[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τις εκθέσεις της για τη διεύρυνση της
Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες τής (πρώην) Ανατολικής Ευρώπης, την Κύπρο,
Μάλτα και Τουρκία. Από τις εκθέσεις αυτές προκύπτουν ορισμένες ενδιαφέρουσες
διαπιστώσεις, θετικές και αρνητικές. Πρώτον, η έκθεση διαπιστώνει ότι έχει
σημειωθεί πρόοδος στη διαπραγματευτική διαδικασία και επομένως μπορεί να
ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με δέκα υποψήφιες χώρες μέχρι το τέλος του
2002, παρά το γεγονός ότι ορισμένα κρίσιμα κεφάλαια (γεωργία, διαρθρωτική
πολιτική κ.λπ.) δεν έχουν ακόμη ανοίξει. Εάν όμως ολοκληρωθούν οι
διαπραγματεύσεις το 2002, τότε η Επιτροπή εκτιμά ότι οι δέκα χώρες θα
ενταχθούν επίσημα στην Ένωση το 2004. Οι χώρες που δεν θα μπορέσουν να
ενταχθούν είναι η Βουλγαρία και η Ρουμανία, χώρες δηλαδή στον άμεσο ελληνικό
περίγυρο. Ωστόσο, πέρα από τις ενεχόμενες διαπραγματευτικές εμπλοκές, ένα άλλο
πρόβλημα που μπορεί να εμποδίσει τη διεύρυνση το 2004 είναι η μη επικύρωση της
Συνθήκης της Νίκαιας. Η Συνθήκη ­ που (υποτίθεται ότι) θέτει τις θεσμικές
προϋποθέσεις για τη διεύρυνση ­ έχει ήδη καταψηφισθεί από την Ιρλανδία. Εάν
επομένως δεν βρεθεί τρόπος να ξεπερασθεί το πρόβλημα αυτό, ενδέχεται η όλη
διαδικασία της διεύρυνσης να οδηγηθεί σε περιπλοκές και ίσως αναβολή.
Δεύτερον, η έκθεση της Επιτροπής είναι σαφώς ευνοϊκή για την Κύπρο και
ιδιαίτερα «δηκτική» για την Τουρκία ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη διαδικασία
μεταρρυθμίσεων για την προσαρμογή της στα κριτήρια και τις προϋποθέσεις
έναρξης διαπραγματεύσεων που θα μπορούσαν μια μέρα να την οδηγήσουν στην
Ένωση. Για την Κύπρο τονίζεται η διαπραγματευτική πρόοδος, αλλά και εκφράζεται
η ανησυχία για τη μη επίλυση του προβλήματος. Επισημαίνεται όμως ότι τα
συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι (1999) επιτρέπουν την
ένταξη της Κύπρου έστω και χωρίς την προηγούμενη επίλυση του προβλήματος. Αυτό
βέβαια δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί ότι δεν θα υπάρχουν προβλήματα ή και
κρίσεις στην πορεία. Θα υπάρξουν. Αλλά μετά το Ελσίνκι, η Ελλάδα βρίσκεται σε
ισχυρή θεσμική θέση για να τα αντιμετωπίσει.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελέτων (ΕΚΕΜ).