ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αίμα στις Μεγάλες Λίμνες

«Επιθέσεις, επιθέσεις, επιθέσεις», αναστέναξε ο Γάλλος αξιωματούχος
ασφαλείας στην Μπουζουμπούρα. Και έβαλε ακόμα ένα ποτό.

Στην Μπουζουμπούρα: κάθε απόγευμα η πόλη κλείνει τις εισόδους και το Μπουρούντι παραδίδεται στους αντάρτες (σκίτσο από τη «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»)

Ο νεαρός Ντιούντον (Δώρο του Θεού) δεν ξέρει γιατί ο πόλεμος στο Μπουρούντι
συνεχίζεται. Άκουσε για κάποιες ειρηνευτικές συμφωνίες που υπεγράφησαν στην
Αρούσα, και του είναι έτσι δύσκολο να καταλάβει γιατί οι γονείς του πέθαναν
από την πείνα όταν αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το σπίτι τους. «Μάλλον οι
πολιτικοί θα φταίνε», λέει στην απεσταλμένη της «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».
«Όσο περνάει ο καιρός τόσο λιγότερα καταλαβαίνω», ομολογεί ένα μέλος μιας
καθολικής ανθρωπιστικής οργάνωσης. «Το κακό είναι ότι δεν δείχνουν να
καταλαβαίνουν ούτε οι κάτοικοι του Μπουρούντι».

Αυτό που καταλαβαίνουν είναι ότι κάθε απόγευμα στις 4.30 η πρωτεύουσα
Μπουζουμπούρα «κλείνει» και η υπόλοιπη χώρα περνά στα χέρια των ανταρτών. Αυτό
που επίσης καταλαβαίνουν είναι ότι καμιά μεγάλη δύναμη δεν πρόκειται να
ασχοληθεί με την τύχη τους ­ όπως δεν ασχολήθηκε κανείς πριν από επτά χρόνια
με την τύχη της γειτονικής Ρουάντα προκειμένου να αποτρέψει τη γενοκτονία
εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Κι όμως, όπως δείχνουν 15 απόρρητα έγγραφα που
αποχαρακτηρίστηκαν την περασμένη εβδομάδα ύστερα από πενταετείς προσπάθειες
του ερευνητή Ουίλιαμ Φεροτζάρο (http://www.gwu. edu/~nsarchiv),
οι Ηνωμένες Πολιτείες τα γνώριζαν όλα. Όσο για τη Γαλλία και το Βέλγιο, ήταν
προφανώς ακόμη καλύτερα ενημερωμένες.

Το ένα έγγραφο του Πενταγώνου φέρει ημερομηνία 11 Απριλίου 1994, δηλαδή
τέσσερις ημέρες πριν αρχίσει η σφαγή, και επισημαίνει τον κίνδυνο μιας μαζικής
αιματοχυσίας αν η ειρηνευτική διαδικασία αποτύχει. Ένα διπλωματικό τηλεγράφημα
που εστάλη στις 29 Απριλίου αναφέρει μια τηλεφωνική συζήτηση ανάμεσα στην
Πρύντενς Μπούσνελ, ειδικό του Στέητ Ντηπάρτμεντ για την Αφρική, και στον
συνταγματάρχη Τεονέστ Μπαγκοζορά, που περιμένει αυτόν τον καιρό τη δίκη του
από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο με την κατηγορία της γενοκτονίας. Όπως
τονίζει η Μπούσνελ στον συνομιλητή της, η Ουάσιγκτον γνωρίζει ότι ο στρατός
είναι πίσω από τις σφαγές και απαιτεί την άμεση διακοπή τους.

Θα μείνει στις απαιτήσεις. Οι μνήμες της καταστροφικής επέμβασης στη Σομαλία
είναι νωπές και ο Μπιλ Κλίντον θέλει να αποφύγει πάση θυσία μια νέα
περιπέτεια. Ένα άλλο έγγραφο του Πενταγώνου από τον Μάιο της ίδιας χρονιάς
προειδοποιεί μάλιστα πως δεν πρέπει να χρησιμοποιείται η λέξη «γενοκτονία»
γιατί αυτό θα υποχρέωνε τον ΟΗΕ να αναλάβει δράση. Σε διάστημα εκατό ημερών,
οι στρατιωτικοί της Ρουάντα και οι εξτρεμιστές Χούτου θα σφάξουν έτσι
ανενόχλητοι 800.000 ανθρώπους, στην πλειοψηφία τους Τούτσι, αλλά και
μετριοπαθείς Χούτου. Ένα χρόνο νωρίτερα, είχαν βρει τον θάνατο 50.000 άτομα
στο Μπουρούντι.

Έκτοτε, ο εμφύλιος πόλεμος στο Μπουρούντι συνεχίζεται, περίπλοκος, βίαιος,
αιματηρός. Η Ρουάντα προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της. Λίγο δυτικότερα, στη
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, 300 γυναίκες πεθαίνουν κάθε μέρα πάνω στη γέννα.
Οι Μεγάλες Λίμνες έχουν γίνει κόκκινες.