Διαστάσεις Οι Κουβανοί δεν διαβάζουν την Αλλιέντε

Το σύνθημα ήταν: «Ανάγνωση σημαίνει ανάπτυξη». Τώρα αν δεν μπορούν οι
Κουβανοί να διαβάζουν ό,τι θέλουν, μάλλον θα φταίει το αμερικανικό εμπάργκο.

Ιγκνάσιο Ραμονέ: ο διευθυντής της «Μοντ Ντιπλοματίκ» παρουσιάζει το βιβλίο του, παρέα με τον Φιντέλ Κάστρο

Το φρούριο Σαν Κάρλος ντε λα Καμπάνα, που κτίστηκε από τους ισπανούς
αποικιοκράτες τον 18ο αιώνα, δεσπόζει στον κόλπο της Αβάνας. Παλιά ήταν
φυλακή: εκεί έκλειναν τη δεκαετία του ’60, μαζί με τους κρατούμενους ποινικού
δικαίου, και τους «διεστραμμένους Κουβανούς», δηλαδή τους ομοφυλόφιλους,
ανάμεσά τους και τον Ρεϊνάλντο Αρένας. Εκεί εγκαινίασε ο Φιντέλ Κάστρο πριν
από λίγες μέρες την 11η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου, με τιμώμενη χώρα τη Γαλλία. «Το
πιο γοητευτικό με αυτόν τον άνθρωπο», λέει ο γάλλος συγγραφέας Ζαν-Μισέλ
Μωλπουά, «είναι ότι σε παραλύει. Διψούσαμε, αλλά μας ήταν αδύνατο να
κουνηθούμε από τη θέση μας». Ο λόγος του κουβανού ηγέτη κράτησε μιάμιση ώρα.
Ακολούθησε συναυλία με τον ανεπανάληπτο 94χρονο Κομπάι Σεγκούντο. Κι ύστερα, ο
Κάστρο ζήτησε να δει τον Ιγκνάσιο Ραμονέ.

Ο διευθυντής της Μοντ Ντιπλοματίκ είχε μόλις επιστρέψει από το Πόρτο Αλέγκρε
και βρισκόταν στην Αβάνα για να παρουσιάσει το καινούργιο του βιβλίο με τίτλο
«Σιωπηρές προπαγάνδες», όπου αναλύει τη νεοφιλελεύθερη διάσταση της
διασκέδασης. «Θα μιλήσετε για το βιβλίο σας στην έκθεση;» τον ρώτησε ο Κάστρο.
Θα μιλήσει, σ’ ένα αμφιθέατρο 400 θέσεων. «Τι είπατε; Μα αυτό είναι γελοίο!
Χρειάζεται κάτι πολύ μεγαλύτερο, το θέατρο Καρλ Μαρξ, με 5.000 θέσεις! ».
Τρεις μέρες αργότερα, το θέατρο ήταν γεμάτο από φοιτητές, καθηγητές,
δημοσιογράφους, μέλη του κόμματος και ξένους βουλευτές. Σε κάθε θέση υπήρχε κι
ένα αντίτυπο του βιβλίου: ο Κάστρο είχε δώσει εντολή να τυπωθούν 10.000
αντίτυπα στα πιεστήρια της Γκράνμα, η οποία εκείνη τη μέρα δεν κυκλοφόρησε. Το
βιβλίο του γάλλου δημοσιογράφου, σαρκάζει η Λιμπερασιόν, είχε μετατραπεί μέσα
σε 48 ώρες σε ένα γιγαντιαίο αντικαπιταλιστικό σαμιζντάτ…

Ολόκληρη η εκδήλωση κράτησε 4 ώρες. Ο Κάστρο είχε θυελλώδη κέφια. Και ο Ραμονέ
δεν έχασε την ευκαιρία στον λόγο του, που εκφώνησε στα ισπανικά, να
κατακεραυνώσει τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο αμερικανικός Τύπος ακολουθεί τις
επιταγές της εξουσίας, εξήγησε – χωρίς να κρίνει σκόπιμο να αναφερθεί στην
ελευθερία του κουβανικού Τύπου, ή γενικότερα στον κουβανικό σοσιαλισμό. Όπως
λέει και η γαλλική κυβέρνηση, πρέπει να κάνουμε υπομονή με την Κούβα, και
σιγά-σιγά θα αλλάξει. Όσο για τους κουβανούς επισκέπτες της έκθεσης,
περιόρισαν το ενδιαφέρον τους στα παιδικά βιβλία. Επειδή δεν τα βρίσκουν στην
πόλη, αλλά κυρίως επειδή μπορούσαν να τα αγοράσουν σε πέσος. Τα περισσότερα
από τα άλλα βιβλία, που έχουν εκδοθεί στην Ισπανία ή στην Ιταλία, πωλούντο
μόνο σε δολάρια, και τα περισσότερα ήταν πανάκριβα. Το τελευταίο βιβλίο της
Ισαμπέλ Αλλιέντε, για παράδειγμα, κοστίζει 20 δολάρια, δυόμισι φορές τον μέσο
μισθό των Κουβανών…