ΔΡΟΜΟΙ

Στο Αφγανιστάν…

… η υπουργός της νέας κυβέρνησης για τα ζητήματα της γυναίκας ζήτησε χθες
από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ να στείλει γυναίκα πρεσβευτή
στην Καμπούλ. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ζήτησε να συμπεριληφθούν γυναίκες
στην πολυεθνή ειρηνευτική δύναμη. Το θράσος της δεν περιγράφεται, αν σκεφθεί
κανείς πως όλα αυτά τα αιτήματα τα διατύπωσε ενώ βρισκόταν στην Ουάσιγκτον.
Όμως, τα χρόνια της εξορίας της, από το 1984, η δρ Σίμα Σαμάρ (φωτ.) δεν τα
πέρασε, όπως κάτι άλλοι, σιτιζόμενη στη Δύση. Προτίμησε να βρεθεί στο πλευρό
των Αφγανών προσφύγων που κατέφευγαν στο Πακιστάν, στους καταυλισμούς, στα
πρόχειρα νοσοκομεία, στα υπαίθρια σχολεία, κοντά στα γυναικόπαιδα που ο
πόλεμος είχε αφήσει χωρίς οικογένεια.

Μια απορία…

… πολύ παλιά μας βασανίζει, πάντα η ίδια, κάθε φορά που βρισκόμαστε σε
πόλεμο: άραγε γιατί δεν μπορούμε ποτέ να ζήσουμε ειρηνικά; Και άλλη μια απορία
μάς έρχεται κάπου-κάπου στον νου, σχεδόν προκλητικά: άραγε τι θα συνέβαινε αν
είχαν οι γυναίκες το κουμάντο; Θα μπορούσαν να τα καταφέρουν, εκεί που κάθε
τόσο οι άνδρες τα κάνουν θάλασσα; Μήπως τα προτερήματα που συχνά
αναγνωρίζονται σε αυτές, η ευστροφία, η ανεκτικότητα, η ευελιξία, η
ευαισθησία, θα μπορούσαν να αποδειχθούν πολύ χρησιμότερα στη διεθνή διπλωματία
από την ακλόνητη ανδρική πίστη στην ωμή βία; αναρωτιέται η Λόριν Κινγκ στην
«Μπόστον Φένιξ». Και ίσως να μην έχει άδικο. Γιατί με ποια λογική, δηλαδή, οι
ίδιοι εκείνοι που κάνουν πόλεμο καλούνται πάντα να σχεδιάσουν την ειρήνη;

Στην Αφρική…

… λένε πως «οι γυναίκες κάνουν τη μνήμη». Γιατί οι γυναίκες είναι οι χήρες,
οι μάνες και τα ορφανά που μένουν πίσω, αυτές που περνάνε από στόμα σε στόμα
τις ιστορίες της ειρήνης και του πολέμου, που ζούνε παραπάνω, που παίρνουν στη
φροντίδα τους τα παιδιά και τους γέρους. Οι γυναίκες γεννούν τις λαϊκές
παραδόσεις που διηγούνται πού βρισκόταν και δείχνουν πού πηγαίνει μια χώρα.
Μα, αυτό που συνήθως ξεχνούν να διηγηθούν οι γυναίκες είναι οι ιστορίες των
ίδιων των γυναικών. Γιατί, όταν διαλυθεί πια ο καπνός της μάχης και όλα
ξαναγίνουν όπως ήταν πρώτα, οι γυναίκες ξαναγίνονται σύζυγοι και κόρες και
αδελφές των πολεμιστών που όλοι μιλούν γι’ αυτούς και για το πώς άφησαν στην
άκρη τα όπλα τους ­ ώσπου αυτά να ξαναπάρουν φωτιά. Οι γυναίκες διηγούνταν
πάντα τις ιστορίες των ανδρών.

Στη Βοσνία…

… τη Ρουάντα, το Κοσσυφοπέδιο, οι πρόσφατες γεωοπολιτικές κρίσεις είδαμε πως
έθεσαν σε δοκιμασία τα όρια της διεθνούς διπλωματίας. Μήπως οι ελπίδες για μια
νέα διπλωματία βρίσκονται στο άλλο μισό του πληθυσμού, που τόσον καιρό
παραμένει σιωπηλό; Θα ήταν σπουδαίο αν η δρ Σίμα Σαμάρ μπορούσε κάποτε να δει
να παίρνουν σάρκα και οστά τα όνειρά της για τη γυναίκα, εκεί ακριβώς όπου
καταπιέστηκε όσο πουθενά αλλού στον πλανήτη.