Η δαιμονοποίηση των ΗΠΑ

«Οικονομική είδηση: Έντονες φήμες αναφέρουν ότι ο Οσάμα Μπιν Λάντεν
κατέθεσε προσφορά για την Ολυμπιακή Αεροπορία ­ προφανώς για να του ‘ρχονται
φθηνότερα τα τρομοκρατικά χτυπήματα…».

Λίγες ώρες μετά τις επιθέσεις στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον, το Ίντερνετ
γέμισε με ανέκδοτα, αλλοιωμένες φωτογραφίες και γελοιογραφίες. Ο Μπιν Λάντεν
να κοιτά γελώντας τους δίδυμους πύργους, πάνω στους οποίους έχει βγει η
κομπιουτερίστικη προειδοποίηση: «Αυτό το κτίριο έκανε μια παράνομη λειτουργία
και θα τερματιστεί». Μια γιαγιά να απειλεί το εγγονάκι της, για να φάει, με
τον μπαμπούλα ή με μια πτώση αεροπλάνου, και από το παράθυρο, πίσω, να
κατευθύνεται καταπάνω τους ένα φλεγόμενο αεροσκάφος. Μια παρωδία διαφήμισης:
«Ξεχάστε την ταλαιπωρία στο αεροδρόμιο. Η American Airlines σας πηγαίνει
κατευθείαν στο γραφείο σας…»

Τα σχόλια και τα ανέκδοτα αυτά δεν προέρχονται μόνο από την Ελλάδα, αλλά από
πολλές χώρες. Μπορεί να βρεθεί αστεία πλευρά στον θάνατο χιλιάδων ατόμων;
Μπορεί κανείς, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, με την πρόσφατη εμπειρία των σεισμών, να
γελάσει στην ιδέα εκατοντάδων ανθρώπων εγκλωβισμένων κάτω από τόνους μπετόν;
Διεστραμμένο χιούμορ ή τάση ενδεικτική των βαθύτερων συναισθημάτων της κοινής
γνώμης;

Αυτές τις ημέρες δεν είναι λίγοι εκείνοι που επιχαίρουν για τα τρομοκρατικά
χτυπήματα που δέχθηκαν οι ΗΠΑ, θεωρώντας ότι η χώρα αυτή, με την πολιτική που
έχει ακολουθήσει τις τελευταίες δεκαετίες, «πήγαινε γυρεύοντας». Αυτό το
συναίσθημα φαίνεται να υποστηρίζει και δημοσκόπηση που έγινε προχθές, για
λογαριασμό της τηλεοπτικής εκπομπής «Πρωταγωνιστές», της ΝΕΤ. Σύμφωνα με τα
αποτελέσματα της τηλεφωνικής έρευνας που διεξήχθη στην περιοχή της Αθήνας, το
17,5% των ερωτηθέντων απάντησε ότι «τους άξιζε αυτή η επίθεση». Το ποσοστό
εκείνων που έχουν ανάλογη στάση αυξάνεται μεταξύ όσων έχουν ανώτατη μόρφωση
και φθάνει το 23,5%.

Επιφανειακοί θρήνοι

«Νομίζω ότι το ποσοστό εκείνων που δικαιολογούν την επίθεση είναι μεγαλύτερο»,
σχολιάζει ο συγγραφέας Σωτήρης Δημητρίου. «Χρειάζεται μεγάλη εκλογίκευση για
να πεις ότι η επίθεση έγινε εν αδίκω. Οι άνθρωποι αυτοί που σκοτώθηκαν, είναι
πολύ μακριά από εμάς. Οι οιμωγές και οι θρήνοι μας είναι λίγο επιφανειακοί.
Δεν νομίζω ότι υπάρχουν πολλοί που πραγματικά έχουν χάσει τον ύπνο τους. Αν
βάλουμε σε μια ζυγαριά από τη μια τα αθώα θύματα των κατά καιρούς γενοκτονιών
της Αμερικής και από την άλλη τα θύματα της πρόσφατης επίθεσης, που φυσικά και
είναι καταδικαστέα, δεν νομίζω ότι υπάρχει ισορροπία. Άλλωστε, παρακολουθούμε
τα όσα συμβαίνουν σαν ταινία του Χόλιγουντ. Βλέπουμε άπληστα. Είναι πολύ
μακριά από εμάς το κακό. Και βέβαια, υπάρχει πολύς κόσμος που αναρωτιέται: τι
θέλουν οι Αμερικανοί πέρα από τον Ατλαντικό, ποιος τους διόρισε χωροφύλακα;
Και σκέφτονται ότι υπάρχει περίπτωση αυτό το τραγικό συμβάν να τους συνετίσει,
μήπως επιτέλους πάψουν να κάνουν τους τιμητές των πάντων».

«Μου φαίνεται αδιανόητο να υπάρχουν άνθρωποι που επιχαίρουν για τα όσα
συνέβησαν», σχολιάζει ο συγγραφέας Θανάσης Βαλτινός. «Ακόμα και αυτοί, όμως,
θα αλλάξουν γνώμη όταν συνειδητοποιήσουν τις τεράστιες συνέπειες που θα έχει
για πολλά μέρη του πλανήτη αυτή η πράξη. Αυτή τη στιγμή ζούμε τη δαιμονοποίηση
των ΗΠΑ. Ο ανθρώπινος ψυχισμός αισθάνεται την ανάγκη να φορτώσει τα βάσανά του
σε άλλους. Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ κυριαρχούν αυτή τη στιγμή παγκοσμίως είναι
αρκετό να επισύρει τέτοιες αντιδράσεις. Και δεν μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε:
από την απάντηση της Αμερικής και τον συνεχιζόμενο κύκλο της βίας, πόσα
παιδάκια θα σκοτωθούν ακόμα;».

Ο αντι-αμερικανισμός δεν είναι καινούργια τάση, σχολιάζουν αυτές τις ημέρες
Αμερικανοί σχολιαστές. Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι, ενώ οι εξτρεμιστές που
χτύπησαν τους δίδυμους πύργους και το Πεντάγωνο ανήκουν σε μια μικρή ομάδα, η
κίνησή τους έστειλε μηνύματα σε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο, που
μπορεί να μη μοιράζονται την ένταση του πάθους των όποιων καμικάζι,
μοιράζονται όμως την αντίθεση στην αμερικανική πολιτική.

Απελπισία και απόγνωση

«Μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, η Αμερική αντιμετωπίσθηκε με μεγαλύτερη
συμπάθεια, ακόμη και από πρώην αριστερούς», σχολιάζει ο καθηγητής Πολιτικής
Οικονομίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Κώστας Βεργόπουλος. «Το αμερικανικό
μοντέλο κατέκλυσε την κοινή γνώμη ως μοναδική εγγύηση επιτυχίας. Σιγά σιγά,
όμως, άρχισε να διαμορφώνεται υπόκωφα μια απελπισία που σήμερα κατάντησε
απόγνωση. Εκείνοι που είχαν πολλά ελπίσει από την Αμερική, εκείνοι
απελπίστηκαν. Τα θύματα αυτής της κατάστασης είναι καινούργια, προϊόν της
τελευταίας δεκαετίας. Είναι σκληρή αντίδραση να επιχαίρει κάποιος για τα
τρομοκρατικά χτυπήματα, είναι όμως αληθινή. Είναι συνέπεια μιας πολιτικής που
έχει παρόμοια χαρακτηριστικά.

Οι απλοί άνθρωποι είναι θύματα των δύο ακροτήτων, που η μία τρέφει την άλλη».
«Τα αίτια του αντι-αμερικανισμού είναι βαθιά», τονίζει η συγγραφέας Μάρω
Δούκα. «Νομίζω όμως ότι πρέπει να απασχολήσουν και τους ίδιους τους
Αμερικανούς. Αυτό που συνέβη στη Νέα Υόρκη είναι τραγικό, αλλά δεν θα πρέπει
να αναρωτηθούν για ποιον λόγο τόσα εκατομμύρια άνθρωποι στρέφονται εναντίον
τους; Εκείνοι δεν έχουν καμιά ευθύνη, και όλη την ευθύνη την έχουν οι φτωχοί
και οι υπανάπτυκτοι;».

Πυθίες του… χιπ-χοπ

Το «προφητικό» εξώφυλλο του δίσκου των Coup

Ονομάζονται Coup και παίζουν μουσική χιπ-χοπ. Το καινούριό τους άλμπουμ έχει
τίτλο «Party Music» κι αν δει κανείς το εξώφυλλό του, νομίζει πως
χρησιμοποίησαν φωτογραφίες από τις εκρήξεις των δίδυμων πύργων, στο Μανχάταν.
Μόνο που… το εξώφυλλο είχε σχεδιαστεί τέσσερις μήνες νωρίτερα! «Η
πραγματικότητα μιμήθηκε την τέχνη και τη γραφιστική μας έμπνευση», λένε οι
σχεδιαστές από την εταιρεία «75 Ark» που είχαν αναλάβει να σχεδιάσουν το
εξώφυλλο. Εν τω μέσω μιας τρελής διαμάχης με τους συντελεστές του CD, τους
μάνατζερ του καλλιτεχνικού ντουέτου και των εκατοντάδων πελατών που καθημερινά
τηλεφωνούν ή στέλνουν e-mail στην εταιρεία, αποφάσισαν να αλλάξουν το εξώφυλλο
του CD (που πρόκειται να κυκλοφορήσει στις αρχές Νοεμβρίου), χωρίς ακόμη να
έχουν αποφασίσει πώς θα είναι το καινούργιο.