Η λειψυδρία «χτυπάει την πόρτα» σε 29 νομούς

Την «πόρτα» σε 29 νομούς της χώρας φαίνεται πως θα χτυπήσει τους επόμενους
μήνες η λειψυδρία, και για τον λόγο αυτό το υπουργείο Γεωργίας έχει σχεδιάσει
καθ’ υπόδειξη των Περιφερειών και των Νομαρχιών 125 «οχυρωματικά» έργα άμεσης
προτεραιότητας που θα κοστίσουν περίπου 5 δισ. δραχμές.

Πρόκειται για παρεμβάσεις που, όπως ανέφερε χθες ο υπουργός Γεωργίας κ.
Γιώργος Ανωμερίτης, έχουν σκοπό να αμβλύνουν τις επιπτώσεις στην άρδευση από
τη μείωση των υδάτινων αποθεμάτων και, επειδή ακριβώς αυτό πρέπει να γίνει
πριν από το καλοκαίρι, η καταληκτική ημερομηνία που έχει οριστεί είναι το
τέλος Ιουνίου.

Από τα στοιχεία που έχουν αποσταλεί στο υπουργείο προκύπτει ότι τους
καλοκαιρινούς μήνες το πρόβλημα της λειψυδρίας θα γίνει περισσότερο αισθητό σε
29 νομούς απ’ ό,τι σε άλλες περιοχές της χώρας. Αυτό, φυσικά, όπως λέει στα
«ΝΕΑ» ο υφυπουργός Γεωργίας κ. Φώτης Χατζημιχάλης, δεν σημαίνει ότι «η
κατάσταση έχει φθάσει σε οριακό σημείο. Αντιθέτως, σε κάποιους από αυτούς τους
νομούς, όπως το Ρέθυμνο, ο κίνδυνος από την εξάντληση του νερού δεν είναι
άμεσος, ωστόσο είναι αναγκαίο να γίνουν παρεμβάσεις προληπτικού κυρίως
χαρακτήρα».

Ο κ. Φ. Χατζημιχάλης εκτιμά μάλιστα ότι «αν η χώρα μας κάνει σωστή διαχείριση
των υδάτινων πόρων της, δεν θα αντιμετωπίσει μελλοντικά πρόβλημα λειψυδρίας».

Ειδικότερα τώρα, οι 29 νομοί είναι οι ακόλουθοι: Αρκαδίας, Δράμας, Λάρισας,
Κορίνθου, Λακωνίας, Έβρου, Σερρών, Άρτας, Ιωαννίνων, Βοιωτίας, Καρδίτσας,
Αιτωλοακαρνανίας, Πέλλας, Πιερίας, Λέσβου, Ρεθύμνου. Πρέβεζας, Τρικάλων,
Φθιώτιδας, Κυκλάδων, Ξάνθης, Γρεβενών, Αχαΐας, Θεσπρωτίας, Ηλείας, Μαγνησίας,
Φωκίδας, Χανίων και Πειραιά (Πόρου).

Τα έργα που έχουν σχεδιαστεί είναι ως επί το πλείστον μικροί ταμιευτήρες,
χωμάτινα φράγματα, επιδιορθώσεις σε δίκτυα ώστε να σταματήσουν οι διαρροές του
νερού, αντικαταστάσεις και αξιοποιήσεις γεωτρήσεων. Αρκετά από αυτά έχουν ήδη
ξεκινήσει. Χωμάτινα φράγματα και μάλιστα 8 σε αριθμό θα κατασκευαστούν στον
Πηνειό ενώ όσες γεωτρήσεις έχουν στερέψει θα γίνει προσπάθεια να τεθούν ξανά
σε λειτουργία, αφού προηγουμένως μεγαλώσει το βάθος τους.

Το πιο σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν πολλές περιοχές με καλλιέργειες
είναι ότι το αρδευτικό τους σύστημα είναι αρκετά παλιό και έχει τέτοιες φθορές
ώστε να χάνεται «στον δρόμο» αρκετό νερό. Για παράδειγμα, το αρδευτικό δίκτυο
που υπάρχει στο λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων, όπου υπάρχουν καλλιέργειες
καλαμποκιού, είναι ηλικίας τουλάχιστον 40 χρόνων. Το δίκτυο μεταφέρει νερά από
τη λίμνη Παμβώτιδα. Στη διάρκεια όμως της μεταφοράς το ποσοστό του νερού που
χάνεται είναι μεγαλύτερο από 20%.

Ορισμένες από αυτές τις παρεμβάσεις έχουν ήδη ξεκινήσει καθώς τα σχετικά
κονδύλια έχουν δοθεί. Τα συγκεκριμένα έργα έχουν προσωρινό χαρακτήρα και η
προγραμματισμένη κατασκευή τους μέσα στις επόμενες μέρες αποσκοπεί μονάχα στην
αντιμετώπιση της λειψυδρίας για φέτος το καλοκαίρι. Από την επόμενη χρονιά
αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία μεγαλύτερα έργα υποδομής, τα οποία
εντάσσονται σε ένα 10ετές σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος το οποίο εν
μέρει θα χρηματοδοτηθεί από το 3ο ΚΠΣ. Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού
προβλέπεται μεταξύ άλλων και η ενθάρρυνση των ιδιωτών που έχουν μεγάλες
εκτάσεις να προχωρήσουν οι ίδιοι στην κατασκευή έργων κατά της λειψυδρίας. Πιο
συγκεκριμένα, ένας παραγωγός ή μια ομάδα παραγωγών που έχουν στην κυριότητά
τους πολλά στρέμματα γης θα μπορούν, αν θέλουν, να κατασκευάσουν σε κάποιο
σημείο της έκτασης που τους ανήκει μια λιμνοδεξαμενή με χρήματα που θα τους
δοθούν από το 3ο ΚΠΣ. Από τη λιμνοδεξαμενή θα μπορούν να αρδεύουν τα κτήματά
τους.

Δύο από τους κυριότερους λόγους που έκαναν αρκετές περιοχές της Ελλάδας να
έρθουν φέτος αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της λειψυδρίας είναι η μείωση των
βροχοπτώσεων αλλά και η εξάντληση των υπόγειων υδάτων. Οι υδρολογικές
μετρήσεις που έκανε το υπουργείο στο διάστημα Σεπτεμβρίου 2000 – Μαρτίου 2001
φανερώνουν ότι οι βροχοπτώσεις μειώθηκαν σ’ ολόκληρη τη χώρα εκτός από την
Πελοπόννησο και τον Νομό Μαγνησίας. Το φαινόμενο αυτό ήταν ιδιαίτερο έντονο
στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, στην Άρτα, στην Πρέβεζα καθώς και στα
νησιά του Αιγαίου.

Σε ό,τι αφορά, τώρα, τα υπόγεια ύδατα, η αδυναμία εκμετάλλευσής τους έπληξε
περισσότερο τον Νομό Τρικάλων και κυρίως την περιοχή της Καλαμπάκας, τον Νομό
Λάρισας και ειδικότερα τις περιοχές Ταουσάνης, Φαρσάλων, Πλατυκάμπου – Χάλκης,
τους Νομούς Ροδόπης, Ξάνθης και Κορίνθου (κυρίως τη βόρεια παραλιακή περιοχή).