ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Χειμερινά Ανάκτορα δεν υπάρχουν

«Η παγκοσμιοποίηση είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας να συνεχιστεί ο έλεγχος
του προλεταριάτου μέσω του έθνους-κράτους». Αντόνιο Νέγκρι

Μάικλ Χαρντ: «Ο κόσμος θέλει εύκολους εχθρούς. Αλλά ο ιμπεριαλισμός τελείωσε»

Για την πλειοψηφία του ελληνικού λαού, λοιπόν, τα πράγματα είναι απλά. Η
παγκοσμιοποίηση ταυτίζεται για τους περισσοτέρους με την κυριαρχία των μεγάλων
πολυεθνικών (59%, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση που δημοσίευσαν χθες «ΤΑ ΝΕΑ») και
με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό (36%). Κατόπιν αυτού, δεν είναι περίεργο ότι
προκαλεί κυρίως ανησυχία (59%) και φόβο (32%). Αν όμως εκείνοι που πρέπει να
ανησυχούν και να φοβούνται είναι στην πραγματικότητα οι πολυεθνικές, καθώς
φθάνει το τέλος της κυριαρχίας τους; Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ελέγχουν
τίποτα και κανέναν, αλλά κατέχουν απλώς μια προνομιούχα θέση στην
Αυτοκρατορία; Αν, με λίγα λόγια, η παγκοσμιοποίηση δεν είναι κατάρα, αλλά μια
ευκαιρία, ένας φορέας νέων, ισχυρών μορφών διαμαρτυρίας;

Αυτό υποστηρίζουν ο Ιταλός φιλόσοφος Αντόνιο Νέγκρι και ο Αμερικανός καθηγητής
Μάικλ Χαρντ στο βιβλίο τους «Αυτοκρατορία» (εκδ. Harvard University Press),
που έχει μεταφραστεί ήδη σε δέκα γλώσσες και έχει γίνει ανάρπαστο ακόμη και
στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τρία είναι τα βασικά σημεία του. Πρώτον, η παγκόσμια
οικονομία, όπως και το Internet, δεν έχει κέντρο, είναι ένας μη-τόπος. Όπως
λέει κι ο Χαρντ: «Χειμερινά Ανάκτορα δεν υπάρχουν πια». Δεύτερον, αυτό που
λέγαμε κάποτε «εργατική τάξη» ή «προλεταριάτο» πρέπει να επαναπροσδιοριστεί:
πρόκειται για ένα νέο, πολύμορφο και ισχυρό «Πλήθος». Τρίτον, η
παγκοσμιοποιημένη οικονομία όχι μόνο δεν είναι πανίσχυρη, αλλά περιέχει τους
σπόρους της καταστροφής της. Η παρακμή τής Αυτοκρατορίας έχει ξεκινήσει, η
επανάσταση καλπάζει.

Ο ιμπεριαλισμός τελείωσε, λέει ο Μάικλ Χαρντ στη Σάντεϊ Τάιμς. Καμιά
χώρα δεν μπορεί να αποτελέσει σήμερα τον ηγέτη του κόσμου, όπως τον
αποτελούσαν τα σύγχρονα ευρωπαϊκά έθνη. Η Αυτοκρατορία που έχουμε απέναντί μας
ασκεί τεράστια εξουσία καταστολής και καταστροφής, ταυτόχρονα όμως προσφέρει
νέες ευκαιρίες στις δυνάμεις της απελευθέρωσης, καθώς επιτρέπει στους
ανθρώπους να συνδεθούν μεταξύ τους και να συνεργαστούν. Το αδύνατο σημείο της
παγκοσμιοποίησης είναι ότι οι άνθρωποι που εκμεταλλεύεται έχουν μεγαλύτερη
δυνατότητα για κοινή δράση. Το παγκόσμιο κεφάλαιο καθιστά δυνατή αυτήν τη
δράση, με τον ίδιο τρόπο που το βιομηχανικό κεφάλαιο καθιστούσε δυνατή την
οργάνωση της βιομηχανικής εργατικής τάξης.

Και ο «λαός του Σηάτλ», που ο ίδιος ο Νέγκρι χαρακτήρισε πρόσφατα ένα «νέο
’68»; Και οι διαδηλώσεις κατά των ισχυρών του πλανήτη; «Ο κόσμος θέλει
εύκολους εχθρούς», απαντά ο 40χρονος Αμερικανός καθηγητής. «Δεν είναι όμως
σκόπιμο να ταυτίζει κανείς τις 20 μεγαλύτερες πολυεθνικές, το Διεθνές
Νομισματικό Ταμείο και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, με τον εχθρό. Με την
ανατροπή τους δεν θα άλλαζαν τα πράγματα. Οι διαδηλώσεις είναι ένας από τους
τρόπους να κάνει το Πλήθος αισθητή την παρουσία του. Έστω και με λάθος στόχο:
όπως η εξουσία δεν έχει κέντρο, έτσι δεν έχει και εξωτερικό χώρο».