Οι ανατιμήσεις δυσφημούν το ευρώ

Οι πληροφορίες που καταφθάνουν καθημερινά στα δημοσιογραφικά γραφεία δείχνουν
ότι όλες σχεδόν οι επιχειρήσεις, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό
τομέα, αναζητούν τρόπους να κάνουν τη μετατροπή στο νέο νόμισμα με κάποιο
κέρδος για τις ίδιες, δηλαδή με επιβάρυνση των τιμών. Ορισμένες, τα
καταφέρνουν. Άλλες, πάλι, συγκρατούνται την τελευταία στιγμή.

Το εντυπωσιακό είναι ότι, αν δεν πρωτοστατούν, τουλάχιστον συμμετέχουν στην
προσπάθεια αυτή και οι δημόσιες επιχειρήσεις. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι ο
προηγούμενος υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Παπαντωνίου είχε υποσχεθεί ότι για ένα
εξάμηνο θα παγώσουν οι τιμές και τα τιμολόγια των ΔΕΚΟ, ώστε να μην
επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός και να μη δυσφημησθεί το ευρώ.

Η δέσμευση αυτή δεν ήταν αρκετός λόγος για την ΕΥΔΑΠ να μην προχωρήσει στην
απόφαση να αυξήσει, από την 1η Ιανουαρίου, τα τιμολόγιά της κατά 4,8%. Όπως
δείχνουν τα πράγματα, δεν θα σταματήσει ούτε και τη ΔΕΗ, που φιλοδοξεί να
προχωρήσει και αυτή σε αυξήσεις, τώρα που μπήκε στο Χρηματιστήριο. Οι αυξήσεις
αυτές, μάλιστα, θα ξεπερνούν το επίπεδο του πληθωρισμού, όπως λένε οι
πληροφορίες.

Ύστερα από αυτά, γιατί να μη συνεχίσουν και οι άλλες ΔΕΚΟ στο ίδιο μοτίβο;
Αίφνης, τα ΕΛΤΑ, μαθαίνουμε ότι δεν αρκούνται σε μια απλή στρογγυλοποίηση των
τιμών των γραμματοσήμων, αλλά θέλουν και αυτά να επωφεληθούν και να καλύψουν,
με την ευκαιρία, κάποια “ανοίγματα”. Έτσι, για τα γραμματόσημα των 140
δραχμών, φιλοδοξούν να ζητήσουν από τους καταναλωτές όχι 41 λεπτά, όπως θα
έπρεπε, αλλά 45 λεπτά, που αντιστοιχούν σε 153 δραχμές. Αυτό και αν είναι
στρογγυλοποίηση προς τα πάνω, με αύξηση 10% μάλιστα. Όσο για τα γραμματόσημα
των 200 δραχμών, σχεδιάζουν να ζητήσουν όχι 59 αλλά 60 λεπτά. Κάτι που θα
μπορούσε να γίνει αποδεκτό αν η άλλη στρογγυλοποίηση, των 41 λεπτών, γινόταν
προς τα κάτω, στα 40 και όχι στα 45 λεπτά.

Πάντως, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος
Χριστοδουλάκης επέστρεψε στα ΕΛΤΑ τις νέες αυτές τιμές, ζητώντας να διορθωθούν
και να μην οδηγούν σε αυξήσεις για τους καταναλωτές. Αλλά ο κ. Χριστοδουλάκης
δεν έχει, προφανώς, την εξουσία να επιβάλει σε όλες τις ΔΕΚΟ τις επιθυμίες του
για τις τιμές. Και έτσι, προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, λέγοντας
ότι όσες αυξήσεις γίνονται δεν οφείλονται στο ευρώ, αλλά σε άλλους λόγους. Λες
και ο καταναλωτής είναι σε θέση ή έχει λόγο να ξεχωρίσει τις αυξήσεις σε καλές
και δικαιολογημένες και σε κακές και αδικαιολόγητες.

Στον ιδιωτικό τομέα

Αλλά και στον ιδιωτικό τομέα, τα πράγματα είναι ανάλογα. Μπορεί οι φορείς των
ιδιωτικών επιχειρήσεων να έχουν δεσμευθεί ότι δεν θα προχωρήσουν σε αυξήσεις,
με αφορμή την έλευση του ευρώ, αλλά σε επιμέρους επιχειρήσεις και προϊόντα
υπάρχουν ήδη κρούσματα τέτοιων συμπεριφορών. Βεβαίως, κανείς δεν τα αποδίδει
στο ευρώ. Γιατί να ευθύνεται το ευρώ, αν το πάρκινγκ αυξήθηκε από 1.700 σε
1.900 δραχμές; Αλλά αυτό έχει μικρή σημασία για τους καταναλωτές.

Στην πραγματικότητα, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν περισσότερους λόγους από
τις δημόσιες να προσέχουν και να μην προχωρήσουν σε αυξήσεις, γιατί
λειτουργούν σε καθεστώς ανταγωνισμού και, επομένως, κινδυνεύουν να υποστούν
τις συνέπειες. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, ο κ. Χριστοδουλάκης έχει ζητήσει
την επαγρύπνηση των καταναλωτών. Όποιος θεωρεί αδικαιολόγητη την αύξηση που
έκανε ένα συγκεκριμένο πάρκινγκ, δεν έχει παρά να αφήσει το αυτοκίνητο του σε
κάποιο άλλο, αν βρει θέση. Όμως, όποιος δεν συμφωνεί με τις αυξήσεις της
ΕΥΔΑΠ, δεν μπορεί να προμηθευτεί νερό από αλλού.

Ο ίδιος ο ΣΕΒ, άλλωστε, έχει ζητήσει από τα μέλη του να προσέξουν στο σημείο
αυτό, γιατί κινδυνεύουν να οδηγήσουν τους καταναλωτές σε συνολική αποχή από
την κατανάλωση, αν δημιουργηθεί κλίμα γενικευμένης δυσπιστίας.

Φίλοι του ευρώ

Η Ελλάδα είναι από τις χώρες στις οποίες τα φιλικά αισθήματα απέναντι στο νέο
νόμισμα είναι εξαιρετικά έντονα, σε σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όμως, οι Έλληνες δεν είναι από τους πιο υπομονετικούς και ανεκτικούς λαούς της
Ευρώπης. Έτσι, πολλοί θα μεγαλοποιήσουν τα προβλήματα που θα εμφανισθούν
σίγουρα τις πρώτες ημέρες κυκλοφορίας του νέου νομίσματος. Αντί να
παρουσιασθούν ως «παιδικές ασθένειες» οι μικροταλαιπωρίες, οι ουρές, οι
πιθανές ελλείψεις κερμάτων μικρής αξίας, ακόμη και οι μεμονωμένες περιπτώσεις
απάτης εις βάρος των καταναλωτών, είναι πιθανό να αποκτήσουν σχεδόν διαστάσεις
καταστροφής.

Η πιθανότητα, όμως, αυτή θα μετατραπεί σε βεβαιότητα, αν στα προβλήματα αυτά
προστεθούν οι ανατιμήσεις. Σε μια τέτοια περίπτωση, τα φιλικά αισθήματα
απέναντι στο ευρώ θα γνωρίσουν αισθητή υποχώρηση και αυτό δεν θα είναι
ευχάριστο, πρώτα απ’ όλα για την ίδια την κυβέρνηση.

Καιρός για να ελεγθούν όλα αυτά, υπάρχει. Το καλό παράδειγμα το έδωσε το
ΥΠΕΧΩΔΕ, με την ανακοίνωση των τιμών των διοδίων σε ευρώ, όπου οι
στρογγυλοποιήσεις έγιναν, κατά κανόνα, προς τα κάτω. Προφανώς, κάποιο
καμπανάκι χτύπησε και αντέδρασε η κυβέρνηση. Στον ίδιο δρόμο πρέπει να
κινηθούν και οι υπόλοιπες δημόσιες επιχειρήσεις. Δεν είναι δα και πολύ δύσκολο
να κρατήσουν παγωμένα τα τιμολόγιά τους για ένα εξάμηνο, αφού ο πληθωρισμός
βρίσκεται σε καθοδική πορεία και το κοστολόγιό τους δεν δέχεται πιέσεις αυτή
την εποχή.