Όπου φύγει-φύγει ο πρόεδρος Αργεντινής

Ζήτημα χρόνου θεωρείτο η παραίτηση του προέδρου της Αργεντινής. Και
αποδείχτηκε ότι έτσι ήταν. Ύστερα από την άρνηση της αντιπολίτευσης να
συμμετάσχει σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας, για την έξοδο της χώρας από την
οικονομική και κοινωνική κρίση, αργά χθες ο Φερνάντο ντε λα Ρούα υπέβαλε την
παραίτησή του στο Κοινοβούλιο.

Λεηλατήθηκαν τα σούπερ μάρκετ από τους χιλιάδες πεινασμένους Αργεντινούς

Και όπως δήλωσαν αυτόπτες μάρτυρες, αναχώρησε με ελικόπτερο από το προεδικό
μέγαρο, πιθανότατα, όπως μετέδωσε το CNN, κατευθυνόμενος στην ιδιωτική του
κατοικία. Οι πολίτες που είχαν συρρεύσει στους δρόμους της περιοχής και τις
κεντρικές λεωφόρους του Μπουένος Άιρες συμμετέχοντας μαζικά στις διαδηλώσεις
των τελευταίων ημερών, άρχισαν τώρα να πανηγυρίζουν. Είκοσι δύο νεκροί και
περισσότεροι από 250 τραυματίες είναι ο τελευταίος απολογισμός των αιματηρών
διαδηλώσεων.

Θεωρητικά, μετά την παραίτηση του προέδρου, την προεδρία αναλαμβάνει ο
επικεφαλής της Γερουσίας, Ραμόν Πουέρτα, δεύτερος στον κατάλογο της διαδοχής,
ύστερα από την παραίτηση πέρυσι του συνυποψηφίου του ντε Ρούα, που είχε ως
συνέπεια να μείνει κενή η θέση του αντιπροέδρου. Όμως ο Πουέρτα είναι μέλος
του Κόμματος των Περονιστών της αντιπολίτευσης και θεωρείται πιθανό να ζητήσει
τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.

Το Κόμμα των Περονιστών ζήτησε για σήμερα τη σύγκληση του κοινοβουλίου για να
διερευνηθεί το ζήτημα της διαδοχής καθώς και του προσώπου που θα
ανατικαταστήσει τον Φερνάντο ντε λα Ρούα στο τιμόνι της ταλαιπωρημένης χώρας.
Πεινασμένοι τρωγλοδύτες των παραγκουπόλεων, εξαθλιωμένοι άνθρωποι που κάποτε
ανήκαν στη μεσαία τάξη της χώρας και έμποροι που είδαν τις επιχειρήσεις τους
να καταστρέφονται από τα ασφυκτικά οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης ξέσπασαν
την οργή τους στους δρόμους και στις πλατείες, καταστρέφοντας αυτοκίνητα και
λεηλατώντας δημόσια κτίρια, καταστήματα και σούπερ μάρκετ για να πάρουν
τρόφιμα. Οι περικοπές στους μισθούς και τις συντάξεις και η αύξηση της
φορολογίας, που υπέβαλαν σε αυστηρή λιτότητα τα 36 εκατομμύρια των Αργεντινών
προκειμένου να εξυπηρετηθεί το χρέος της χώρας, μεταφράστηκαν σε κοινωνική
βία.

Ο πρόεδρος της Αργεντινής, πριν παραιτηθεί, είχε κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση
πολιορκίας για περίοδο τριάντα ημερών, αλλά δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι αψήφησαν
το προεδρικό διάταγμα και κατέβηκαν στους δρόμους του Μπουένος Άιρες. Μεταξύ
των διαδηλωτών υπήρχαν και πολλές οικογένειες με τα παιδιά τους.

Ο ίδιος είχε κάνει δεκτή την παραίτηση του υπουργού Οικονομικών Ντομίνγκο
Καβάγιο, του οποίου έχει απαγορευθεί η έξοδος από τη χώρα, ενώ την παραίτησή
της είχε υποβάλει σύσσωμη η κυβέρνηση. Ένα από τα μεγαλύτερα συνδικάτα της
χώρας, το οποίο ελέγχει τους εργαζομένους στις μεταφορές, κήρυξε απεργία
διαρκείας μέχρι να αρθεί από τον Πρόεδρο η κατάσταση πολιορκίας.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανακοίνωσε χθες ότι είναι έτοιμο να συνεργαστεί
με τις νέες οικονομικές αρχές της Αργεντινής μόλις αυτές διοριστούν, ώστε να
επιτευχθεί ένα συγκροτημένο οικονομικό πρόγραμμα, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του
Τόμας Ντάισον, ο οποίος όμως απέφυγε να απαντήσει σε ερωτήσεις για ενδεχόμενη
ευθύνη του Ταμείου για την κατάσταση που αντιμετωπίζει σήμερα η Αργεντινή. Το
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αρνήθηκε πριν από δύο εβδομάδες να χορηγήσει μέρος
του δανείου 1,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων επειδή ορισμένα μέτρα λιτότητας που
είχε ζητήσει δεν είχαν εφαρμοστεί.

Προς υποτίμηση το νόμισμα της χώρας

Περιορισμένη ήταν η αντίδραση των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών στην
αναταραχή που επικρατεί στην Αργεντινή, η οποία σύμφωνα με τους αναλυτές της
διεθνούς οικονομίας θα οδηγήσει στην υποτίμηση του πέσο, του νομίσματος της
χώρας. Στην προθεσμιακή αγορά συναλλάγματος, το πέσο ­ το οποίο τα τελευταία
δέκα χρόνια είναι συνδεδεμένο με το αμερικανικό δολάριο στην ισοτιμία ένα προς
ένα ­ διαμορφωνόταν στα συμβόλαια μιας εβδομάδας 7% χαμηλότερα, ενώ στα
συμβόλαια δώδεκα μηνών σημείωνε πτώση 70%!

Στην ­ πολύ πιθανή ­ περίπτωση που το πέσο αποδεσμευτεί από το δολάριο και
υποτιμηθεί θα είναι σχεδόν αδύνατο για την Αργεντινή να συνεχίσει την
εξυπηρέτηση του ύψους περίπου 155 δισ. δολαρίων δημοσίου χρέους της και έτσι
να οδηγηθείι σε χρεοκοπία η χώρα. Η εξέλιξη αυτή θα ακυρώσει ουσιαστικά και το
οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης το οποίο υποστηρίζεται από δάνεια που
παρέχει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Οι αναλυτές σημειώνουν ότι δεν πρόκειται για μια κρίση του μεγέθους της κρίσης
στο Μεξικό το 1994 και στη Ρωσία το 1998 και τονίζουν ότι αν το πέσο
υποτιμηθεί, το μέγεθος των επιπτώσεων στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές
θα εξαρτηθεί από τη συμπεριφορά του νομίσματος της Αργεντινής. Αν σημειώσει
άμεσα κατακόρυφη πτώση οι διεθνείς αγορές δεν θα αποφύγουν τις αναταράξεις.

Η εικόνα της κρίσης σε 6 ερωτήσεις και απαντήσεις

Διαδηλωτής σύρεται από αστυνομικό στην Πλατεία ντε Μάγιο στο Μπουένος Άιρες. Τουλάχιστον 19 ήταν οι νεκροί και εκατοντάδες οι τραυματίες εξαιτίας των ταραχών

1. Πώς φτάσαμε ώς εκεί; Οι ρίζες της κρίσης θα πρέπει να αναζητηθούν σε
μια τουλάχιστον τετραετή ύφεση που μαστίζει τη χώρα, προϊόν άστοχων δημοσίων
επενδύσεων και μαζικού δανεισμού, που οδήγησε την Αργεντινή στα πρόθυρα της
χρεοκοπίας (το ύψος του χρέους της ανέρχεται στο ένα έβδομο του συνολικού
χρέους των αναπτυσσόμενων χωρών). Τα προβλήματα οξύνθηκαν με την έλευση του
Ντε λα Ρούα στην εξουσία το 1999, όμως η διαφθορά στον κρατικό μηχανισμό που
υποσχέθηκε να πατάξει προϋπήρχε από την εποχή που κυβερνούσε ο Κάρλος Μένεμ, ο
οποίος βρέθηκε γι’ αυτό αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη.

2. Ποιος φταίει; Πολλοί Αργεντινοί επιρρίπτουν την ευθύνη στον Ντε λα
Ρούα, ο οποίος άλλωστε πήρε τις τελευταίες εκλογές υποσχόμενος τα πάντα. Όμως,
στα δύο χρόνια που κυβερνάει τη χώρα, η οικονομική κατάσταση πήγε από το κακό
στο χειρότερο. Στην προσπάθειά του να περιορίσει το χρέος έκοψε τις δημόσιες
δαπάνες. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο απαίτησε και άλλες περικοπές αλλά ούτε
οι διεθνείς χρηματοδότες ούτε η κυβέρνηση της χώρας κατόρθωσαν να τα βρουν.
Όμως το χρέος τρέχει και η Αργεντινή πρέπει να πληρώσει 1 δισεκατομμύρια
δολάρια για την επόμενη δόση τον Ιανουάριο.

3. Τι θα συμβεί τώρα; Η Αργεντινή μπορεί είτε να υποτιμήσει το πέσο
είτε να μην πληρώσει το χρέος της. Αν δηλώσει αδυναμία πληρωμής του χρέους,
δεν θα πρέπει να περιμένει εισροές ξένων επενδυτικών κεφαλαίων στο μέλλον.
Όμως, αν προχωρήσει σε υποτίμηση του νομίσματός της, χιλιάδες επιχειρήσεις και
νοικοκυριά θα χρεοκοπήσουν, αφού το μεγαλύτερο μέρος των δανείων θα πρέπει να
αποπληρωθεί σε δολάρια.

4. Τι μπορεί να συμβεί μετά την παραίτηση του υπουργού Οικονομικών; Ένα
από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η συγκρότηση κυβέρνησης συνασπισμού με
τους Περονιστές. Πολλοί αναλυτές όμως θεωρούν πιθανότερη την παραμονή των
Περονιστών στην αντιπολίτευση, αφού από εκεί θα μπορούν να ασκούν πιέσεις για
τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.

5. Τι σημαίνει «φαινόμενο του τανγκό»; Οι αναλυτές χρησιμοποιούν αυτόν
τον όρο για να περιγράψουν την πιθανή επέκταση της κρίσης και σε άλλες
οικονομίες τόσο της Λατινικής Αμερικής όσο και της Ανατολικής Ευρώπης. Παρά το
βάθος της κρίσης, όμως, η πιθανότητα της «μόλυνσης» άλλων χωρών, και κυρίως
της Βραζιλίας, θεωρείται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μικρή.

6. Ποιο είναι τώρα το όριο των αναλήψεων για τους πολίτες; Πριν από δύο
εβδομάδες, η κυβέρνηση όρισε ότι οι πολίτες μπορούν να κάνουν ανάληψη έως
100.000 δρχ. την εβδομάδα. Προχθές, όμως, η Βουλή των Αντιπροσώπων αποφάσισε
την άρση αυτού του μέτρου, που ήταν η αφορμή των διαδηλώσεων των τελευταίων
ημερών. Η απόφαση αυτή πρέπει να επικυρωθεί και από τη Γερουσία.