«Δολώματα» για παίκτες και τηλεθεατές

«Πενία τέχνας κατεργάζεται», έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι. Η τηλεόραση δεν
θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση στον κανόνα. Προκειμένου να παραμείνουν οι
τηλεθεατές καθηλωμένοι στις θέσεις τους, ο δείκτης τηλεθέασης να διατηρείται,
με ανοδικές τάσεις, και τα έσοδα από διαφημίσεις να αυξάνουν οι άνθρωποι της
τηλεόρασης σκαρφίζονται διαρκώς τεχνάσματα. Μετά τα reality show, το νέο
τηλεοπτικό φρούτο λέγεται ριάλτι τηλεπαιχνίδι. Που έχει και «δόλωμα». Μερικές
δεκάδες εκατομμύρια για εκείνους που συμμετέχουν. Για τους άλλους, τους
τηλεθεατές, το «δόλωμα» είναι να ξέρουν ανά πάσα στιγμή τι κάνει ο άλλος ­ ο
διπλανός τους ­ μέσα στο «σπίτι» του. Όπως στον «Μεγάλο Αδελφό» («Big
brother»), για παράδειγμα, που μας έρχεται από την Ολλανδία. Κάπως έτσι
καταλύεται, υποστηρίζουν ορισμένοι, η έννοια του ιδιωτικού βίου, με ό,τι αυτό
συνεπάγεται.

Σε κάθε νόμισμα, όμως, υπάρχουν δύο όψεις. Σκεφθείτε πως χρήστες του Internet,
καιρό τώρα, έχουν εγκατεστημένες μικροκάμερες στο δωμάτιό τους και προσφέρουν
τα εν οίκω… εν δήμω, έναντι συνδρομής. Από τη στιγμή, λοιπόν, που κάποιοι
εμπορεύονται τη ζωή τους δεν είναι απορίας άξιον πώς ξεφύτρωσαν manager για να
τη… «διαχειριστούν» με καλύτερο ­ οικονομικά ­ τρόπο.

Τα ριάλιτι τηλεπαιχνίδια υπάρχουν εδώ και δύο χρόνια στο παγκόσμιο τηλεοπτικό
στερέωμα. Τον πρώτο καιρό σημείωσαν limit up στην τηλεθέαση. Στη συνέχεια όμως
επήλθε η κάμψη. Άνθρωποι εθισμένοι στην τηλεόραση, όπως οι Αμερικανοί που
έχουν ανακηρυχθεί τηλεπρωταθλητές (με τέσσερις ώρες ημερησίως), εξέφρασαν την
αποστροφή τους, σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες καταγράφηκαν οι πρώτες
αντιδράσεις, ενώ σε κάποιες άλλες, ανάλογες εκπομπές αποτελούν ήδη παρελθόν,
κυρίως λόγω χαμηλής ­ πλέον­ τηλεθέασης.

Στη χώρα μας ο «Big brother» θα αρχίσει να μεταδίδεται από τον Σεπτέμβριο σε
καθημερινή βάση (από τον Antenna).

50 εκατομμύρια αλλά και δόξα!

Παίκτρια του «Big Brother» στο ντους

1. «Big brother». Προβάλλεται ήδη σε 18 χώρες και τον βλέπουν είτε μέσω
τηλεσυχνοτήτων είτε μέσω Διαδικτύου ένα δισεκατομμύριο θεατές.

2. Οι παίκτες. Έξι άνδρες και έξι γυναίκες θα πρέπει να συμβιώσουν με τα
απολύτως απαραίτητα σε ένα ειδικά διασκευασμένο σπίτι για 110 ημέρες.

3. Κανόνες. Οι «συγκάτοικοι» θα είναι αποκομμένοι από τον έξω κόσμο, αλλά
θα μπορούν, εφ’ όσον το επιθυμούν, να αποχωρήσουν δίχως τη δυνατότητα να
επιστρέψουν.

4. Παρακολούθηση. 24 κάμερες, 48 μικρόφωνα, 24 ώρες το 24ωρο, θα
καταγράφουν ό,τι συμβαίνει στο σπίτι.

5. Το έπαθλο. Ο νικητής φεύγει κατά 50 εκατ. δραχμές πλουσιότερος, ενώ οι
υπόλοιποι μέσω της δημοσιότητας ­ όπως υποστηρίζεται ­ δεν αποκλείεται να
έχουν δελεαστικές προτάσεις (εργασίας).

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΜΕΤΑΞΟΠΟΥΛΟΣ

Οργουελικό, αλλά παρωνυχίδα σε σχέση με το συνολικό αδιέξοδο

Για τον «Μεγάλο Αδελφό» και αυτού του είδους τηλεθεάματα έχουν λεχθεί τα
πάντα. Τόσο επικριτικά όσο και παραπλανητικώς επιστημονικοφανή, για την
πειραματική τους αξία. Κατά τη γνώμη μου, τα μεγάλα ζητήματα είναι δύο. Πρώτον
ότι οδεύουμε με την επικράτηση της δημοκρατίας της αγοράς σε μια «ανοικτή»
κοινωνία, όχι όμως από την άποψη των δημοκρατικών θεσμών και της διαφάνειας,
αλλά από την άποψη του Οργουελικού ανοικτού στη διαρκή παρακολούθηση ιδιωτικού
και προσωπικού μας βίου. Έχουμε μια πλήρη αντιστροφή συνεπώς των όρων πάνω
στους οποίους υποτίθεται ότι οικοδομήθηκε το φιλελεύθερο δυτικό σύμπαν.

Ο «Μεγάλος Αδελφός» δεν έχει αφ’ εαυτού τόση σημασία όσο εάν συνδυαστεί με το
γεγονός ότι οι κάμερες θα παρακολουθούν πότε περνάμε με κόκκινο, αν
συναλλασσόμεθα με υποθετικούς τρομοκράτες ή παρασυρόμεθα σε παρά φύσην
ασέλγειες. Εξίσου απειλητικό μπορεί δυνητικά να είναι το φαινόμενο ότι όλη μας
η ζωή καταγράφεται πια σε κατάστιχα μέσω μαγνητικών καρτών και ηλεκτρονικών
υπολογιστών. Ζούμε λοιπόν σε μια κοινωνία που γίνεται μέσα από την
παρακολούθηση όλων των πτυχών του βίου μας απολύτως ολοκληρωτική στο όνομα των
φιλελεύθερων ιδεών.

Το δεύτερο ζήτημα που αφορά τις εκπομπές αυτές έχει σχέση με την αισθητική.
Δεν αντιλαμβάνομαι τι είδους απόλαυση μπορεί να είναι το να παρακολουθεί
κάποιος έναν έγκλειστο διαγωνιζόμενο να αφοδεύει, αλλά εξίσου δεν
αντιλαμβάνομαι το πώς είναι δυνατόν να εκφράζει τον θαυμασμό του στην
αγαπημένη του τραγουδίστρια εκτοξεύοντάς της κατακούτελα ένα γαρίφαλο από
νεκροταφείο αντί να προσφέρει κατ’ ιδίαν ένα τριαντάφυλλο. Θεωρώ ότι τα
φαινόμενα είναι ομοειδή και δεν έχω πια πολλές ελπίδες ότι σύντομα αυτή η
έκπτωση των αισθητικών αξιών θα ανασχεθεί. Ας ελπίσουμε να διαψευσθώ.

Σε μια κοινωνία όπου το μοναδικό κριτήριο επιτυχίας είναι το τι πωλείται και
πόσο πωλείται ας αφεθεί να πωληθεί και ο «Big Brother» που αποτελεί παρωνυχίδα
σε σχέση με το συνολικό αδιέξοδο.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΖΑΚΟΣ

Παραδίδουν άνευ όρων τη ζωή μας στον νόμο του εμπορίου

Ο άνθρωπος είναι αξεδιάλυτο σύνολο επιθυμιών. Από τον καιρό που αποφάσισε να
οργανώσει κοινωνικό βίο, κατανόησε την ανάγκη να χειραγωγήσει τις ταπεινές του
επιθυμίες, οι οποίες εμπόδιζαν τη συμβίωσή του με άλλους ανθρώπους, να
αγωνιστεί για την ικανοποίηση και την προβολή των δημιουργικών του επιθυμιών
που αναβάθμιζαν και πλούτιζαν την κοινή ζωή. Ο αγώνας αυτός καθόριζε πάντοτε
το σύστημα και την ιεράρχηση των αξιών.

Στην εποχή που ζούμε, η Νέα Τάξη και η παγκοσμιοποίηση παραδίδουν άνευ όρων τη
ζωή μας στον νόμο του εμπορίου. Αυτός ο νόμος είναι άτεγκτος. Για να πετύχει
τον στόχο του, που είναι η αποκομιδή του μέγιστου κέρδους, θα «γαργαλίσει» και
θα «χαϊδέψει» τις πιο ταπεινές ανθρώπινες επιθυμίες. Ο άνθρωπος στα χέρια του
θα μοιάσει με εκείνα τα κακόμοιρα σκυλάκια των σαλονιών που τρίβουν
απεγνωσμένα τα αχαμνά τους στις γωνίες των επίπλων και στα παπούτσια των
επισκεπτών. Η εξαχρείωση της ζωής επέρχεται ραγδαίως.

Η επέλαση των «Μεγάλων αδελφών» πώς θα ανακοπεί; Καμία ιθαγενής δύναμη δεν
είναι ικανή να την αναχαιτίσει. Και εκείνες που θα ήσαν ικανές, δεν το
επιθυμούν.

Μόνον ένα συμπαγές μέτωπο αντίστασηςς των ίδιων των πολιτών θα μπορούσε να
αναστρέψει την κατάσταση. Μόνον όταν ο ίδιος ο λαός αφυπνιστεί, το θελήσει και
το πραγματοποιήσει. Και οι δυνάμεις της πρωτοπορίας είναι έτοιμες και
αξιοποιήσουν αυτή την αφύπνιση. Για την ώρα η αισιοδοξία είναι άκρως συγκρατημένη.

Ο Αιμίλιος Μεταξόπουλος είναι καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Ο Κώστας Καζάκος είναι ηθοποιός

LINKS:

*www.CBS.com/primetime/BigBrother

*www.BigBrother.terra.com

*www.loftstory.fr

*www.BigBrother.com.au.