[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Με την αναγγελία συνομιλιών με την Τουρκία για τη διερεύνηση των δυνατοτήτων
προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εκδηλώθηκαν τα γνωστά σύνδρομα
φόβου, ανασφάλειας και ανησυχιών για δήθεν παραχωρήσεις και άλλα συναφή. Οι
εκφραστές των φοβικών αυτών συνδρόμων (θέλουν να) αγνοούν μερικά ουσιώδη
πράγματα. Αγνοούν πρώτα απ’ όλα ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ιδιαίτερα ισχυρή
θέση σήμερα, αλλά και σε σχέση με την Τουρκία ειδικότερα. Από την άποψη αυτή
αξίζει να διαβαστεί η μελέτη που μόλις κυκλοφόρησε από την εταιρεία RAND και
το Ίδρυμα Κόκκαλη με τίτλο «Η Νέα Γεωπολιτική της Ελλάδας» (βλέπε Ι.Ο. Lesser,
F.S. Larabee, Μ. Zanini, Κ. Vlachos – Dengler, Greece’s New Geopolitics,
RAND/Kokkalis, 2001). Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς, «η Ελλάδα έχει σήμερα
πολύ μεγαλύτερη στρατηγική βαρύτητα και ελευθερία κινήσεων απ’ ό,τι είχε πριν
από μια δεκαετία…». Μια σειρά από εξελίξεις και κυρίως η βαθύτερη ενσωμάτωση
της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ενισχύσει τον περιφερειακό και ευρύτερο
ρόλο της χώρας. Δεύτερον, δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι η Τουρκία είναι
εγκλωβισμένη «στη διαδικασία και πλαίσιο του Ελσίνκι» (των αποφάσεων δηλ. του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι το 1999). Για την Ελλάδα αλλά και την
Τουρκία οι «αποφάσεις του Ελσίνκι» θέτουν τις παραμέτρους για τη διεξαγωγή του
διαλόγου με την Τουρκία. Και οι αποφάσεις αυτές, είτε το θέλει κανείς είτε
όχι, καλύπτουν πλήρως τις ελληνικές θέσεις. Η Τουρκία δεν μπορεί να ξεφύγει
από το πλαίσιο του Ελσίνκι παρά μόνον εάν αποφασίσει να θυσιάσει την ευρωπαϊκή
της προοπτική. Τρίτον, όπως έδειξε ένα πρόσφατο ελληνοτουρκικό συνέδριο που
οργάνωσε το ΕΚΕΜ, υπάρχουν σοβαροί κύκλοι στην Τουρκία που επιθυμούν πράγματι
την εξομάλυνση των σχέσεων με την Ελλάδα γιατί αυτό, μεταξύ άλλων, ενισχύει
τις προοπτικές για την προσέγγιση της χώρας με την Ευρώπη και την έναρξη
ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Επομένως ο διάλογος δεν θα πρέπει να μας φοβίζει.
Δεν έχουμε να χάσουμε τίποτα. Μπορούμε ενδεχομένως να κερδίσουμε πολλά.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).