[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η άνοδος του Σ. Μπερλουσκόνι στην εξουσία στην Ιταλία, μια από τις μεγαλύτερες
χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε όλη
την Ευρώπη. Το φαινόμενο Μπερλουσκόνι κρίνεται ως ιδιαίτερα ανησυχητικό ή και
επικίνδυνο. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ο «Economist» έγραψε ότι ο
Μπερλουσκόνι είναι ακατάλληλος για να κυβερνήσει όχι την Ιταλία, αλλά
οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο, έστω και τη μικρότερη. Τα τεράστια οικονομικά
συμφέροντα που ελέγχει, η εμπειρία του παρελθόντος, οι θέσεις που υποστήριξε
στην προεκλογική εκστρατεία, έχουν δημιουργήσει προβληματισμό και έκδηλη
νευρικότητα, ιδιαίτερα για την πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, σε μια
ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εάν η νέα ιταλική κυβέρνηση
θελήσει να ακολουθήσει τις πλέον ακραίες θέσεις που έχει διακηρύξει (στην
προεκλογική εκστρατεία) σχετικά με τους μετανάστες κ.λπ., τότε η Ένωση δεν
αποκλείεται να αντιμετωπίσει διλήμματα της μορφής που αντιμετώπισε πριν από
ένα χρόνο περίπου με την Αυστρία και που τελικά οδήγησαν στην επιβολή
διπλωματικών κυρώσεων. Θα επιβληθούν όμως κυρώσεις σε μια μεγάλη χώρα της
Ένωσης ή θα επιλεγεί η πολιτική των δύο μέτρων και δύο σταθμών;

Σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή ενοποίηση και το μέλλον της Ευρώπης, τα πράγματα
ίσως να είναι ακόμη δυσκολότερα. Η Ιταλία κάτω από τις κεντροαριστερές
κυβερνήσεις (Prodi, d’ Alema, Amato) κατάφερε να εξυγιάνει την οικονομία της
και να καταστεί ιδρυτικό μέλος του ενιαίου νομίσματος, ευρώ. Ο Σ. Μπερλουσκόνι
έχει διακηρύξει ότι «δεν δεσμεύεται» από τη δημοσιονομική πειθαρχία και το
Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Εάν όμως παραβιάσει το Σύμφωνο αυτό, τότε
η προοπτική του ευρώ τίθεται σε κίνδυνο. Θα αντιδράσει όμως η Ένωση όπως
αντέδρασε πριν από λίγους μήνες στην περίπτωση της Ιρλανδίας, που απλά
θεωρήθηκε ότι παραβίασε τους προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής; Η
Ιταλία υπήρξε μέχρι σήμερα μια από τις πλέον ενθουσιώδεις χώρες – μέλη για την
προώθηση της ομοσπονδιακής προοπτικής της Ένωσης. Αυτή τη στιγμή υπάρχει
έντονη αβεβαιότητα ως προς την πορεία που θα ακολουθήσει και τις θέσεις που θα
προβάλει. Ανησυχία, εκνευρισμός και αβεβαιότητα λοιπόν από την άνοδο του
Μπερλουσκόνι.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).