Πρόσωπα Έκθεση εκτρωμάτων

Ο Γκύντερ Γκρας τον συνέκρινε με τον Μένγκελε, άλλοι με τον Φρανκενστάιν. Ο
Γκύντερ φον Χάγκενς ισχυρίζεται πάντως ότι θέλει απλώς να γνωρίσει στους
ανθρώπους το σώμα τους.

Γκύντερ φον Χάγκενς. Ο ανατόμος με ένα από τα έργα του

Η έκθεση του Γερμανού ανατόμου φον Χάγκενς με τίτλο «Body Worlds» (Κόσμοι του
Σώματος) εγκαινιάσθηκε την Παρασκευή στο Ηστ Εντ του Λονδίνου. Αποτελείται από
175 ανθρώπινα μέλη και 25 ολόκληρα πτώματα, τα οποία εκτίθενται σε διάφορες
στάσεις χωρίς το δέρμα τους. Ανάμεσά τους, το πτώμα μιας εγκύου με το επτά
μηνών έμβρυο να φαίνεται μέσα στη μήτρα, το πτώμα ενός αλόγου με τον καβαλάρη
του να κρατάει στο χέρι τον εγκέφαλό του, ένας σκελετός που ξεπροβάλλει από
τους μυς του, ο «Άνθρωπος Όργανο» που επιδεικνύει στον επισκέπτη το καλά
διατηρημένο ήπαρ του. Μακάβριο θέαμα, φρικτό για τους περισσότερους, αλλά ο δρ
φον Χάγκενς διατείνεται πως θέλει έτσι να μορφώσει το κοινό και παράλληλα να
επιδείξει «το ωραίο εσωτερικό του σώματος». Πορνογραφία του θανάτου με
πρόσχημα την τέχνη; «Δεν πιστεύω πως τα δείγματά μου είναι τέχνη, όπως και δεν
πιστεύω πως εγώ είμαι καλλιτέχνης». Πάλι καλά.

Την έκθεση έχουν δει έως τώρα οκτώ εκατομμύρια άνθρωποι σε διάφορες χώρες,
περιλαμβανομένης της Γερμανίας, της Ιαπωνίας, της Αυστρίας, της Ελβετίας και
του Βελγίου, και ο φον Χάγκενς έχει κερδίσει από την περιοδεία πάνω από 30
εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, έχει δεχθεί πάμπολλες επικρίσεις. Το Σάββατο,
ένας Γερμανός έριξε μπογιά στο πάτωμα και σκέπασε με μια κουβέρτα το πτώμα της
εγκύου. «Είναι μια έκθεση εκτρωμάτων, σαν αυτές που έκαναν τον 19ο αιώνα»,
είπε ο Μάρτιον Γουίνες, εξηγώντας ότι δεν μπορούσε να βλέπει το αγέννητο μωρό
στη μήτρα.

Γιατρός από την πρώην Ανατολική Γερμανία, ο 57χρονος φον Χάγκενς έχει εφεύρει
από τη δεκαετία του 1970 μια τεχνική συντήρησης πτωμάτων, την οποία έχει
ονομάσει plastination (σαν να λέμε «πλαστελινοποίηση»). Βουτάει το πτώμα σε
φορμόλη, το παγώνει, το ξεπαγώνει και μετά το ανατέμνει. Αφαιρεί το λίπος και
τα υγρά και τα αντικαθιστά με πλαστικό, κι έτσι το πτώμα διατηρείται θαυμάσια,
είναι άοσμο και εύκαμπτο. Ο φον Χάγκενς τονίζει ότι όλα τα πτώματα της έκθεσής
του έχουν δωριστεί – βρήκε μάλιστα και τον πρώτο Βρετανό δωρητή.

Αν όλα πάνε καλά στο Λονδίνο, σχεδιάζει να μεταφέρει την έκθεσή του στην
Αμερική, για να επιτρέψει και στους Αμερικανούς «να ανακαλύψουν τα μυστήρια
κάτω από το δέρμα» τους. «Σίγουρα δεν είναι τέχνη και η παιδευτική αξία της
είναι περιορισμένη», έγραψε για την έκθεση ο κριτικός των «Σάντεϋ Τάιμς».
«Είναι απλώς μια υπερβολή που γυρίζει δεξιά κι αριστερά και ρουφάει χρήματα».