Αμερικανική αντιπυραυλική ομπρέλα δώρο στην Τουρκία

Απρόβλεπτες συνέπειες στην ισορροπία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ενδέχεται να
έχει το σχέδιο των ΗΠΑ για το Πρόγραμμα Αντιπυραυλικής Προστασίας ­ ένα σχέδιο
που θα αποτελέσει το κύριο… μενού στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, στις
Βρυξέλλες, την ερχόμενη εβδομάδα. Τα ελληνοτουρκικά είναι και ο κύριος λόγος
που ο Κώστας Σημίτης θα συμπαραταχθεί με τους Ευρωπαίους “αντιρρησίες”, τον
Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ και τον Γερμανό καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ, απέναντι
στον νεοαφιχθέντα Αμερικανό πρόεδρο, Τζορτζ Μπους.

Όπως έχει γίνει φανερό μέχρι στιγμής στο υπουργείο Εξωτερικών, η Άγκυρα έχει
δεχθεί ουκ ολίγες βολιδοσκοπήσεις από τους Αμερικανούς για το κατά πόσον είναι
διατεθειμένη να παράσχει τις εγκαταστάσεις της για την ανάπτυξη του
Προγράμματος Αντιπυραυλικής Προστασίας. Ο υφυπουργός Εξωτερικών κ. Γκρόσμαν, ο
υφυπουργός Άμυνας κ. Γούλφοβιτς και ο ίδιος ο υπουργός Άμυνας κ. Ράμσφελντ
έσπευσαν στην Άγκυρα για να “πείσουν” τους Τούρκους ­ οι οποίοι δεν διάγουν
και την καλύτερή τους στιγμή, μετά την οικονομική κατάρρευση και τη διάσωση
από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Και η τουρκική κυβέρνηση απάντησε θετικά ­ για την ακρίβεια, θετικότατα.
“Έχουμε εβδομάδα υπερπροσφορών”, ήταν το σχόλιο έμπειρου διπλωμάτη. Όμως, ­
σύμφωνα με την Αθήνα ­ το “ναι” της Τουρκίας δεν είναι και τόσο καθαρό:
δεδομένου ότι το πρόγραμμα θα πάρει τουλάχιστον 10 με 15 χρόνια να αναπτυχθεί,
και πάντως δεν πρόκειται να φανούν ούτε καν ψήγματά του πριν από το 2004.
Χρησιμεύει ωστόσο ως οιονεί εργαλείο πίεσης εκ μέρους της Άγκυρας. “Σας δώσαμε
το “ναι” στο Πρόγραμμα, οπότε δώστε μας κι εσείς το άλφα ή το δείνα, γιατί
διαφορετικά μπορεί και να αλλάξουμε γνώμη”, είναι το νόημα στο
αμερικανοτουρκικό αλισβερίσι. Όπως και να έχει, υπάρχουν βάσιμοι φόβοι στην
Αθήνα πως η Τουρκία έχει αυξήσει ­ για άλλη μια φορά ­ τη γεωστρατηγική της
σημασία.

Το έτερο δυσάρεστο για την Αθήνα είναι ότι η ίδια δεν αποτελεί απαραίτητη
προϋπόθεση για την ανάπτυξη του Προγράμματος ­ εν ολίγοις, δεν την έχουν
ανάγκη οι Αμερικανοί, για λόγους που άπτονται της θέσεως της χώρας κυρίως. Ως
εκ τούτου, η “άμυνα” της Ελλάδας ­ επίσης για άλλη μια φορά ­ μπορεί να
εστιασθεί στην Ευρώπη: να συμπαραταχθεί με τους Ευρωπαίους που για δικούς τους
λόγους έχουν διαφωνίες με το Πρόγραμμα.

Κάπου εδώ, όμως, “πέφτει” στο τραπέζι και το έτερο μέγα πρόβλημα με επίκεντρο
την Τουρκία ­ αυτό του “ευρωστρατού”, τη δημιουργία του οποίου εμποδίζει η
Τουρκία με “βέτο” της στο ΝΑΤΟ, απαιτώντας μεταχείριση ισότιμη των κοινοτικών
χωρών. Η ικανοποίηση της Άγκυρας σε αυτό το θέμα ασφαλώς θα αποτελεί
προτεραιότητα των Αμερικανών στη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες,
λόγω της “τράμπας” για το Αντιπυραυλικό. Το ερώτημα είναι τι θα πράξουν οι
Ευρωπαίοι ­ και τι η Αθήνα, η οποία επιμένει πως η “φόρμουλα” της Άγκυρας δεν
περνά. Επιπλέον, η φήμη ότι έγινε συμφωνία με αντάλλαγμα να εξαιρείται από τον
“ευρωστρατό” η Κύπρος και το Αιγαίο διαψεύσθηκε κατηγορηματικά από την
ελληνική κυβέρνηση ­ αν μη τι άλλο, διότι θα αποτελούσε άσχημο προηγούμενο. Οι
πιέσεις, πάντως, προς τον κ. Σημίτη, τόσο στις Βρυξέλλες, όσο και στο
Γκέτεμποργκ, όπου θα συνέλθουν οι “15”, δεν αναμένονται “ελαφρές”.