστορία του
ευρωπαϊκού ήθους, η αξιακή ιστορία της Ευρώπης (…). Η Ευρωπαϊκή Ένωση, όση
κρίση αξιοπιστίας κι αν περνά, εμπεριέχει τη δυναμική τής αξιακής της
υπόστασης…».

Ο καθηγητής Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου
Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ) και αναπληρωτής εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης
στην Ευρωπαϊκή Συνέλευση.