[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Καθώς η Ελλάδα γιορτάζει τα είκοσι χρόνια συμμετοχής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση
(Ε.Ε.) και καθώς ξεκινά η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης, υπάρχουν
ορισμένα αποκαλυπτικά ευρήματα του τελευταίου ευρωβαρόμετρου που οφείλουν να
μας προβληματίσουν σοβαρά. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αναφέρεται στη διαπίστωση
ότι οι Έλληνες έχουν, μετά το Ην. Βασίλειο, τον χαμηλότερο δείκτη «προσήλωσης»
(attachment) στην Ευρώπη! Απίστευτο, κι όμως αληθινό. Ενώ κατά μέσο όρο στην
Ένωση το 58% των κατοίκων αισθάνονται πολύ ή αρκετά προσηλωμένοι στην Ευρώπη
(και 38% λίγο ή καθόλου), στην Ελλάδα τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 43% και 55%.
Έτσι η Ελλάδα καταλαμβάνει την προτελευταία θέση στον σχετικό πίνακα. Την
τελευταία καταλαμβάνει το Ην. Βασίλειο με ποσοστά 41% και 55% αντίστοιχα.
Ωστόσο, η χαμηλή «προσήλωση» των Ελλήνων στην Ευρώπη δεν σημαίνει και χαμηλή
υποστήριξη των πολιτικών της Ένωσης. Η Ελλάδα π.χ. είναι ανάμεσα στις πέντε
πρώτες χώρες – μέλη που υποστηρίζουν το ενιαίο νόμισμα/ευρώ. Αλλά η Ελλάδα
κατέχει ταυτόχρονα και την τελευταία θέση σ’ ό,τι αφορά την πληροφόρηση για το
ευρώ (μόνο ένα 27% θεωρεί ότι είναι καλά πληροφορημένο, ενώ το 73% θεωρεί ότι
δεν είναι). Η Ελλάδα κατέχει επίσης τη δεύτερη θέση (μετά τη Σουηδία) σε ό,τι
αφορά το δείκτη υποστήριξης της νέας διεύρυνσης της Ε.Ε. (49% υπέρ έναντι 34%
του μέσου όρου της Ε.Ε.). Έτσι, ενώ από τη μια μεριά εμφανιζόμαστε να θέλουμε
«περισσότερη Ευρώπη», ταυτόχρονα αισθανόμαστε πολύ λίγο «προσηλωμένοι» στην
Ευρώπη. Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι πρόκειται για σχιζοφρενική στάση (κάτι
όχι και τόσο ή πάντοτε ασύνηθες βέβαια στην ελληνική πραγματικότητα). Η
κατάσταση όμως είναι περισσότερο σύνθετη και σοβαρή στο μέτρο που πιστοποιεί
έναν μάλλον ρηχό, επιφανειακό φιλοευρωπαϊσμό στο επίπεδο της ελληνικής
κοινωνίας. Εάν η πιστοποίηση αυτή είναι σωστή (όπως φαίνεται να είναι), τότε
θα πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά ως προς τα γενεσιουργά αίτιά της (οι
καθημερινές λ.χ. εθνικιστές αντιευρωπαϊκές εξάρσεις εκκλησιαστικών και άλλων
κύκλων) αλλά και κυρίως ως προς τις μελλοντικές συνέπειες, ιδιαίτερα μετά τη
διεύρυνση της Ε.Ε. και με ό,τι αυτή συνεπάγεται…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).