Πίθηκοι ράτσας… «ριφιφί»

Το πούλμαν είχε σταματήσει στον χώρο στάθμευσης στην άκρη του
αυτοκινητοδρόμου και οι τουρίστες χάζευαν στο κατάστημα τουριστικών ειδών,
όταν ξαφνικά ακούστηκε πως μια ληστεία βρισκόταν σε εξέλιξη στο πούλμαν τους.

Ιαπωνικός μακάκος. Όταν τον βάζει σημάδι κάποιος κυνηγός, ο πίθηκος τον κοιτάζει και ενώνει τα χέρια του σαν να προσεύχεται

Ο εισβολέας είχε μπει από την ανοικτή πόρτα και περιεργαζόταν τις αποσκευές
τους και ό,τι άλλο είχαν αφήσει μέσα στο όχημα. Ο οδηγός όμως έβαλε τέλος στο
επεισόδιο προσφέροντας στον εισβολέα… μια ώριμη μπανάνα. Με νύχια που κόβουν
σαν ξυράφι, ο ιαπωνικός πίθηκος καθάρισε το φρούτο και αποχώρησε νικητής από
άλλη μία αντιπαράθεση ανάμεσα στον άνθρωπο και τα πιθηκοειδή.

«Είναι ένας άλλος πίθηκος που κάθεται στη μέση του δρόμου, σίγουρος ότι το
αυτοκίνητο θα σταματήσει, και τότε πηδάει στο καπό και απαιτεί τροφή», λέει ο
Τομοάκι Ματσούο, ανεξάρτητος τηλεοπτικός ρεπόρτερ που βγάζει το ψωμί του
κινηματογραφώντας τις επαφές πιθήκων – ανθρώπων στο θέρετρο Νίκο, 120 χλμ.
βόρεια του Τόκιο. Άλλοι προσπαθούν να πηδήξουν από ανοικτά παράθυρα και να
μπουν σε πούλμαν που κινούνται με ταχύτητα σχεδόν 30 χλμ/ώρα. «Πολλές φορές,
μόλις που αποφεύγεται το ατύχημα», προσθέτει.

Οι πίθηκοι αυξάνονται και πληθύνονται στην Ιαπωνία. Ο πληθυσμός των μακάκων
στη χώρα ήταν 15.000 μετά τον πόλεμο και μέσα σε μισό αιώνα δεκαπλασιάστηκε –
φθάνει σήμερα τις 150.000. Αντιθέτως, ο ανθρώπινος πληθυσμός της Ιαπωνίας
προβλέπεται να μειωθεί κατά το ήμισυ μέσα στον αιώνα και να περιοριστεί στα 65
εκατομμύρια.

Στην πόλη που βρίσκεται δίπλα στο Εθνικό Πάρκο Νίκο, οι αρμόδιοι παρακολουθούν
χρόνο με τον χρόνο τους πιθήκους να επεκτείνονται. Μερικές μητέρες μεταφέρουν
τώρα με το αυτοκίνητο τα παιδιά τους στο σχολείο επειδή φοβούνται επιθέσεις
πιθήκων. Πριν από δύο χρόνια, το Νίκο έγινε η πρώτη πόλη στην Ιαπωνία που
απαγόρευσε στους επισκέπτες να ταΐζουν τους πιθήκους. «Η κατάσταση
επιδεινώνεται διαρκώς», παραπονείται ο Τόκι Κανέντα, 60 χρόνων, κάτοικος της
περιοχής. «Εδώ και χρόνια δεν μπορούμε να αφήσουμε ανοιχτά τα παράθυρα του
δευτέρου ορόφου του σπιτιού μας. Πριν από δύο χρόνια κλείσαμε το κατάστημα
τουριστικών ειδών που είχαμε εξαιτίας των πιθήκων».

Για τους αξιωματούχους, οι πίθηκοι αυτοί είναι πλέον μια «πανούκλα» που
«μαστίζει» την ύπαιθρο και τις καλλιέργειες, προκαλώντας κάθε χρόνο στις
σοδειές ζημιές ύψους, τουλάχιστον, 7 εκατομμυρίων δολαρίων. Σύμφωνα με την
εφημερίδα «Ασάχι Σιμπούν», ο αριθμός των πιθήκων που σκοτώνονται από ανθρώπους
αυξήθηκε τα τελευταία 25 χρόνια και σήμερα φθάνει τις 10.000 ετησίως. Εν
τούτοις ο πληθυσμός τους στην Ιαπωνία συνεχίζει να αυξάνεται. Καθώς
μετακινούνται από τις ορεινές προς τις πεδινές περιοχές, βρίσκουν περισσότερη
τροφή και έτσι τα περισσότερα ενήλικα θηλυκά γεννούν τώρα ένα μωρό τον χρόνο.
Παράλληλα γίνονται όλο και μεγαλύτεροι και πιο επιθετικοί επειδή τρώνε δυτικά
φαγητά, λέει ο Τερούο Κανάγια, ένας 60χρονος ξενοδόχος στο Νίκο. «Μεγάλωσαν
έπειτα από 20, 30 χρόνια που οι τουρίστες τούς ταΐζουν με δυτική, λιπαρή
τροφή, όπως χάμπουργκερ Μακντόναλντς. Λατρεύουν τα τηγανητά».

Η αύξηση του πληθυσμού των πιθήκων αντανακλά και αλλαγές στην ιαπωνική
κοινωνία. Όχι μόνον ο αριθμός των κυνηγών έχει μειωθεί, αλλά και ο πληθυσμός
των πόλεων βλέπει όλο και πιο αρνητικά το κυνήγι των πιθήκων. «Οι κυνηγοί λένε
πως δεν θέλουν να κυνηγούν ιαπωνικούς μακάκους επειδή η συμπεριφορά τους είναι
όπως των ανθρώπων», λέει ο Μασαάκι Κογκανεζάουα, καθηγητής που μελετάει τις
συμμορίες των πιθήκων γύρω από το Νίκο. «Κυνηγοί λένε πως, όταν βάζουν σημάδι
έναν πίθηκο, εκείνος τους κοιτάζει και ενώνει τα χέρια του σαν να
προσεύχεται».

Στα χωριά, πάντως, ο κόσμος είναι λιγότερο ευαίσθητος – πρόσφατα, ο αρχηγός
μιας ιδιαίτερα καταστροφικής συμμορίας πιθήκων επικηρύχθηκε με 1.000 δολάρια.
Και σε μερικές πόλεις, δημοσιεύματα για πιθήκους που «παρενοχλούν γυναίκες και
παιδιά» έκαναν την αστυνομία να σχηματίσει ειδικά αποσπάσματα τα οποία
περιπολούν τους δρόμους εφοδιασμένα με δίχτυα και μπανάνες.