Αμετάβλητα τα επιτόκια στην Ελλάδα έως το τέλος του έτους

Από δύο παράγοντες θα κριθεί το μέγεθος της πτώσης των επιτοκίων τους
επόμενους μήνες στην Ευρώπη και την Ελλάδα, εκτιμούν παράγοντες του τραπεζικού
συστήματος και στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης.

Κατ’ αρχήν, από την έκταση που θα προσλάβει η επιβράδυνση της παγκόσμιας
οικονομίας. Δεύτερον, από την έκβαση της «διαμάχης» που υπάρχει ήδη στους
κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης μεταξύ των κεντρικών τραπεζιτών και των υπουργών
Οικονομικών των ισχυρών χωρών-μελών της Ε.Ε. για τη σκοπιμότητα περαιτέρω
χαλάρωσης της νομισματικής και γενικότερα της οικονομικής πολιτικής.

Προς το παρόν, πάντως, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα δεν πρόκειται να προχωρήσει σε ουσιαστικές κινήσεις στο μέτωπο των
επιτοκίων. Αρμόδια στελέχη του εγχώριου τραπεζικού συστήματος, με βάση τα
δεδομένα που υπάρχουν μέχρι στιγμής σχετικά με την πορεία της παγκόσμιας και
της ευρωπαϊκής οικονομίας, δεν βλέπουν κάποια ουσιαστική μείωση των ευρωπαϊκών
επιτοκίων και των επιτοκίων των ελληνικών τραπεζών στο διάστημα μέχρι και το
τέλος του έτους.

Ωστόσο, τα ίδια στελέχη δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα, υπό το βάρος των πολιτικών πιέσεων που δέχεται απο τους υπουργούς
Οικονομικών των ισχυρών χωρών-μελών της Ε.Ε., να προχωρήσει σε μια οριακή και
περισσότερο «σημειολογική» μείωση, κατά 0,25 της μονάδας, των επιτοκίων
παρέμβασής της στις χρηματαγορές κατά το επόμενο δίμηνο. Τονίζουν, όμως, ότι η
πτώση αυτή σε καμία περίπτωση δεν θα αλλάξει το τοπίο στο «μέτωπο» των
εγχώριων τραπεζικών επιτοκίων, στο ίδιο διάστημα.

Σήμερα, το βασικό επιτόκιο παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις
αγορές χρήματος ανέρχεται σε 3,75%.

Με βάση το επίπεδο αυτό, οι ελληνικές τράπεζες έχουν διαμορφώσει τα επιτόκιά
τους στις διάφορες κατηγορίες χορηγήσεων δανείων και καταθέσεων, τα οποία
ανέρχονται κατά μέσο όρο στο επίπεδο του 12% για τα καταναλωτικά δάνεια, στο
16% για τις κάρτες, στο 6% για τα στεγαστικά δάνεια και στο 2,5% – 3% για τις
καταθέσεις ταμιευτηρίου.

Στελέχη του εγχώριου τραπεζικού συστήματος εξηγούν ότι, στην περίπτωση που η
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχωρήσει σε μικρή μείωση κατά 0,25% της μονάδας
στα επιτόκιά της, δεν πρόκειται να υπάρξουν μεταβολές στα ελληνικά τραπεζικά
επιτόκια, για δύο λόγους: Αφενός λόγω του μικρού μεγέθους της πτώσης αυτής και
αφετέρου γιατί ενδεχόμενη νέα πτώση των επιτοκίων χορηγήσεων δανείων θα έπρεπε
­ κατά τη συνήθη πρακτική των τραπεζών ­ να συνοδευτεί από πτώση των επιτοκίων
καταθέσεων ταμιευτηρίου, η οποία όμως θεωρείται δύσκολη, καθώς τα επιτόκια
αυτά βρίσκονται ήδη σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Ενδεικτικό είναι ότι οι καταθέσεις
ταμιευτηρίου μετά και την αφαίρεση του φόρου (15% επί των τόκων) ήδη
προσφέρουν αρνητικές αποδόσεις στους κατόχους τους.

Όσον αφορά στο διάστημα από το 2002 και μετά, το μέγεθος της πτώσης των
ευρωπαϊκών επιτοκίων εκτιμάται ότι θα εξαρτηθεί από την πορεία της παγκόσμιας
οικονομίας. Αν επιταχυνθούν οι ρυθμοί επιβράδυνσης της παγκόσμιας και της
ευρωπαϊκής οικονομίας, εκτιμάται ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέες μειώσεις των
επιτοκίων.

Στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αν και τηρούν γραμμή άμυνας στις εκκλήσεις
των πολιτικών των χωρών-μελών της Ε.Ε. για περαιτέρω, άμεση μείωση των
επιτοκίων της, δεν αποκλείουν αλλαγή «γραμμής», αν αυτό κριθεί αναγκαίο από
τις εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία.

Έτσι, εκτιμάται ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα προχωρήσει σε μεγαλύτερες
μειώσεις των επιτοκίων της προκειμένου να αποτραπούν τα χειρότερα στην
ευρωπαϊκή οικονομία. Άλλωστε, τους επόμενους μήνες ­ και ιδιαίτερα από τις
αρχές του 2002 ­ αναμένεται ότι θα λυθούν τα «χέρια» της

ΕΚΤ, σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα να προχωρεί σε περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων.

Αυτό θα γίνει, στον βαθμό που επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις που φέρουν τον
πληθωρισμό στα επίπεδα του 2%, από 2,5%, εξαιτίας της καθίζησης των τιμών του πετρελαίου.

Επίπεδο, που θεωρείται ότι εγγυάται τον θεμελιώδη όρο της Συνθήκης του
Μάαστριχτ, δηλαδή τη σταθερότητα του επιπέδου των τιμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.