[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την προηγούμενη εβδομάδα την από καιρού
αναμενόμενη έκθεσή της για τη διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European
governance). Η έκθεση πέρασε σχεδόν απαρατήρητη από τα ελληνικά μέσα
επικοινωνίας. Βέβαια ­ θα πείτε ­ τα θέματα αυτά δεν προκαλούν κάποιο
στοιχειώδες ενδιαφέρον σε περιόδους με ηπιότερες κλιματολογικές συνθήκες, θα
προκαλέσουν μέσα στο κατακαλόκαιρο με το θερμόμετρο πάνω από τους 35 βαθμούς;
Κι όμως, η έκθεση αυτή έχει ενδιαφέρον και όχι μόνο για τους ειδικούς ή και
για τους επαγγελματικώς ασχολούμενους με το «ευρωπαϊκό γίγνεσθαι». Έχει
ενδιαφέρον γιατί επιχειρεί να διαγνώσει τις βαθύτερες αιτίες και να προσφέρει
θεραπευτικές συνταγές για το χάσμα που έχει ανοίξει ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς
θεσμούς αφ’ ενός και την ευρωπαϊκή κοινωνία και τους πολίτες της αφ’ ετέρου.
Πρόκειται για το γνωστό πρόβλημα της νομιμοποίησης, μια έκφανση του οποίου
είναι και οι βίαιες διαμαρτυρίες που έχουμε παρακολουθήσει τελευταία στον
ευρωπαϊκό χώρο.

Η έκθεση της Επιτροπής διαπιστώνει πρώτα απ’ όλα ένα ενδιαφέρον παράδοξο: από
τη μια μεριά οι πολίτες της Ευρώπης εμφανίζονται να θέλουν «περισσότερη
Ευρώπη». Θέλουν δηλαδή ευρωπαϊκές λύσεις σε ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό
προβλημάτων που δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν στα πλαίσια του εθνικού κράτους
και με τα εθνικά μέσα πολιτικής. Από την άλλη μεριά όμως, οι ίδιοι πολίτες
εμφανίζονται να αμφισβητούν τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, να αδιαφορούν για τη
διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης ή και να στρέφονται ανοικτά ενάντια στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση που βεβαίως
«αναπαράγεται» σε παγκόσμια κλίμακα με τις θετικές και αρνητικές πλευρές της
παγκοσμιοποίησης, τις αμφισβητήσεις και βίαιες αντιδράσεις. Για την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή η «θεραπεία» της όλης κατάστασης περνάει μέσα από τη ριζική
μεταρρύθμιση του συστήματος διακυβέρνησης της Ένωσης, ώστε να καταστεί
περισσότερο δημοκρατικό, διαφανές και συμμετοχικό. Αυτή είναι μια μόνο
προσέγγιση. Περισσότερο πειστική όμως φαίνεται η «συνταγή Σημίτη», η πρόταση
δηλαδή του Έλληνα Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη για την ανάπτυξη της δράσης και
πολιτικών της Ένωσης σε μια σειρά από (επτά τον αριθμό) νέους τομείς που θα
απαντούν στα πιεστιά αιτήματα και αγωνίες των πολιτών της Ένωσης.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).