ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ Όχι στις καλένδες, αλλά όχι και σε δήθεν λύση

Τη συγκρότηση επιστημονικής ομάδας για τη μελέτη του Ασφαλιστικού προτείνει
τώρα ο υπουργός Εργασίας Τάσος Γιαννίτσης ως το πρώτο βήμα για τη διευκόλυνση
του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους. Η ομάδα, όπως δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο
κ. Γιαννίτσης, θα αποτελείται από εκπροσώπους της κυβέρνησης και των
κοινωνικών εταίρων και το έργο της θα είναι να μελετήσει θέματα που
σχετίζονται με το Ασφαλιστικό, ώστε εν συνεχεία να καταλήξει σε διαπιστώσεις
και σκέψεις. Επί τη βάσει αυτών των διαπιστώσεων ­ και προφανώς εκείνων στις
οποίες θα επιτευχθεί συμφωνία ­ θα ανοίξει ο πολυθρύλητος διάλογος της
κυβέρνησης με τους κοινωνικούς εταίρους. Σε μια εκ βαθέων συνέντευξη που
παραχώρησε στα «ΝΕΑ» ο κ. Γιαννίτσης, εξομολογείται σήμερα, έναν περίπου μήνα
μετά την έκρηξη του Ασφαλιστικού, το πόσο άσχημα αισθάνθηκε όλο αυτό το
διάστημα. Τις στιγμές μοναξιάς που ένιωσε έχοντας τη στήριξη μόνο του
Πρωθυπουργού και μεμονωμένων συναδέλφων και στελεχών. «Είναι ισοπεδωτικό» ­
δηλώνει ­ ότι «ένας κόσμος εργαζομένων μένει με την εντύπωση ότι προσωπικά έχω
την πρόθεση να περιορίσω κοινωνικά τους δικαιώματα και προσδοκίες». Διαψεύδει
ότι δέχθηκε εντολή του Πρωθυπουργού στη διάρκεια της δραματικής συνεδρίασης
του ΚΤΕ Εργασίας του ΠΑΣΟΚ στην οδό Σολωμού να αποσύρει την κυβερνητική
πρόταση: ήταν δική του απόφαση, υποστηρίζει, γιατί δεν υπήρχαν περιθώρια για
πείσματα.

Ο υπουργός Εργασίας επιβεβαιώνει ότι εκδήλωσε την πρόθεση να παραιτηθεί,
και δηλώνει έτοιμος «να αναλάβει τις ευθύνες του οποιαδήποτε στιγμή» ­
προφανώς στη διάρκεια του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους. Αναγνωρίζει
ότι έγιναν λάθη και αναγορεύει σε μεγαλύτερο λάθος «ότι δημιουργήσαμε την
αίσθηση στην κοινωνία ότι είμαστε απέναντί της». Σε ό,τι αφορά τον διάλογο,
είναι μάλλον επιφυλακτικός ­ «δεν μπορώ να προεξοφλήσω τη στάση της ΓΣΕΕ»
δηλώνει ­ αν και διατυπώνει την πρόβλεψη ότι μετά την απεργία της προσεχούς
Πέμπτης 17 Μαΐου, τα πράγματα θα γνωρίσουν ύφεση. Ωστόσο προειδοποιεί ότι «το
Ασφαλιστικό είναι ένα κορυφαίο θέμα που ή το σπρώχνει όλο το ΠΑΣΟΚ μαζί ή
μένει εκεί που είναι»… Ολόκληρη η συνέντευξη του κ. Γιαννίτση είναι η
ακόλουθη:

Η «αβάσταχτη» μοναξιά του Τάσου Γιαννίτση, στη διάρκεια της κρίσης του Ασφαλιστικού, τον έκανε να αισθάνεται «πολύ άσχημα»

ΕΡ.: Τι σημαίνει η νέα πρόταση για χρηματοδότηση του Ασφαλιστικού;

ΑΠ.: Κατ’ αρχήν, όπως είπε ο Πρωθυπουργός, θα εξεταστούν όλες οι δυνατότητες
χρηματοδότησης. Η ειδική πρόταση για τον σχηματισμό ενός κεφαλαίου που θα
στηρίξει χρηματοδοτικά τις συντάξεις στο μέλλον, αποτελεί ένα σχήμα που έχει
εφαρμοστεί σε διάφορες χώρες. Ουσιαστικά, αποταμιεύουμε σήμερα, επενδύουμε τα
ποσά αυτά και προσδοκούμε με τις αποδόσεις των επενδύσεων αυτών να έχουμε
περισσότερα χρήματα για συντάξεις αύριο. Όλα αυτά θα τα δούμε.

ΕΡ.: Μπορεί αυτό το «Ταμείο» να εξασφαλίσει την ενδυνάμωση του ασφαλιστικού
συστήματος και σε τι βάθος χρόνου;

ΑΠ.: Το εργαλείο αυτό, όπως και κάθε άλλο, μπορεί να βοηθήσει ώστε να
αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με καλύτερους όρους. Ο διάλογος γύρω από την έκταση
του προβλήματος ­ πότε αυτό ξεσπάει πιο έντονα, τα αίτια και άλλες πτυχές ­ θα
μας δείξει και τις απαιτήσεις που απορρέουν για χρηματοδοτική στήριξη.

ΕΡ.: Την Πέμπτη θα γίνει η δεύτερη απεργία της ΓΣΕΕ. Θεωρείτε ότι μετά θα
υπάρξει κλιμάκωση ή ύφεση;

ΑΠ.: Ο Πρωθυπουργός κάλεσε τους κοινωνικούς εταίρους και τις πολιτικές
δυνάμεις σε ανοικτό διάλογο. Να κατατεθούν προτάσεις και να αναληφθούν ευθύνες
προκειμένου το Ασφαλιστικό να μη μετατεθεί για το μέλλον. Απ’ ό,τι είδαμε σε
πρόσφατη δημοσκόπηση, το 90% της κοινωνίας θέλει διάλογο για το θέμα. Λογικά,
θα περάσουμε σε περίοδο ανάλυσης και αναζήτησης απαντήσεων σε πολλά ζητήματα
που θα τεθούν, και συνεπώς “ύφεσης”, σύμφωνα με την ορολογία σας. Ωστόσο, δεν
μπορώ να προεξοφλήσω τη γραμμή της ΓΣΕΕ.

ΕΡ.: Το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει ανταπόκριση στον διάλογο. Θα γίνουν και
άλλα βήματα από πλευράς κυβέρνησης προς διευκόλυνση του διαλόγου;

ΑΠ.: Έχουμε τρία δεδομένα. Όλοι αναγνωρίζουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Η κυβέρνηση
είναι ανοικτή στη συζήτηση χωρίς προαπαιτούμενα και έχοντας αποσύρει τα
εναλλακτικά σενάρια της μελέτης. Όλοι δηλώνουν διατεθειμένοι να δώσουν
απάντηση στο πρόβλημα και όχι να παραπεμφθεί στις καλένδες. Με τα δεδομένα
αυτά η ανταπόκριση θα έπρεπε να είναι αυτονόητη. Διαφορετικά, θα αναδειχθεί
μια αντίφαση, που θέλω να πιστεύω ότι δεν είναι στις προθέσεις κανενός. Η
ανταπόκριση πιστεύω πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες ενέργειες. Στην
ανάλυση των δεδομένων, τη δημιουργία μιας κοινής βάσης αναφοράς του
προβλήματος, τα θέματα που πρέπει να συζητηθούν, την εμπειρία άλλων χωρών και
πολλά ζητήματα που θα συζητηθούν στην πορεία. Χρειάζεται να συγκροτήσουμε μια
επιστημονική ομάδα με εκπροσώπους της κυβέρνησης και των κοινωνικών εταίρων, η
οποία θα συζητήσει τα θέματα αυτά και θα καταλήξει σε ορισμένες διαπιστώσεις
και σκέψεις. Αργότερα θα περάσουμε, ελπίζω, σε άλλα θέματα.

ΕΡ.: Κάνοντας έναν απολογισμό, πείτε μου, έγιναν λάθη σ’ αυτή την ιστορία;

ΑΠ.: Βεβαίως έγιναν λάθη. Το βασικό λάθος ήταν ότι δημιουργήσαμε την αίσθηση
στην κοινωνία ότι είμαστε απέναντί της. Ακόμα και σε πλατιά στρώματα, όπως οι
σημερινοί συνταξιούχοι, οι αγρότες, οι νέοι ασφαλισμένοι, οι εργαζόμενοι σε
βαριές-ανθυγιεινές δουλειές, που δεν είχαν κανένα λόγο να ανησυχούν. Όμως και
αυτοί ανησύχησαν και μάλιστα έντονα. Θεώρησαν ότι η κυβέρνηση είναι από την
άλλη πλευρά της όχθης. Αυτό ως αποτέλεσμα έκανε αδύνατη κάθε πολιτική. Ο
ορίζοντας έπρεπε να αποφορτιστεί. Γι’ αυτό και αποσύραμε τις προτάσεις που
παρουσιάστηκαν.

Επιφυλάξεις για τη στάση της ΓΣΕΕ, ακόμη και μετά την απεργία της Πέμπτης, εκφράζει ο Τάσος Γιαννίτσης

ΕΡ.: Η απόφαση για “πάγωμα” ήταν δική σας ή ήταν αποτέλεσμα «παρότρυνσης»,
«επίνευσης» ή εντολής του Πρωθυπουργού;

ΑΠ.: Στάθμισα το κλίμα που είχε διαμορφωθεί και τη δυναμική που διαγραφόταν,
και κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ένα τόσο κρίσιμο κοινωνικό θέμα, που εξ
ορισμού απαιτεί κοινωνικές διεργασίες, εμπιστοσύνη και διάλογο, δεν μπορεί να
προχωρήσει με την κυβέρνηση να βρίσκεται απέναντι στην κοινωνία και στα
στελέχη της. Ήταν ανάγκη να αποκατασταθούν όροι κοινωνικής συνεννόησης. Αυτό
ήταν πολύ πιο σημαντικό θέμα παρά μια πεισματική εμμονή σε προτάσεις που είχαν
κατατεθεί, ακόμα και ως σκέψεις ή προτιμήσεις. Εισηγήθηκα στον Πρωθυπουργό την
απόσυρση, του εξήγησα τους λόγους, η εισήγηση έγινε δεκτή και στη συνέχεια
έκανα τις γνωστές δηλώσεις.

ΕΡ.: Γιατί δεν παραιτηθήκατε; Κι αν το κάνατε, γιατί δεν επιμείνατε;

ΑΠ.: Βεβαίως και θεώρησα ότι έπρεπε να θέσω την παραίτησή μου στη διάθεση του
Πρωθυπουργού. Από την άλλη πλευρά, μια παραίτηση σε δύσκολες καταστάσεις δεν
είναι πάντα γενναιότητα. Σηματοδοτεί και φυγομαχία και προσπάθεια να αποφύγει
κανείς ευθύνες για ένα δύσκολο θέμα που ξεκίνησε και το οποίο ήταν από την
αρχή γνωστό ότι πρέπει να αναληφθεί. Μπορεί για έναν παραδοσιακό πολιτικό να
είναι βολικό να ξεφεύγει κάνοντας τα ελάχιστα ή ξεγλιστρώντας στα δύσκολα,
αλλά προσωπικά μια τέτοια στάση δεν με εκφράζει. Να είστε όμως βέβαιος ότι
είμαι έτοιμος να αναλάβω τις ευθύνες που μου αναλογούν οποιαδήποτε στιγμή.

ΕΡ.: Τι περιμένετε από τον διάλογο ώστε να τελεσφορήσει και να μη βρεθούμε σε
ένα νέο και μεγαλύτερο αδιέξοδο;

ΑΠ.: Θα σας απαντήσω με μια φράση που είχε το Σάββατο στα «ΝΕΑ» ο Γιάννης
Βούλγαρης: “Η εμπιστοσύνη ότι έστω και δύσκολα η κοινωνία μας μπορεί να
συζητήσει για το μέλλον της και να συνειδητοποιήσει βαθμιαία τα προβλήματα και
τις δυνατότητες”. Αυτό που πιστεύω πως πρέπει να πετύχουμε είναι ένα
αποτέλεσμα που θα απαλλάξει την Ελλάδα και τον Έλληνα εργαζόμενο από τον
βραχνά του Ασφαλιστικού. Που θα σπρώξει μακριά το σενάριο να ζουν εκατοντάδες
χιλιάδες εργαζόμενοι για αρκετά χρόνια με την ανασφάλεια αν θα πάρουν σύνταξη
και πόση. Να δημιουργήσουμε μια αξιοπιστία για την οικονομία. Τη σιγουριά ότι
το μέλλον μας δεν προβλέπεται να γεμίσει ξανά με ελλείμματα και μιζέρια, που
μπλοκάρουν την ανάπτυξη και πιέζουν προς τα κάτω εισοδήματα, μισθούς και
συντάξεις. Να πετύχουμε ό,τι και οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που
έχουν ένα πολύ πιο ανεπτυγμένο σύστημα κοινωνικής προστασίας και ξέρουν πολύ
καλά με ποιον τρόπο να το διασφαλίζουν και να το ενισχύουν.

ΕΡ.: Καταργήσατε ακόμη και το όριο του τέλους του 2001 για την ολοκλήρωση του
διαλόγου. Τελικά θα είναι αέναος αυτός ο διάλογος;

ΑΠ.: Για τη διάρκεια του διαλόγου είναι πρόωρες οι εκτιμήσεις. Το αέναο είναι
πάντα μια εύκολη λύση για όλους. Ωστόσο, τόσο η κοινωνία μας όσο και η διεθνής
κοινότητα καταλαβαίνουν πολύ καλά αν οι πρωταγωνιστές παίζουν σωστά ή κάνουν
φάουλ. Συνέδρια και εκλογές το επόμενο έτος δεν διευκολύνουν την εξεύρεση
λύσης. Θα ήταν πρόβλημα να φανεί ότι ο διάλογος καρκινοβατεί. Θα κλονίζονταν η
εμπιστοσύνη και οι προοπτικές. Όχι θεαματικά ίσως. Όμως θα ήταν όπως το
δηλητήριο, που αργά, κρυφά και σταθερά κάνει το κακό του και κανείς δεν
καταλαβαίνει γιατί ένας οργανισμός πάει άσχημα και κλονίζεται.

ΕΡ.: Η στάση των συνδικαλιστών απέναντι στις προτάσεις μπορεί να ερμηνευθεί ως
αποτέλεσμα του πρόσφατου Συνεδρίου της ΓΣΕΕ;

ΑΠ.: Δεν είναι εύκολο να απαντήσω. Πιστεύω ότι όπως και να ήταν θα βρίσκονταν
ερμηνείες, που πέρα από την ουσία των μέτρων θα αφορούσαν και θέματα τακτικής.
Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που θα μπορούσε να αναφέρει κανείς, αλλά δεν
θεωρώ ότι τέτοιες αναφορές θα προσέφεραν τώρα κάτι για το θέμα.

ΕΡ.: Δηλώσατε ότι “καθαρίσατε” το τραπέζι από τις προτάσεις. Μένει τίποτα από
αυτές; Η μελέτη των Βρετανών πετάγεται και αυτή;

ΑΠ.: Η μελέτη για τις διαπιστώσεις βεβαίως και μένει. Μας ενδιαφέρει να τη
συγκρίνουμε με τη μελέτη της ΓΣΕΕ. Τις διαπιστώσεις, τα προβλήματα, τις
σκέψεις. Από κει και πέρα οι πολιτικοί και κοινωνικοί φορείς καλούνται να
καταθέσουν τις απόψεις τους για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Άλλες
προτάσεις από πλευράς κυβέρνησης δεν υπάρχουν. Υπάρχει ένα πλαίσιο βασικών
αρχών που έθεσε ο Πρωθυπουργός στην πρόσφατη ομιλία του.

ΕΡ.: Γιατί ήταν ανάγκη να ανοίξει τώρα το Ασφαλιστικό, πρόβλημα μιας
μεθεπόμενης κυβέρνησης, και όχι όταν παρουσιαστεί το πρόβλημα;

ΑΠ.: Δεν έχει γίνει κατανοητό ότι το πρόβλημα έχει ήδη παρουσιαστεί. Αφορά
τους εργαζομένους που το αργότερο σε 12 χρόνια θα φτάσουν σε ηλικία
συνταξιοδότησης. Η απάντηση θα δοθεί είτε με συντεταγμένη οργάνωση των κανόνων
που θα ισχύουν για τον κόσμο αυτό, είτε άναρχα μέσα από την πραγματικότητα.

Αν δεν δώσουμε στη φάση αυτή την απάντηση, θα έχουμε τουλάχιστον τέσσερις
επιπτώσεις. Μειωμένη εμπιστοσύνη στην οικονομία, και συνεπώς λιγότερες
επενδύσεις στο χρηματιστήριο ή στην πραγματική οικονομία. Μειωμένους ρυθμούς
ανάπτυξης. Αν οι ρυθμοί αυτοί επηρεαστούν προς τα κάτω, έστω και κατά 1% κάθε
χρόνο για τα επόμενα 10 χρόνια, η επίδραση για μισθούς και συντάξεις θα είναι
συνολικά πολύ πιο σημαντική απ’ ό,τι τα μέτρα που συζητήθηκαν. Όμως τότε δεν
θα φωνάζει κανένας. Απλώς θα διαμαρτυρόμαστε γιατί δεν έχουμε τους ρυθμούς των
άλλων και πως η κυβέρνηση δεν κάνει ό,τι πρέπει για να είμαστε εθνικά
υπερήφανοι.

Εκτός αυτών ο χρόνος προσαρμογής θα είναι μηδενικός. Ούτε ώριμα δικαιώματα
ούτε ίσως και οι συνταξιούχοι να μην μπορούν τότε να μείνουν άθικτοι όπως αν
προχωρήσουμε σήμερα. Τέλος, οι αλλαγές θα ήσαν πολύ πιο ριζικές και επώδυνες.

ΕΡ.: Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι χειρισμοί στο Ασφαλιστικό ήσαν ατυχείς. Ότι ως
μη κοινοβουλευτικός υπουργός δεν σκεφτήκατε πολιτικά για την πιθανή ρηγμάτωση
στην εκλογική βάση του ΠΑΣΟΚ.

ΑΠ.: Η κίνησή μου για πάγωμα των μέτρων, νομίζω ότι το πρώτο που υποδηλώνει
ήταν ακριβώς η αποτροπή ενός τέτοιου ρήγματος. Το τελευταίο που θα μπορούσε
κάποιος να πει είναι ότι ήταν τεχνοκρατική. Απευθυνόταν σε κατ’ εξοχήν
πολιτικό ακροατήριο. Όμως, όλα αυτά είναι δευτερεύοντα. Το Ασφαλιστικό είναι
ένα κορυφαίο θέμα που ή το σπρώχνει όλο το ΠΑΣΟΚ μαζί ή μένει εκεί που είναι.
Κανένας υπουργός, κοινοβουλευτικός ή μη, δεν μπορεί να το σπρώξει μόνος του.
Το Ασφαλιστικό προκαλεί δυσαρέσκεια, όποτε και όπως και αν ανοίξει. Το
κεντρικό ερώτημα είναι αν τα όρια στο ΠΑΣΟΚ επιτρέπουν να αντιμετωπίσουμε με
μια σωστή και όχι με μια “δήθεν” λύση το Ασφαλιστικό χωρίς “ρηγματώσεις”.
Γιατί αν τα όρια είναι πολύ στενά, τότε υπάρχει πρόβλημα άλλης μορφής. Υπάρχει
πρόβλημα πολιτικής.

ΕΡ.: Ενώ στα εργασιακά έγινε διάλογος, πώς στο Ασφαλιστικό δεν ακολουθήθηκε η
ίδια μέθοδος; Πώς πέρασε από το μυαλό σας ότι αυτές οι προτάσεις θα μπορούσαν
να εγκριθούν σε μια συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής και να τελειώσουμε;

ΑΠ.: Δεν είναι έτσι. Βεβαίως και χρειαζόταν διάλογος και το δήλωσα στη
συνέντευξη Τύπου εκείνης της ημέρας. Ο Πρωθυπουργός το υπογράμμισε επίσης. Θα
ήταν αδύνατο να περάσει ένα τέτοιο θέμα από “συνοπτικές διαδικασίες”, όταν για
άλλα λιγότερο σημαντικά απαιτούνται μήνες διαλόγου. Χωρίς κοινωνικές
διεργασίες, ένα θέμα όπως το Ασφαλιστικό δεν μπορεί να προχωρήσει με καμιά
κυβερνητική έγκριση.

ΕΡ.: Σε όλη αυτή τη μάχη αισθανθήκατε απομονωμένος; Ο πολιτικός χώρος στον
οποίο ανήκετε έχει παρελθόν σε κάτι τέτοια…

ΑΠ.: Αισθάνθηκα πολύ άσχημα. Δεν έχω το δικαίωμα λόγω ιδιότητας να εκφράσω όλα
όσα διαπίστωσα. Θα περιοριστώ να πω πως το γεγονός ότι ένας κόσμος εργαζομένων
προσωποποιεί πολιτικές και μένει με την εντύπωση ότι προσωπικά έχω πρόθεση να
περιορίσω κοινωνικά τους δικαιώματα και προσδοκίες είναι ισοπεδωτικό. Πολύ
περισσότερο, όταν αυτό δεν ανταποκρίνεται με κανένα τρόπο στις αξίες και στις
επιλογές μου, ούτε και στη στάση ζωής που είχα, στην πορεία μου μέχρι σήμερα.
Αισθάνθηκα τη στήριξη του Πρωθυπουργού και μεμονωμένων συναδέλφων και
στελεχών. Κυρίως είχα ένα συνεχές αίσθημα ευθύνης για τις επιπτώσεις της κάθε
μου κίνησης.

ΕΡ.: Το υπουργείο Εργασίας είναι δύο υπουργεία. Με αφορμή τα όσα έγιναν,
σκέφτεστε να εισηγηθείτε αναδιάταξη; Να επιστρέψουν τα ασφαλιστικά στο
υπουργείο Υγείας ή κάτι άλλο;

ΑΠ.: Χρειάζεται αναδιάταξη. Ιδέες υπάρχουν πολλές. Και ενδιαφέρουσες εμπειρίες
από άλλες χώρες. Αλλά αυτά δεν αντιμετωπίζονται μεμονωμένα. Αν και όταν ο
Πρωθυπουργός κρίνει ότι είναι ώρα για αναδιατάξεις, και μου το ζητήσει, θα
καταθέσω τις απόψεις μου.