ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Γράμματα από την Αμερική

Για να ζήσουμε χρειαζόμαστε τροφή και νερό, αέρα και ύπνο. Χρειαζόμαστε
όμως και ιστορίες. Χωρίς αυτές, δεν θα μπορούσαμε να ζήσουμε.

Πωλ Ώστερ: «Το γράψιμο δεν θα πεθάνει ποτέ»

Μια μέρα, ο Λάιον Γκούντμαν πήρε στο αυτοκίνητό του έναν άνδρα που του είχε
χαλάσει το αυτοκίνητο, στην έρημο Μοχάβε. Έγιναν φίλοι, ταξίδεψαν μαζί, έλεγαν
ιστορίες ο ένας στον άλλο. Το τρίτο βράδυ, ο άνδρας πυροβόλησε τον Γκούντμαν
τέσσερις φορές στο κεφάλι. Έκπληκτος που το θύμα του δεν πέθανε, πείστηκε να
τον μεταφέρει στο νοσοκομείο, υπό τον όρο να μην τον καταδώσει. Και ο
Γκούντμαν κράτησε την υπόσχεσή του.

Το αυτοκίνητο που έκανε κύκλους γύρω από την εκκλησία του έβαλε σε σκέψεις τον
Τζακ Φηρ. Έκανε νόημα στον οδηγό και του είπε να φύγει αμέσως. Διαπίστωσε τότε
ότι στο αυτοκίνητο επέβαινε ένα πλούσιο ζευγάρι που είχε φέρει σακούλες με
παιχνίδια για να τα αφήσει στο δέντρο της εκκλησίας. Οι ίδιοι δεν μπορούν να
κάνουν παιδιά, του είπαν, και τον παρακάλεσαν να μην αναφέρει σε κανέναν το
περιστατικό.

Ιστορίες απλές, ιστορίες περίεργες, ιστορίες αξέχαστες. Ιστορίες από την
αμερικανική καθημερινότητα. Τον Οκτώβριο του 1999, ο Πωλ Ώστερ ζήτησε από τους
ακροατές του Εθνικού Δημόσιου Ραδιοφώνου της Αμερικής να του στείλουν αληθινές
ιστορίες, και υποσχέθηκε να τις διαβάσει στον αέρα. Τον επόμενο χρόνο, ελαβε
πάνω από 4.000 ιστορίες. Κι επειδή δεν μπορούσε φυσικά να τις διαβάσει όλες
από μια 20λεπτη εκπομπή που μεταδιδόταν μια φορά τον μήνα, διάλεξε τις 179
καλύτερες και τις εξέδωσε σε βιβλίο («Αληθινές ιστορίες από την αμερικανική
ζωή», εκδ. Faber and Faber). Ορισμένες απ’ αυτές δεν ξεπερνούν τις δύο
παραγράφους. Άλλες είναι μεγαλύτερες, αν και καμιά δεν καταλαμβάνει
περισσότερες από επτά σελίδες. Η ηλικία των συγγραφέων κυμαίνεται από τα 20
χρόνια έως τα 90, και οι ασχολίες τους ποικίλλουν: ένας είναι γιατρός, ένας
άλλος καθηγητής πανεπιστημίου, κάποιος μετρά το ρολόι του ηλεκτρικού, κάποιος
άλλος βρίσκεται στη φυλακή.

Δεν πρόκειται βέβαια ακριβώς για λογοτεχνία. Τα άνισα αυτά κείμενα, όμως,
υπηρετούν τη θεμελιώδη λειτουργία της γραφής και αποτελούν την καλύτερη
απόδειξη ότι το γράψιμο δεν θα πεθάνει ποτέ, παρά τις προβλέψεις περί του
αντιθέτου που κυκλοφορούν κατά καιρούς. Η πραγματικότητα είναι μια θυελλώδης
κακοφωνία εντυπώσεων που ξεχύνονται πάνω μας ανά πάσα στιγμή, λέει ο Ώστερ
στην Ομπζέρβερ. Και οι ιστορίες είναι ο τρόπος με τον οποίο οργανώνουμε
αυτή την πραγματικότητα. Ένα βιβλίο, ένα κομμάτι χαρτί, ένα κείμενο γραμμένο
από κάποιον που θέλει να απευθυνθεί σε κάποιους άλλους, είναι ο μόνος χώρος
στον κόσμο όπου μπορούν να συναντηθούν στο βαθύτερο δυνατό επίπεδο δύο
άνθρωποι χωρίς καμιά σχέση μεταξύ τους. Αυτή την επαφή, που ενισχύει την
ανθρώπινη φύση, δεν μπορεί να την επιτύχει ούτε ο κινηματογράφος ούτε η
ζωγραφική, παρά μόνο το γράψιμο. Η μετάδοση συγκινήσεων και εμπειριών.