[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Στο Λάακεν του Βελγίου πραγματοποιείται σήμερα και αύριο μια ιστορική διάσκεψη
κορυφής (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο) των ηγετών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Η διάσκεψη θα πρέπει να συμφωνήσει σε μια Δήλωση («Δήλωση Λάακεν»), με
την οποία να καθορισθούν το περιεχόμενο, οι όροι και τα ερωτήματα για τη
συγκρότηση της διευρυμένης Ένωσης. Τα ερωτήματα αυτά θα αποτελέσουν
αντικείμενο εξέτασης από ένα νέο σώμα ­ τη Συνέλευση (Convention) που θα
συγκροτηθεί από εκπροσώπους των κυβερνήσεων, των εθνικών συμβουλίων, της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Είναι η πρώτη φορά στην
ιστορία της Ένωσης που ένα αντιπροσωπευτικό σώμα, μια οιονεί συντακτική
συνέλευση, θα προετοιμάσει τη διαδικασία αναθεώρησης των Συνθηκών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη προς την κατεύθυνση
δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ένωσης και υπέρβασης των προβλημάτων και
αδυναμιών της Συνθήκης της Νίκαιας (για το θέμα βλέπε το βιβλίο που μόλις
κυκλοφόρησε, Π. Κ. Ιωακειμίδης, «Η Συνθήκη της Νίκαιας και το Μέλλον της
Ευρώπης», εκδόσεις Θεμέλιο / ΕΚΕΜ).

Ένα από τα κεντρικά θέματα που θα απασχολήσουν τη διάσκεψη και στη συνέχεια τη
Συνέλευση είναι η πολιτική συγκρότηση της διευρυμένης Ένωσης ­ εάν δηλ. θα
οργανωθεί σε υπερεθνικές ομοσπονδιακές βάσεις, θεσμούς και όργανα ή σε
διακυβερνητικού χαρακτήρα σχήματα στα οποία θα κυριαρχούν τα κράτη-μέλη. Στην
πρώτη περίπτωση διασφαλίζεται η ισορροπία και, λίγο – πολύ, η θεσμική ισότητα
ανάμεσα σ’ όλες τις χώρες-μέλη, μικρές ή μεγάλες. Στη δεύτερη περίπτωση, η
κυρίαρχη παρουσία των κρατών-μελών οδηγεί στην ηγεμονία των ισχυρότερων κρατών
της Ένωσης. Επιπλέον, ενώ το υπερεθνικό πρότυπο διασφαλίζει ένα μείγμα
πολιτικών που εξυπηρετεί όλες τις χώρες-μέλη («αναδιανεμητικές πολιτικές
συνοχής και αλληλεγγύης»), το διακυβερνητικό σχήμα ουσιαστικά στηρίζεται στην
ελεύθερη, εσωτερική αγορά χωρίς τις ουσιώδεις παρεμβατικές κοινές πολιτικές.
Είναι προφανές συνεπώς ποιο πρότυπο ανταποκρίνεται στα συμφέροντα των
μικρότερων κρατών-μελών της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας…

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).