Η ταλαιπωρία αποζημιώνεται

Πολλές φορές, με την ιδιότητα του ταξιδιώτη, οι καταναλωτές βρίσκονται στη
δυσάρεστη θέση να χάνουν χρήματα ή και να ταλαιπωρούνται από τις κακές
υπηρεσίες που τους προσφέρονται. Τις περισσότερες φορές, οι καταναλωτές δεν
γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και – φυσικά – καμία εταιρεία δεν πρόκειται ποτέ
να προσφερθεί να τους αποζημιώσει, αν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι δεν το
απαιτήσουν.

Οι ταξιδιώτες λοιπόν, με αεροπλάνο, πλοίο ή τρένο, έχουν όλοι τους δικαιώματα
και μπορούν να ζητήσουν χρηματική και άλλη αποζημίωση, εφόσον υποστούν
ταλαιπωρία ή ματαίωση του ταξιδιού τους ή ακόμη και καθυστέρηση.

Η ελληνική και η κοινοτική νομοθεσία περιλαμβάνουν ρυθμίσεις που κατοχυρώνουν
τους καταναλωτές ταξιδιώτες και, εκτός από τις υποχρεώσεις στις οποίες οι
ίδιοι θα πρέπει να είναι συνεπείς, ορίζουν πότε έχουν το δικαίωμα της
αποζημίωσης και ποια άλλα δικαιώματα έχουν, κατά περίπτωση.

Αν το αεροπλάνο δεν πετάξει

Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι είναι ένα συνηθισμένο φαινόμενο να περιμένει
κανείς για ώρες στην αίθουσα αναμονής ενός αεροδρομίου για την αναγγελία της
πτήσης του και τελικά να μην πετάξει ή να ταξιδέψει έχοντας υποστεί την
ταλαιπωρία μιας πολύωρης καθυστέρησης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο καταναλωτής
που έχει στα χέρια του το αεροπορικό εισιτήριο της συγκεκριμένης πτήσης μπορεί
να απαιτήσει ικανοποίηση.

Κατ’ αρχάς ο καταναλωτής, κατά την αγορά των αεροπορικών υπηρεσιών από κάποια
αεροπορική εταιρεία ή τουριστικό γραφείο, δεν θα πρέπει να ξεχνά να ζητεί
εγγράφως την αναλυτική ενημέρωση για τις υπηρεσίες που αγοράζει και τους όρους
της σύμβασης που περιλαμβάνει η συγκεκριμένη πράξη. Αυτό θα πρέπει να γίνεται
τη στιγμή που αγοράζει τα εισιτήρια.

Αν λοιπόν πρόκειται κάποιος να αναχωρήσει με τακτική πτήση μέσω οποιουδήποτε
αεροδρομίου χώρας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μολονότι παρουσιαστεί
εγκαίρως στον ελεγχο εισιτηρίων η αεροπορική εταιρεία αρνηθεί την επιβίβασή
του λόγω υπεράριθμων κρατήσεων, τότε, με βάση τον Κανονισμό του Συμβουλίου της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί υπό όρους να ζητήσει αποζημίωση έως και 150 ευρώ (
51.112,5 δραχμές) για αποστάσεις έως και 3.500 χιλιόμετρα ή έως 300 ευρώ (
102.225 δραχμές) για αποστάσεις μεγαλύτερες.

Στην περίπτωση που η αεροπορική εταιρεία του δώσει τη δυνατότητα να ταξιδέψει
με άλλη πτήση, το δικαίωμα της αποζημίωσης που δικαιούται μειώνεται στο 50%.
Αν, πάλι, υπάρξει μεγάλη καθυστέρηση, ή ματαίωση μιας πτήσης, σύμφωνα με τη
Σύμβαση της Βαρσοβίας αλλά και τον Κώδικα Αεροπορικού Δικαίου, την ευθύνη έχει
η αεροπορική εταιρεία και αυτή θα πρέπει να αποζημιώσει τον καταναλωτή, εκτός
αν αποδείξει ότι η ματαίωση της πτήσης ή η καθυστέρησή της έγινε διότι ετίθετο
σε κίνδυνο η ασφάλεια των ταξιδιωτών.

Αν η πτήση πραγματοποιήθηκε και ο ταξιδιώτης έφτασε στον προορισμό του αλλά
χωρίς αποσκευές, και πάλι έχει δικαιώματα. Έτσι, αν διαπιστώσει απώλεια των
αποσκευών του ή και φθορά τους, θα πρέπει να το δηλώσει στην αεροπορική
εταιρεία συμπληρώνοντας ειδικο έντυπο για την αναζήτηση της αποσκευής, την
αντικατάστασή της ή για αποζημίωση. Πάντως, αν μέσα στις αποσκευές
μεταφέρονται αντικείμενα μεγάλης αξίας, θα πρέπει να έχουν εξ αρχής δηλωθεί
για να δικαιούται ο ταξιδιώτης αποζημίωση για τυχόν απώλειά τους.

Αν, τέλος, το αεροπορικό εισιτήριο είναι αγορασμένο ως οργανωμένο ταξίδι,
δηλαδή σε πακέτο υπηρεσιών, ο διοργανωτής του ταξιδιού ή ο πωλητής είναι
υποχρεωμένος να ασφαλίζει τις υπηρεσίες που προσφέρει και ο καταναλωτής θα
πρέπει να ελέγχει αν τηρείται η υποχρέωση αυτή από τον πωλητή του πακέτου.

Όταν το πλοίο δεν σαλπάρει

Δικαιώματα αποζημίωσης υπάρχουν και για όσους επιλέγουν να ταξιδέψουν με
πλοίο. Όταν το πλοίο καθυστερεί πολλές ώρες να αναχωρήσει, οι επιβάτες έχουν
το δικαίωμα να ζητήσουν από την εταιρεία την κάλυψη εξόδων διατροφής και
διαμονής τους. Επίσης, μπορούν να ζητήσουν την ακύρωση του εισιτηρίου και την
επιστροφή των χρημάτων τους. Βασική προϋπόθεση για να απαιτήσει ο ταξιδιώτης
την επιστροφή όλων των χρημάτων που κόστισε το εισιτήριο αλλά και των εξόδων
διατροφής και διαμονής είναι η καθυστέρηση του ταξιδιού ή η ματαίωση να έχει
γίνει με υπαιτιότητα της πλοιοκτήτριας εταιρείας. Επιστροφή του 50% των
χρημάτων του δικαιούται κανείς όταν δεν ταξιδέψει με δική του υπαιτιότητα αλλά
έχει από πριν ενημερώσει την εταιρεία γι’ αυτό.

Αποζημίωσης δικαιούται, επίσης, αν τα αυτοκίνητα που μεταφέρει το πλοίο
υποστούν ζημιές στο γκαράζ από κακό χειρισμό του πλοιάρχου, όπως επίσης και
στην περίπτωση που κλαπούν αντικείμενα που έχουν δοθεί για φύλαξη στο
λογιστήριο του πλοίου. Τέλος, αν το εισιτήριο περιλαμβάνει και καμπίνα, την
οποία ο ταξιδιώτης βρει κατειλημμένη όταν επιβιβαστεί στο πλοιο, μπορεί να
υποβάλει μήνυση στην πλησιέστερη λιμενική αρχή. Η διπλοκράτηση που έγινε
θεωρείται υπεράριθμο εισιτήριο και οι ποινές που επιβάλλονται μπορούν να
φτάσουν και τα 5.000.000 δραχμές.

Όταν το τρένο δεν σφυρίξει…

Αν κάποιος έχει ένα εισιτήριο του ΟΣΕ και δεν άρχισε ή δεν ολοκλήρωσε το
ταξίδι του, με υπαιτιότητα του Οργανισμού Σιδηρόδρομων Ελλάδος, για παράδειγμα
λόγω κατάργησης της αμαξοστοιχίας, απεργίας ή βλάβης, δεν χάνει τα χρήματα που
πλήρωσε. Τα δικαιώματα που έχει σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι τα εξής:

1. Να ταξιδέψει με άλλη αμαξοστοιχία, με το ίδιο εισιτήριο, χωρίς να
πληρώσει επιπλέον χρήματα. Μάλιστα, αν η θέση στην οποία θα ταξιδέψει μετά την
αλλαγή είναι ανώτερης κατηγορίας, δεν πληρώνει επιπλέον χρήματα, ενώ αν είναι
κατώτερης κατηγορίας, δικαιούται να ζητήσει την επιστροφή της διαφοράς της
τιμής του εισιτηρίου.

2. Μπορεί να αναβάλει το ταξίδι του για άλλη ημερομηνία και το
εισιτήριό του να ισχύει κανονικά, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση.

3. Αν το ταξίδι διακοπεί στη μέση της διαδρομής, ο επιβάτης έχει το
δικαίωμα να επιστρέψει στον σταθμό της αφετηρίας με την πρώτη κατάλληλη
αμαξοστοιχία και χωρίς καμία επιβάρυνση. Δικαιούται, μάλιστα, να ζητήσει
ολόκληρο το αντίτιμο του εισιτηρίου που έχει πληρώσει.