Πλήρες αδιέξοδο στα Σκόπια

«Πολύ κοντά στον εμφύλιο πόλεμο», κατά την έκφραση του γενικού γραμματέα
του ΝΑΤΟ λόρδου Ρόμπερτσον, βρίσκεται η ΠΓΔΜ μετά το αδιέξοδο που σημειώθηκε
χθες στις συνομιλίες μεταξύ Σλαβομακεδόνων και Αλβανών στα Σκόπια. Την ίδια
στιγμή, ο στρατιωτικός διοικητής της Συμμαχίας προειδοποίησε για τους
κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η ΝΑΤΟϊκή αποστολή στην ΠΓΔΜ, ενώ οι
Αμερικανοί εμφανίζονται να παίζουν διπλό παιχνίδι.

Υπό την πίεση των σλαβομακεδονικών κομμάτων, που επιζητούν την αναμέτρηση και το ξεκαθάρισμα με τους Αλβανούς αντάρτες, βρίσκεται ο Σκοπιανός πρόεδρος Μπορίς Τραϊκόφσκι. Στη φωτό, με τον Χαβιέ Σολάνα

Στα Σκόπια, απεσταλμένοι της Δύσης προσπαθούν να διασώσουν στο παρά πέντε τις
συνομιλίες, για τις οποίες ο πρόεδρος Μπορίς Τραϊκόφσκι είπε ότι είναι σε
“πλήρες αδιέξοδο”. Ο ειδικός απεσταλμένος του ΝΑΤΟ Πίτερ Φέιθ και ο ύπατος
αρμοστής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική Χαβιέ Σολάνα
έσπευσαν στα Σκόπια σε μια τελευταία προσπάθεια να πειστούν τα αντιμαχόμενα
μέρη να συνεχίσουν να επιδιώκουν ειρηνικά μια πολιτική διευθέτηση. Κάποιες
πληροφορίες έλεγαν ότι Αλβανοί και Σλαβομακεδόνες επρόκειτο, υπό την πίεση των
Δυτικών, να συναντηθούν ξανά χθες τη νύχτα.

Υπεύθυνη για το αδιέξοδο θεωρείται η εμμονή των Αλβανών σε αιτήματα που δεν
κατοχυρώνουν απλώς τα δικαιώματά τους, αλλά πρακτικά οδηγούν σε
ομοσπονδιοποίηση της χώρας. Διπλωμάτες στα Σκόπια έλεγαν ότι ενδέχεται οι
Αλβανοί, προβάλλοντας υπερβολικά και παράλογα αιτήματα, να στοχεύουν σε
στασιμότητα των συνομιλιών. “Δεν υπάρχει κανείς στη διεθνή κοινότητα που να
πιστεύει ότι η θέση τους είναι λογική”, ανέφερε διπλωματική πηγή. “Εάν
νομίζουν ότι θα τους βοηθήσουμε να δημιουργήσουν μια ομοσπονδιακή ΠΓΔΜ θα
πρέπει να το ξανασκεφθούν”.

Σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις, στόχος των Αλβανών ενδέχεται να είναι το να
παρασύρουν το ΝΑΤΟ να αποστείλει δυνάμεις, οι οποίες αντί να προχωρήσουν στο
έργο του αφοπλισμού των ανταρτών θα υποχρεωθούν να επιβλέψουν τη δημιουργία
των διαχωριστικών γραμμών μέσα στο κράτος. Ο ηγέτης του μεγαλύτερου αλβανικού
κόμματος κ. Τζαφέρι ζήτησε άλλωστε ευθέως τη διεθνή διαμεσολάβηση στην κρίση,
ενώ άλλοι Αλβανοί πολιτικοί απειλούσαν με αποχώρηση από την κυβέρνηση εθνικής
ενότητας εάν δεν υπάρξει η διεθνής διαμεσολάβηση. Από την άλλη μεριά, ο ίδιος
ο πρόεδρος Μπορίς Τραϊκόφσκι, βρίσκεται υπό την πίεση των σλαβομακεδονικών
κομμάτων, που επιζητούν την αναμέτρηση και το ξεκαθάρισμα με τους Αλβανούς
αντάρτες.

Πάντως, αρκετοί στις Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι οι Αμερικανοί έχουν ευθύνες
για την αρνητική εξέλιξη, καθώς ακολούθησαν πολιτική διγλωσσίας: ο μεν
πρόεδρος Μπους, όταν συναντήθηκε με τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ, δεν εξέφρασε
διαφωνίες στην ακολουθούμενη πολιτική για την ΠΓΔΜ και τα Βαλκάνια
συνολικότερα. Ο δε υπουργός Εξωτερικών, Κόλιν Πάουελ, εμφανίσθηκε να
υποστηρίζει τους Αλβανούς, λέγοντας ότι η σκοπιανή κυβέρνηση πρέπει να πιεστεί
να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των Αλβανών, διαφορετικά αυτοί θα πέσουν στην
αγκαλιά των ανταρτών.

Ορισμένοι, μάλιστα, ερμήνευσαν τη δήλωση Πάουελ αφενός ως “πράσινο φως” προς
τους Αλβανούς στις παράλογες και άκαμπτες απαιτήσεις τους, αφετέρου δε ως
ένδειξη πως η φιλοαλβανική πολιτική της Ουάσιγκτον κάθε άλλο παρά έχει
εγκαταλειφθεί.

Πάντως, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν υποστηρίξει σε Έλληνες συνομιλητές τους
ότι η στάση τους υπαγορεύεται από το γεγονός ότι η σκοπιανή κυβέρνηση δεν
αντιλαμβάνεται τη δεινή θέση στην οποία έχει βρεθεί και ότι οι Αλβανοί
αντάρτες έχουν σαφές στρατιωτικό πλεονέκτημα… Στην έδρα της Συμμαχίας, ο
διοικητής του ΝΑΤΟ, στρατηγός Ράλστον, προειδοποίησε πως ακόμη και η μικρή
δύναμη που θα αποσταλεί για τον αφοπλισμό, εφόσον υπάρξει συμφωνία, διατρέχει
κάποιους κινδύνους, μεταξύ των οποίων οι νάρκες και τα ατυχήματα.