Το φυλαχτό του Ζοσπέν

Ένα ασυνήθιστο θέμα απασχολεί την πολιτική ελίτ της Γαλλίας εν όψει των
προεδρικών εκλογών, γράφει ο Μάθιου Κάμπελ στους βρετανικούς “Σάντεϊ Τάιμς”. Ο
νηφάλιος, σοσιαλιστής πρωθυπουργός Λιονέλ Ζοσπέν άρχισε άραγε να πιστεύει
στον… αποκρυφισμό;

Λιονέλ – Σιλβιάν Ζοσπέν. Ο Γάλλος πρωθυπουργός γοήτευσε τη σύζυγό του ψιθυρίζοντας ιταλικές λέξεις στο αυτί της

Οι Γάλλοι ανακαλύπτουν ότι ο 63χρονος Ζοσπέν, στον οποίο οι Βρετανοί αποδίδουν
χαρακτηριστικά ρομπότ και παρομοιάζουν τη σπιρτάδα του με εκείνη (την
ανύπαρκτη) του δικού τους Τζον Μέητζορ, έχει εν τέλει και ανθρώπινα
χαρακτηριστικά: με τις προεδρικές εκλογές εν όψει τον ερχόμενο Απρίλιο,
ανακαλύπτουν ότι ο Ζοσπέν προέρχεται από μια οικογένεια εκκεντρικών και πάθη
αδιανόητα ως τώρα συνταράσσουν, ίσως, την ψυχή του.

Το μυθιστόρημα

Ένα νέο μυθιστόρημα, το οποίο περιγράφει τη ζωή στο Ματινιόν, το πρωθυπουργικό
μέγαρο, αναφέρει ότι ο πρωθυπουργός είναι σκλάβος ενός παράξενου φυλαχτού που
έχει στο γραφείο του ­ ένα αντικείμενο από αλουμίνιο σε σχήμα αστεριού, για το
οποίο πιστεύει πως του φέρνει τύχη. Το “Άστρο του Ματινιόν” είναι ένα από τα
πολλά βιβλία που κυκλοφόρησαν τελευταία για τον Ζοσπέν, ο οποίος είχε ως τώρα
καταφέρει να κρατήσει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας το παρελθόν και τις
προσωπικές υποθέσεις του.

Καθώς εκδόθηκαν για να συμπέσουν με την έναρξη της εκστρατείας του Ζοσπέν για
την εκθρόνιση του νυν προέδρου, του γκωλικού Ζακ Σιράκ, τα βιβλία δίνουν μια
ανθρώπινη διάσταση σε μια προσωπικότητα που φημίζεται για το ξερό, καθηγητικό
ύφος της. Την περασμένη εβδομάδα, ο Ζοσπέν εμφανίσθηκε στην τηλεόραση για να
υπεραμυνθεί της τετραετούς διακυβέρνησής του και να δηλώσει ότι δεν του αρέσει
να επικεντρώνεται η προσοχή στις προσωπικές υποθέσεις του. Ωστόσο αυτός ο
“ξύλινος” δημόσιος άνδρας θα έπρεπε να ευγνωμονεί το τυχερό του αστέρι ­ αν
βέβαια αυτό υπάρχει.

Ως τώρα, το μόνο που οι Γάλλοι είχαν βρει κάπως ενδιαφέρον σ’ αυτόν ήταν η
συμμετοχή του, πριν από χρόνια, σε μια παράνομη τροτσκιστική οργάνωση. Ωστόσο,
μια νέα βιογραφία του αναφέρει ότι εθεάθη κάποτε να κλαίει με λυγμούς σ’ ένα
φλαμένκο μπαρ της Μαδρίτης έπειτα από ένα μελαγχολικό τραγούδι και είχε
αποβληθεί από το σχολείο όταν ήταν 10 χρόνων επειδή είχε εξηγήσει τα μυστήρια
της ζωής στους συμμαθητές του. Οι Γάλλοι έμαθαν επίσης πως πάσχει από
θυρεοειδή· πως του αρέσει να τηγανίζει ομελέτες για φίλους· πως έχει πάθος για
την ιστιοπλοΐα και του αρέσουν τα μαστορέματα στο σπίτι· και πως, όταν χάνει
στο τένις ­ του συμβαίνει συχνότερα απ’ ό,τι θα ήθελε ­ χαλάει τόσο η διάθεσή
του ώστε οι υπουργοί αναβάλλουν τα ραντεβού τους μαζί του για την επόμενη
εβδομάδα.

Αλλά εκείνο που εντυπωσιάζει περισσότερο είναι το σόι του και οι ιστορίες για
την εκκεντρική μητέρα του. Ακτιβίστρια σε όλη της τη ζωή, συνεχίζει να
εργάζεται ως μαία στα 90 της, ενώ πριν από τέσσερα χρόνια πήγε στην Αφρική στο
πλαίσιο μιας εκστρατείας κατά της περιτομής των γυναικών και έζησε για έναν
μήνα σε μια καλύβα στο Μαλί. Προηγουμένως είχε βάλει τα παιδιά της να
υπογράψουν μια συμφωνία ότι, αν πέθαινε εκεί, θα έριχναν τη σορό της βορά
στους κροκοδείλους. Σήμερα ζει σε μια εργατική πολυκατοικία σε προάστιο του
Παρισιού. Όταν την κάλεσαν για να μείνει μαζί με τον Ζοσπέν στο Ματινιόν,
κατέφθασε με έναν υπνόσακο: “Για να μη λερώσω τα σεντόνια”, εξήγησε.

Ο πατέρας του, ο Ρομπέρ, ο οποίος είχε σπάσει το δοξάρι ενός βιολιού στον
πισινό του γιου του επειδή δεν εξασκείτο αρκετά, ήταν ένθερμος ειρηνιστής στον
τελευταίο πόλεμο, εργάσθηκε για το καθεστώς του Βισί και κατηγορήθηκε ως
συνεργάτης των Γερμανών. Ένας ετεροθαλής αδελφός με το παρατσούκλι “Μόγλης” ­
από τον πρώτο γάμο του Ρομπέρ ­ προσθέτει μια πικάντικη νότα στην ιστορία του
Ζοσπέν. Ήταν ένας γυναικάς μουσικός της τζαζ που γύριζε όλη την πόλη με τον
μελλοντικό πρωθυπουργό σ’ ένα ανοιχτό Λαγκόντα. Προέκυψε εξάλλου ότι η πρώτη
σύζυγος του Ζοσπέν, η Ελιζαμπέτ, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά στη διάρκεια
μιας 25ετούς σχέσης, ήταν μια αεροσυνοδός που έγινε κοινωνιολόγος. Γοήτευσε τη
δεύτερη σύζυγό του, τη Σιλβιάν, καθηγήτρια της Φιλοσοφίας, ψιθυρίζοντας
ιταλικές λέξεις στο αυτί της.

Το μυστικό

Ωστόσο ο πολιτικός κόσμος της Γαλλίας ενδιαφέρεται περισσότερο για το “μυστικό
φυλαχτό” του Ζοσπέν. Στην πλοκή του μυθιστορήματος, αυτό το “τυχερό αστέρι”
εξαφανίζεται λίγους μήνες πριν από την προεδρική εκλογή προκαλώντας πολιτική
κρίση. Τα ποσοστά του (μυθιστορηματικού) Ζοσπέν καταβαραθρώνονται στις
σφυγμομετρήσεις, οι οικονομικοί δείκτες πιάνουν πάτο και η κυβέρνησή του
καταρρέει. Απογοητευμένος εκείνος, σκέφτεται να παραιτηθεί και να αφήσει σε
κάποιον άλλο την αποστολή να νικήσει τον Σιράκ στις εκλογές για την προεδρία.
Ο Ερίκ Εσιμάν, ο δημοσιογράφος που έγραψε το “Άστρο του Ματινιόν”, παραδέχεται
ότι το φυλαχτό είναι καθαρά πλάσμα της φαντασίας του. “Με βομβαρδίζουν με
τηλεφωνήματα γι’ αυτό”, λέει. “Είναι παράξενο αλλά, από τότε που τα έγραψα,
κάποια από τα πράγματα αυτά έχουν αρχίσει να συμβαίνουν”. Η δημοτικότητα του
Ζοσπέν έπεσε κάτω από εκείνη του Σιράκ. Η ανεργία έχει σταματήσει να μειώνεται
και η οικονομία επιβραδύνεται. Η εγκληματικότητα αυξάνεται και αρκετές
σημαντικές εταιρείες ανακοίνωσαν μεγάλες απολύσεις. Αν ο Ζοσπέν δεν έχει
“τυχερό αστέρι”, ίσως θα πρέπει να αποκτήσει ένα ­ και σύντομα μάλιστα.