Η καρδιά τον πρόδωσε

Η ανθρωπότητα και ο κόσμος της ιατρικής κλίνουν ευλαβικά το γόνυ για την
απώλεια ενός από τους πρωτοπόρους της καρδιοχειρουργικής. Ο Δρ Κρίστιαν
Μπάρναρντ, ο άνθρωπος που άνοιξε νέους ορίζοντες με τη μεταμόσχευση καρδιάς,
πέθανε χθες στην Πάφο, σε ξενοδοχείο όπου περνούσε τις διακοπές του.

Ο Σκεπτόμενος. Ο «γιατρός της καρδιάς» Κρίστιαν Μπάρναρντ μπροστά σε ένα από τα πολλά βραβεία του

Ήταν 78 χρόνων, αλλά όπως ο ίδιος είχε πει πριν μερικούς μήνες σε συνέντευξή
του, «είναι ανοησία να λες ότι γερνάς. Όταν ο κόσμος με ρωτά πόσο χρόνων είμαι
τους απαντώ: Μαντέψτε. Έχω μία κόρη τριών ετών και έναν εγγονό 21. Δε νιώθω
γέρος κι ούτε θέλω να γεράσω».

Ο πρωτοπόρος καρδιοχειρουργός, κατέρρευσε χθες το πρωί, καθώς καθόταν δίπλα
στην πισίνα στο «Coral Bay Hotel» στην Πάφο. Κύπριος γιατρός που έσπευσε,
προσπάθησε να τον επαναφέρει δίνοντάς του και το φιλί της ζωής, χωρίς όμως
επιτυχία. Μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο της Πάφου, όπου απλώς
επιβεβαιώθηκε ο θάνατός του, όπως ανακοίνωσε ο Κύπριος υπουργός Υγείας Φρίξος
Σαββίδης. Αιτία του θανάτου του, καρδιακή προσβολή, αλλά θα επιβεβαιωθεί με τη
νεκροψία που θα γίνει σήμερα.

Έχουν περάσει 34 χρόνια από τότε που ο καθηγητής Κρίστιαν Μπάρναρντ έκανε την
πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς, όμως παραμένει ο πιο διάσημος γιατρός στον κόσμο.
Ο ασθενής που έλαβε το μόσχευμα από θύμα τροχαίου έζησε μόνο 18 μέρες. Όμως η
τόλμη του Μπάρναρντ, να επιχειρήσει εκείνη την εγχείριση, του εγγυήθηκε μια
θέση στην ιστορία της ιατρικής.

Οι ερωμένες

Ο Μπάρναρντ σχολιάζοντας το επίτευγμά του, την πρώτη του μεταμόσχευση καρδιάς,
συνήθιζε να λέει: «Ήταν ένα εύκολο όργανο να μεταμοσχευτεί. Δεν πρόκειται για
ιατρικό επίτευγμα αλλά για τεχνολογικό».

Μέσα σε μια ημέρα έγινε διασημότητα και λατρεύτηκε. Έγινε φίλος με τον Πίτερ
Σέλερς και τον Ρίτσαρντ Μπάρτον, συγχρωτίστηκε με τον πρίγκιπα Κάρολο και τον
πρόεδρο Λίντον Τζόνσον, την πριγκίπισσα Γκρέις του Μονακό και τον Αγά Χαν.

Αν δινόταν ένα πάρτι από κάποια διασημότητα, οπουδήποτε, ο Μπάρναρντ ήταν
εκεί, συνοδευόμενος πάντοτε από μια όμορφη γυναίκα. Είχε σχέση με τη Τζίνα
Λολομπρίτζιντα και το 1984 το «Παρί Ματς» τον συμπεριέλαβε στον κατάλογο των
τεσσάρων μεγαλύτερων εραστών του κόσμου.

Η Ελλάδα θρηνεί έναν καλό φίλο

Το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου ο δρ Μπάρναρντ βρισκόταν στον δρόμο, δίνοντας
διαλέξεις σε ιατρικά συνέδρια ή εκπροσωπώντας το Ίδρυμα Μπάρναρντ (την ιατρική
φιλανθρωπική οργάνωση που στόχο έχει να παρέχει βοήθεια σε άρρωστα παιδιά).
Στις αρχές του χρόνου συμμετείχε στο Λονδίνο ως τιμώμενος επισκέπτης σε γκαλά
για τον εορτασμό τής συμπλήρωσης 40 ετών από την ίδρυση του Βρετανικού
Καρδιολογικού Ιδρύματος.

Κατά την επιστροφή του σταμάτησε στη Βαρσοβία, όπου και τιμήθηκε με το βραβείο
Άλμπερτ Σβάιτσερ για τις υπηρεσίες του στην ιατρική επιστήμη. Τον Μάιο έδωσε
διαλέξεις προωθώντας το νέο του βιβλίο: «Πενήντα Τρόποι για να έχετε Υγιή
Καρδιά» (Fifty Ways to a Healthy Heart), ένας οδηγός αυτοβοήθειας, του οποίου
τα έσοδα θα διατεθούν στο Ίδρυμα.

Πριν από περίπου ένα χρόνο, βρέθηκε ότι έπασχε από καρκίνο του δέρματος ­ στη
μύτη ­ και έπρεπε να υποβληθεί σε μεταμόσχευση με δέρμα που ελήφθη από το
μέτωπο και σε ακτινοθεραπεία. «Έχασα την όμορφη μύτη μου, όχι όμως και την
αίσθηση του χιούμορ» έχει να πει. Στη συνέχεια, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα,
έσπασε το ισχίο του. Δεν επέτρεψε στον εαυτό του να καταπέσει. Πολλοί
ηλικιωμένοι παραδίδονται στον πόνο, υποστηρίζει. «Στην ουσία, ο πόνος υπήρξε
σύντροφός μου σε όλη μου τη ζωή. Την ημέρα που θα ξυπνήσω και δεν θα πονώ, θα
ξέρω ότι θα είμαι νεκρός».

Αλλά και η Ελλάδα θρηνεί έναν καλό φίλο. Όταν τον ρωτούσαν ποια είναι, κατά
την άποψή του, η καλύτερη ασπίδα για τις καρδιοπάθειες; Οι διακοπές,
απαντούσε. Και δη στην Ελλάδα: «Πιστεύω ότι η Ελλάδα είναι ένα από τα
ωραιότερα μέρη στον κόσμο», είχε δηλώσει πρόσφατα στην εφημερίδα «Sunday
Times». «Έχω χειρουργήσει πολλούς Έλληνες της Νότιας Αφρικής, γι’ αυτό και η
ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε κάποια στιγμή να μου δώσει την υπηκοότητα. Τα δύο
αγαπημένα μου νησιά είναι η Ρόδος και η Κως. Έχω επίσης ένα κτήμα στην
Κάρπαθο. Η Ελλάδα, όμως, είναι και ένα από τα πιο υγιή μέρη που ξέρω. Η Κρήτη
έχει τα λιγότερα κρούματα καρδιακών προσβολών στον κόσμο, και υποθέτω ότι αυτό
οφείλεται στον τρόπο ζωής, καθώς και στο φαγητό, το κρασί και τον ήλιο».