ΠΡΟΣΩΠΑ Ανοίγοντας τάφους στο Κόσοβο

Από τον Άνθρωπο των Πάγων στο Κόσοβο κι από τη Χιλή στη Ρουάντα: ο Πήτερ
Βανέζης προσφέρει απαντήσεις σε επιστήμονες και νομικούς.

Πήτερ Βανέζης. Ο κορυφαίος ιατροδικαστής του κόσμου

Ο Πήτερ Βανέζης γεννήθηκε πριν από 53 χρόνια στην Κύπρο, αλλά από τριών ετών
ζει στη Βρετανία και σήμερα θεωρείται ο κορυφαίος ιατροδικαστής του κόσμου.
Καθηγητής της Ιατροδικαστικής στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, έγινε διάσημος
για την πρωτοποριακή δουλειά του σε μια σειρά διεθνών υποθέσεων. Από τις
περιφημότερες ήταν ο προσδιορισμός της ταυτότητας του Ανθρώπου των Πάγων, μιας
μούμιας ηλικίας 5.300 ετών που βρέθηκε στις Άλπεις. Αλλά κρισιμότερης σημασίας
είναι η συμβολή του στη διερεύνηση γενοκτονιών στη Βοσνία, τη Ρουάντα και το
Κόσοβο. Στη σερβική αυτή επαρχία είχε τη φρικτότερη ως τώρα επαγγελματική
εμπειρία του. Και τα στοιχεία που συγκέντρωσε είναι αυτά που θα
χρησιμοποιηθούν στη δίκη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Ο ρόλος του Βανέζη ως παγκόσμιας ιατροδικαστικής αυθεντίας επικυρώθηκε αυτόν
το μήνα, όταν ανακοινώθηκε ότι θα τεθεί επικεφαλής του Κέντρου Διεθνούς
Ιατροδικαστικής Αρωγής, μιας διεθνούς ομάδας ιατροδικαστών με έδρα το
Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης. Ο Βανέζης έχει ιδρύσει εκεί από το 1996 ένα κέντρο
που χρησιμοποιεί οδοντιατρικά αρχεία, φωτογραφίες, βίντεο, αναπλάσεις
προσώπων, DNA και άλλες νέες τεχνικές για να δίνει απαντήσεις. Και οι ξένες
κυβερνήσεις κάνουν ουρά: η κυβέρνηση της Χιλής πλησίασε τελευταία τον Βανέζη
για να βοηθήσει στις υποθέσεις ανθρώπων που “εξαφάνισε” η χούντα του Πινοσέτ.
“Πιστεύουμε ότι έχουμε ένα ρόλο να διαδραματίσουμε εκεί”, λέει ο
ιατροδικαστής, ο οποίος θα ταξιδέψει αργότερα φέτος στο Σαντιάγο.

Οι γονείς του ήταν έμποροι χαλιών στο Ηστ Εντ του Λονδίνου και ήλπιζαν ότι ο
γιος τους θα γινόταν σχεδιαστής μόδας, αλλά στα 14 του ο Βανέζης αποφάσισε ότι
θα γίνει γιατρός. Ήθελε να γίνει καρδιολόγος, ωστόσο πριν πάρει ειδικότητα
δούλεψε για έξι μήνες στην ιατροδικαστική υπηρεσία του Βασιλικού Νοσοκομείου
του Λονδίνου. “Έμεινα 16 χρόνια”, λέει στους “Σάντεϋ Τάιμς”. Τώρα δουλεύει στο
εξωτερικό οκτώ ή εννέα εβδομάδες το χρόνο και νιώθει πάντα ανακούφιση όταν
επιστρέφει στο σπίτι του, στη σύζυγό του, τη Μαρία, που είναι επίσης
ιατροδικαστής, και στα δύο παιδιά τους, τον 17χρονο Ανδρέα, που έγινε πρόσφατα
δεκτός στην Ιατρική Σχολή του Εδιμβούργου, και την 14χρονη Φροσύνη. Πώς όμως
αντέχει τη φρίκη των αποτρόπαιων θανάτων που αντιμετωπίζει; Στη Ρουάντα έκανε
νεκροτομή σε μωρά που είχαν θαφτεί ζωντανά, κρεμασμένα στις πλάτες των
σφαγμένων μητέρων τους. “Ο κόσμος περιμένει από σένα να κάνεις μια δουλειά,
όχι να καταρρεύσεις”, εξηγεί. “Κλονίζεσαι περισσότερο εκ των υστέρων…
ιδιαίτερα όταν έχεις δει παιδικά ρούχα και παιχνίδια δίπλα στα λείψανα”.