ΔΡΟΜΟΙ

Γιατί εξακολουθούν…

… oι Βρετανοί να βρίσκονται στην Κύπρο; Αναρωτιέται ο ανταποκριτής της
«Ιντιπέντεντ» στη Μέση Ανατολή Ρόμπερτ Φισκ. Έπρεπε να ξεσπάσουν οι
διαμαρτυρίες των πολιτών της Κύπρου, που τόσα χρόνια πληρώνουν πρόστιμο στην
Υπηρεσία της Αυτής Μεγαλειότητας όταν παραβιάζουν το όριο ταχύτητας στον δρόμο
που διασχίζει τη βρετανική βάση. Έτσι, παρ’ όλο που έχει παρέλθει πάρα πολύς
χρόνος από τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους, ή τον Ψυχρό Πόλεμο, ή ακόμα εκείνη
την άθλια επιχείρηση στο Σουέζ, «ακόμα δεν μπορούμε να πείσουμε τους εαυτούς
μας ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε το νησί και τις ονειρώδεις αλλά στο
μεγαλύτερο μέρος τους άδειες κυρίαρχες στρατιωτικές βάσεις», γράφει ο Φισκ.

Πριν από…

… περίπου μισόν αιώνα οι Βρετανοί είχαν 40.000 στρατιώτες στην Κύπρο. Σήμερα
παραμένουν περίπου 4.500 χιλιάδες, που αναμειγνύονται μαζί με τους χιλιάδες
Βρετανούς, Γερμανούς και Σουηδούς τουρίστες και καταναλώνουν το υπέροχο κρασί
του νησιού. Καιρό πριν καταστεί το νησί βρετανική αποικία ­μετά τον Α’
Παγκόσμιο Πόλεμο­ είχε προτείνει ο Θήοντορ Χερζλ (από τους πατέρες του
Σιωνισμού) στον τότε υπουργό Αποικιών Τζόζεφ Τσάμπερλαιην να καταστεί η Κύπρος
­που τότε ακόμα τη νοίκιαζε η Βρετανία από την Τουρκία, βάσει της συμφωνίας
του 1878­ η προσωρινή πατρίδα των Εβραίων, ώσπου να τους διατεθεί η
Παλαιστίνη. Τότε οι Βρετανοί είχαν αντιπροτείνει την Ουγκάντα.

Για τους Βρετανούς…

… το νησί παρέμενε στρατηγική αυτοκρατορική περιουσία. Όταν λοιπόν άρχισε ο
Ψυχρός Πόλεμος, το Φόρεϊν Όφφις αποφάσιζε πως το νησί δεν θα έπρεπε για λόγους
«υπέρτατων αμυντικών συμφερόντων» να αναμένει την ανεξαρτησία του. Τότε ήταν
που ξέσπασε ο ξεσηκωμός της ΕΟΚΑ για ανεξαρτησία. Στα 1956, όταν ακόμα οι
Βρετανοί φρουροί τοποθετούσαν οδοφράγματα κατά μήκος του νησιού, τα
βομβαρδιστικά της RAF (Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας) απογειώνονταν από την
Κύπρο για να βομβαρδίσουν το Σουέζ. Αιγύπτιοι αντάρτες μεταφέρονταν δέσμιοι
στη Λάρνακα για να ανακριθούν και ­σύμφωνα με την άποψη τουλάχιστον ενός
επιζώντος­ να βασανιστούν.

Αφού ολοκληρώθηκε…

… ο αιματηρός πόλεμος της ανεξαρτησίας, οι Βρετανοί περιχαρακώθηκαν στις
τρεις βάσεις τους. Η φρουρά ενδιαφερόταν περισσότερο για το ποτό, εκτός αν
κατέβαιναν να πολεμήσουν με τα κύματα στην Αγία Νάπα. Στο χειρότερο ξέσπασμα,
τρία μέλη των Βασιλικών Πρασινοσκούφηδων, τον Σεπτέμβριο του 1994, βίασαν και
σκότωσαν μία Δανέζα τουρίστρια. Παρά την καταδίκη τους, οι τρεις Βρετανοί
στρατιώτες ξεσήκωσαν την κυπριακή κοινή γνώμη. Αν το θύμα τους ήταν
Κυπριωτοπούλα, δεν θα είχαν γλιτώσει το λιντσάρισμα. (Στη σύντομη αναδρομή του
στην ιστορία της βρετανικής επικυριαρχίας στην Κύπρο ο Ρόμπερτ Φισκ παραλείπει
τον ρόλο των βάσεων στην τουρκική απόβαση του 1974 και με ένα ιστορικό χάσμα
πετάγεται στο 1991.) Μηδαμινός ήταν ο ρόλο που έπαιξε η Κύπρος στον Πόλεμο του
Κόλπου. Για να αποδείξει πως η παρουσία των Βρετανών ακόμα εκεί δεν τη
χαρακτηρίζει ως αποικιοκρατική δύναμη. Η κατασκευή της Αντένας Ασφάλειας των
Βρετανών στο όρος Τρόωδος, που θα μπορεί να «ακούει» ως το Ιράν και τη
Σιβηρία, αποτελεί μια ακόμα δικαιολογία της ύπαρξης στο νησί. Ακόμα κι αν δεν
έχει καμία σχέση με την ασφάλεια του ίδιου του νησιού.