[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Τα όσα συμβαίνουν τελευταία στην Ελλάδα σχετικά με το Ασφαλιστικό και
γενικότερα το σύστημα κοινωνικής προστασίας δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο
επεισόδιο, μια συμπτωματική πράξη στη διαδικασία του οικονομικού
μετασχηματισμού της χώρας. Αντίθετα, εντάσσονται σε μια ιστορική διαδικασία
για τον καθορισμό των ορίων και σχέσεων κράτους / κοινωνίας / αγοράς. Η
διαδικασία ξεκινά ουσιαστικά από το τέλος του πολέμου και βρίσκεται σήμερα σε
πλήρη εξέλιξη. Γι’ αυτό και έχει ιδιαίτερη σημασία τα όσα συμβαίνουν να τεθούν
μέσα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο προκειμένου να κατανοηθούν στις σωστές τους
διαστάσεις. Και ακριβώς στην κατανόηση αυτή βοηθά ένα βιβλίο που μόλις
κυκλοφόρησε.

Πρόκειται για το βιβλίο του καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Π. Καζάκου με
τίτλος «Ανάμεσα σε Κράτος και Αγορά: οικονομία και οικονομική πολιτική στη
μεταπολεμική Ελλάδα 1944-2000» (Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη, 2001). Θα μπορούσε να
χαρακτηρισθεί ως ένα μνημειώδες έργο που βοηθά στην κατανόηση τόσο της
ιστορικής κοινωνικο-οικονομικής πορείας της μεταπολεμικής Ελλάδας όσο και της
σημερινής κοινωνικο-οικονομικής πραγματικότητας και κυρίως των αγκυλώσεων που
χαρακτηρίζουν την πραγματικότητα αυτή, μάρτυρες των οποίων γινόμαστε
καθημερινά.

Ο Π. Καζάκος επισημαίνει τα σημαντικά επιτεύγματα, αλλά και τις αποτυχίες στη
διαδικασία του οικονομικού μετασχηματισμού της χώρας. Επισημαίνει π.χ. την
ιστορική σημασία της ονομαστικής σύγκλισης και της δημοσιονομικής εξυγίανσης
που η Ελλάδα πέτυχε στη δεκαετία του 1990, προκειμένου να καταστεί ισότιμο
μέλος του ενιαίου νομίσματος ­ ευρώ. Όπως ­ ορθά νομίζω ­ υπογραμμίζει, η
«σύγκλιση δεν ήταν απλώς ζήτημα μερικών μακροοιονομικών χειρισμών, αλλά
βαθύτερων τομών και προσαρμογών σε οικονομία, κράτος και κοινωνία». Οι τομές
αυτές θα πρέπει να ολοκληρωθούν με τις διαρθρωτικές αλλαγές που απαιτούνται. Η
εφαρμογή του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (ΚΠΣ) προσφέρει σημαντικές
δυνατότητες για τις αλλαγές αυτές και την αναπτυξιακή ώθηση της χώρας. Αλλά,
όπως παρατηρεί ο κ. Καζάκος, «η μαζική εισροή πόρων από το ΚΠΣ μπορεί να
στηρίξει μεν υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης, αλλά και να οδηγήσει ευθέως σε
επιδείνωση της ποιότητας ζωής». Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος αυτός,
απαιτούνται σχεδιασμένες παρεμβάσεις πολιτικής…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).