Άνθρωποι φιλικοί, απλοϊκοί…

«Φορούσαν φτωχικά ρούχα και είχαν στον ώμο κρεμασμένο ένα Καλάσνικοφ. Μόλις
είδαν τη φωτογραφική μηχανή σχημάτισαν ουρά απέναντί μας και με πλατύ χαμόγελο
χτυπούσαν το χέρι στο στήθος, λέγοντάς μας με σπαστά αγγλικά, «τράβηξε κι
μένα, τράβηξε κι εμένα»».

Ήταν ένα μεσημέρι στα τέλη του περασμένου Αυγούστου. Σε ένα χωριό του
Αφγανιστάν, λίγα χιλιόμετρα πριν από την πόλη Καταχάρ, που απέχει 80
χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Πακιστάν, ο Κώστας Μητσάκης με τη γυναίκα του
Όλγα είχαν μόλις ξεκαβαλήσει τη φορτωμένη μοτοσυκλέτα τους. Την ίδια στιγμή
πίσω τους ένα αγροτικό Ι.Χ. με ένοπλους Ταλιμπάν φρέναρε σηκώνοντας αρκετή
σκόνη.

Ο Κώστας και η Όλγα είναι εκπαιδευτικοί στο επάγγελμα και είχαν ξεκινήσει από
τον Ιούνιο ένα ταξίδι μέχρι την Ινδία, ακολουθώντας τα χνάρια του Μεγάλου
Αλεξάνδρου. Ήταν μια περιπέτεια πάνω σε δύο ρόδες που σπονσοράριζαν «ΤΑ ΝΕΑ»
και η οποία ολοκληρώθηκε πριν από λίγες μέρες. Εκείνο το μεσημέρι του
Αυγούστου, σχεδόν 20 μέρες πριν από το τρομοκρατικό χτύπημα στη Νέα Υόρκη, οι
δύο εκπαιδευτικοί περνούσαν για 24 ώρες τα σύνορα του Αφγανιστάν και ήταν ίσως
οι τελευταίοι Έλληνες που το κατόρθωναν προτού αυτά κλείσουν.

Αφγανοί πρόσφυγες. Εγκαταλείπουν τη χώρα τους και το καθεστώς των Ταλιμπάν και κατευθύνονται προς το Πακιστάν

Τη βίζα για να μπουν στο Αφγανιστάν την πήραν στην πόλη Κουέτα που βρίσκεται
στο Πακιστάν, αλλά είναι πολύ κοντά στα αφγανικά σύνορα. Εκεί υπήρχε
διπλωματική αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν που στεγαζόταν σε μια μονοκατοικία με
κήπο και φυλασσόταν από πάνοπλους Πακιστανούς στρατιώτες. Ο Κώστας διηγείται
πως μπήκε με την Όλγα στα γραφεία της αντιπροσωπείας και οι αξιωματούχοι των
Ταλιμπάν τούς μίλησαν έπειτα από 10… αγωνιώδη λεπτά.

«Ο ένας που ήξερε αγγλικά μάς ρώτησε τι θέλαμε. Μιλούσε μόνο σε μένα. Η Όλγα
ήταν σαν να μην υπήρχε. Του είπαμε για τη βίζα και μας ρώτησε ξανά για ποιον
λόγο θέλαμε να επισκεφθούμε το Αφγανιστάν. Του είπαμε ότι θέλουμε τη βίζα
γιατί πραγματοποιούμε ένα ταξίδι βασισμένο στα χνάρια του Μεγάλου Αλεξάνδρου
και πως επειδή ο Μ. Αλέξανδρος πέρασε από τη χώρα τους, την αρχαία Βακτριανή,
θέλαμε να περάσουμε κι εμείς, ώστε η διαδρομή μας να είναι όσο πιο πιστή
γίνεται σε εκείνη του Μακεδόνα βασιλιά».

Ο Αφγανός αξιωματούχος δεν αντέδρασε. Τους είπε ότι οι συνθήκες ζωής εκεί δεν
είναι ιδανικές. Πως δεν υπάρχει πόσιμο νερό, ότι ο οδικός άξονας είναι στο
μεγαλύτερο μέρος του κατεστραμμένος, πως θα αντιμετώπιζαν προβλήματα με τον
ανεφοδιασμό της μηχανής με βενζίνη, ότι δεν επιτρεπόταν να έχουν μαζί
φωτογραφικές μηχανές και πως απαγορευόταν να φωτογραφίζουν ανθρώπους. «Το
κυριότερο πρόβλημα για σένα», είπε ο αξιωματούχος στον Κώστα, «είναι η
παρουσία της γυναίκας». Και έδειξε την Όλγα με το χέρι χωρίς να την κοιτάξει.
«Μας είπε ότι οι Αφγανές δεν επιτρέπεται να οδηγούν μοτοσυκλέτα ή να
βρίσκονται πάνω σε αυτήν και πως θα έπρεπε να συνοδεύονται από συγγενικά
πρόσωπα α’ βαθμού».

Στα σύνορα με το Πακιστάν. Η Όλγα με ένα Καλάσνικοφ στο χέρι στέκεται μπροστά από το φαράγγι «Κάιμπερ Πας» το οποίο είχε διαβεί και ο Μέγας Αλέξανδρος

«Φύγαμε, περιπλανηθήκαμε στο Πακιστάν και ύστερα από 10 μέρες πήγαμε ξανά στην
πρεσβεία. Ενδόμυχα δεν πιστεύαμε ότι θα παίρναμε βίζα. Ο αξιωματούχος μάς
υποδέχθηκε ξανά. Σηκώθηκε και με χαιρέτησε και με τα δύο χέρια. Ήταν πολύ
ευγενικός, μας έδειξε και των δύο να καθήσουμε και απευθυνόμενος σε μένα ­
όπως πάντα ­ μου είπε ότι η αίτηση έγινε αποδεκτή από την Καμπούλ και πως μας
παραχωρούσαν τη βίζα». Μπαίνοντας στο Αφγανιστάν, «η πρώτη εικόνα που απλώθηκε
μπροστά μας ήταν απόκοσμα βουνά με καφεκίτρινο χρώμα και χαμηλά πλίνθινα
σπίτια χωμένα στην άμμο και τη σκόνη. Ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος ήταν κακής
ποιότητας ­ μια μικρή λωρίδα στη μέση της ερήμου. Αρκετοί από τους περαστικούς
φορούσαν κουρελιασμένα ρούχα. Ρεύμα δεν υπήρχε, ούτε τρεχούμενο νερό. Τα
αυτοκίνητα ήταν ελάχιστα, παλιά αγροτικά, ενώ πιο συχνά κυκλοφορούσαν κάρα με
γαϊδούρια».

Καταλάβαινες τα συναισθήματά τους

Στον δρόμο περπατούσαν συνοδευόμενες ελάχιστες γυναίκες, που φορούσαν μπούρκα.
Συνήθως κάθονταν δίπλα στα σπίτια.

Στο χωριό που σταμάτησαν «μάς έδωσαν να πιούμε τσάι ζεστό σε κούπα κεραμική
που την έπιανες με τα δύο χέρια. Για φαγητό μάς κέρασαν πίτα που τη φάγαμε με
κονσέρβα. Είχαν ακόμη ρύζι με αρνί και κοτόπουλο, αλλά δεν δοκιμάσαμε. Δεν
πληρώσαμε τίποτα ­ δεν έπαιρναν χρήματα. Εκεί σέβονται τον ξένο, τον
φιλοξενούν και θεωρούν υποχρέωσή τους να του προσφέρουν τα πάντα. Αρκεί κι εσύ
να σεβαστείς τα δικά τους έθιμα. Ήταν απλοϊκοί άνθρωποι. Εντύπωση μάς έκανε
ότι από το απόγευμα και μετά όλοι κυκλοφορούσαν με ένα Καλάσνικοφ στον ώμο.

Το βράδυ μάς παραχώρησαν ένα μικρό δωμάτιο σε στρατιωτικό καταυλισμό αλλά
κοιμηθήκαμε έξω, πάνω σε σχοινένια κρεβάτια. Όπως όλοι άλλωστε. Το συναίσθημα
του φόβου δεν το νιώσαμε ούτε μια στιγμή. Ήταν άνθρωποι με καθαρό βλέμμα.
Καταλάβαινες αμέσως τα συναισθήματά τους».