ΠΡΟΣΩΠΑ «Δεν έφτασα στο τέλος του ταξιδιού μου»

Πάτρικ Μαγκί, ο ακαδημαϊκός. Ή Πάτρικ Μαγκί, ο τρομοκράτης. Ή …ο
βομβιστής του Μπράιτον. Κάποιοι ακόμη τον αποκαλούν Πάτρικ, «το λυσσασμένο
σκυλί», Μαγκί.

Π. Μαγκί: «Ποτέ δεν ζήτησα συγχώρεση. Κατανόηση ζήτησα»

Ήταν το μοναδικό μέλος του IRA (Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός) που
καταδικάστηκε για τη βομβιστική επίθεση στο «Grand Hotel» του Μπράιτον,
εξαιτίας της οποίας πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν και λίγο έλειψε να αφανιστεί το
υπουργικό συμβούλιο των Συντηρητικών το 1984. Επτά φορές ισόβια.

«Tiocfaidh ar la» ­ θα ‘ρθει η μέρα μας ­ απάντησε στο δικαστήριο αποχωρώντας.

«Αθώος», είχε ισχυριστεί. Σήμερα παραδέχεται ότι ήταν ενεργό μέλος του IRA 12
χρόνια. Κατασκεύαζε και τοποθετούσε βόμβες. «Αν τραυματίστηκα; Ναι. Εφίδρωση
τη νύχτα, εφιάλτες, αϋπνία, άγχος…». Ήταν στη φυλακή, όταν συγγενείς των
θυμάτων του επεδίωξαν να τον συναντήσουν. «Ήθελαν να μάθουν το “γιατί”. Γιατί
η ζωή τους θρυμματίστηκε στα ιρλανδικά προβλήματα». Και ποια ήταν η απάντησή
του; Ξανά, η μακρά εξήγηση για τις αδικίες στον Βορρά. Δεν τον μισούν; «Και
πόνος και δάκρυα και θυμός».

Μιλά θαρρείς αποφορτισμένα, σαν να αναφέρεται σε κάτι στο οποίο ήταν αμέτοχος.
Διαμαρτύρεται ότι κανείς δεν αναζήτησε το «πλαίσιο», κανείς δεν ρώτησε τι τον
οδήγησε στον IRA. «Είμαι 50 χρόνων και τα προβλήματα άρχισαν στα τέλη του ’60.
Μεθυστικές ημέρες, όταν όλα έμοιαζαν δυνατά». Χαμόγελο νοσταλγικό.
Προβληματικό παιδί. Πανέξυπνο, ανήσυχο, πήγαινε γυρεύοντας. Επέστρεψε στο
Μπέλφαστ σε ηλικία 18 ετών για να δει πώς ζούσαν οι καθολικοί. Οι περισσότεροι
άνεργοι, χωρίς σπίτι. Όπως και τόσων άλλων εθελοντών, τα κίνητρά του
μπερδεμένα. Ένα κουβάρι ιδεαλισμού, μηδενισμού και ρομαντισμού.

Καθοριστική η στιγμή του ξυλοδαρμού και της σύλληψής του. «Σκέφτηκα, δεν έκανα
τίποτα. Τι θα γινόταν αν έκανα; Σκέψη που με σκοτείνιασε. Μεγάλη ευθύνη. Και
θυμός πραγματικός. Ένιωσα ότι δεν μπορώ να ξεφύγω από αυτό, στρατεύθηκα». Λέει
ότι ποτέ δεν είχε ενδοιασμούς για τη βομβιστική επίθεση στο Μπράιτον, «ήταν
μια επίθεση στο βρετανικό κατεστημένο με ευθύ τρόπο». Αν νιώθει ότι πέτυχε;
«Από την άποψη ότι το βρετανικό κατεστημένο προφανώς σκέφθηκε “Πρέπει να
κάνουμε κάτι”». Λίγο μετά την καταδίκη του, άρχισαν ανεπίσημα συνομιλίες.

Αν λυπάται που δεν σκότωσε τη Μάργκαρετ Θάτσερ; «Όχι, όλοι οι θάνατοι είναι
θλιβεροί». Απελευθερώθηκε μετά τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής.
Στενοχωριέται που ο μεγάλος γιος του έπεσε θύμα των δικών του επιλογών.
Ρεπουμπλικανός; «Νομίζω ότι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εθνικιστής.
Αντιτίθεται στη βία».

Άρχισε να μελετά στη φυλακή. Ο μόνος από τους οκτώ φοιτητές του Ανοιχτού
Πανεπιστημίου με πρωτιά. Στο νέο του βιβλίο («Gangsters or Guerillas?
Representation of Irish Republicans in “Troubles Fiction”») προσπαθεί να
δείξει πως η μυθιστοριογραφία διακωμώδησε τα μέλη του IRA.

Και τώρα; «Τoυς βλέπεις και συνειδητοποιείς ότι είναι άνθρωποι. Βλέπεις τον
εχθρό με τους όρους της στολής του, δεν βλέπεις το πρόσωπο πίσω από τη μάσκα».
Ανησυχεί μήπως έρθει η ημέρα που κάποιος τον πείσει ότι υπήρξε λάθος; «Δεν το
αποκλείεις. Όλοι κάνουν το προσωπικό τους ταξίδι. Και δεν έφτασα στο τέλος».