Ένεση ρευστού 2 τρισ. για την ευρωπαϊκή πρόκληση

Η πρόσφατη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της Τράπεζας Πειραιώς, με την οποία
αποφασίσθηκε η αύξηση των ιδίων κεφαλαίων της κατά περίπου 40 δισ. δραχμές,
δεν αποτελεί παρά έναν απλό κρίκο στην αλυσίδα των αυξήσεων που προηγήθηκαν
τους τελευταίους 48 μήνες. Ας σημειωθεί ότι πέραν της διακράτησης των κερδών,
μία άλλη μέθοδος που ευρέως χρησιμοποιήθηκε όλο αυτό το διάστημα από τα
αρμόδια τραπεζικά επιτελεία ήταν αυτή της αύξησης των κεφαλαίων μέσω της
χρηματιστηριακής οδού. Το καλό κλίμα που επικράτησε στη Σοφοκλέους, τόσο το
1998 όσο ­ κυρίως ­ και το 1999 ευνόησε επίσης αυτήν την εξέλιξη, με
αποτέλεσμα κατά την περίοδο 1998-2000 τα ίδια κεφάλαια των εμπορικών τραπεζών
της χώρας να αυξηθούν περισσότερο από 1,9 τρισ. δραχμές. Ο παραπάνω
υπολογισμός έγινε από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Εθνικής Τράπεζας και όσο κι
αν ο αριθμός «ακούγεται» υπερβολικός, αντιστοιχεί απόλυτα στην πραγματικότητα.

Ας σημειωθεί ότι το ποσόν αυτό, των περίπου 2 τρισ. δρχ., αφορά στο 35% των
συνολικών ιδίων κεφαλαίων των εμπορικών πιστωτικών ιδρυμάτων της χώρας και
μαρτυρεί με τον πλέον αποκαλυπτικό τρόπο τη σημαντική ενίσχυση της κεφαλαιακής
βάσης του πιστωτικού συστήματος της χώρας που έγινε, προετοιμάζοντας προφανώς
και τις επερχόμενες εξελίξεις. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι το ίδιο ποσό
αντιστοιχεί, σύμφωνα πάντα με τους υπολογισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών της
Εθνικής Τράπεζας, στο περίπου 6,5% του συνολικού ενεργητικού των τραπεζών, με
βάση τα σημερινά δεδομένα. Κατά συνέπεια, πολύ πριν δρομολογηθούν οι
επερχόμενες εξελίξεις, που θα ανατρέψουν το σημερινό τραπεζικό σκηνικό, οι
ίδιες οι τράπεζες φρόντισαν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να πάρουν τα μέτρα
τους και να δημιουργήσουν όσο το δυνατόν καλύτερες θέσεις.

Πάντως, το γεγονός ότι κατά την αμέσως προηγούμενη τριετία το σύνολο των ιδίων
κεφαλαίων των τραπεζών ενισχύθηκε κατά περίπου 2 τρισ. δρχ. δεν είχε
σημαντικές επιπτώσεις στην αποδοτικότητά τους, όπως ενδεχομένως θα περίμενε
κανείς. Σύμφωνα πάντα με τις εκτιμήσεις της Εθνικής Τράπεζας, οι οποίες
αναγράφονται στον ετήσιο απολογισμό της για το 2000, το ίδιο διάστημα που τα
ίδια κεφάλαια αυξάνονταν με ραγδαίους ρυθμούς «οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες
κατόρθωσαν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα τόσο του ενεργητικού όσο και των
ιδίων κεφαλαίων τους». Επιπροσθέτως δε τονίζεται ότι «ιδιαίτερα για το 2000 η
αποδοτικότητά τους παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές
τράπεζες». Συγκεκριμένα, όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «η βελτίωση της
αποτελεσματικότητας καταγράφεται στη διακύμανση του λόγου των οργανικών εξόδων
προς τα οργανικά έσοδα, ο οποίος διαμορφώθηκε σε 52% στο τέλος του 2000,
έναντι 46% το προηγούμενο έτος (λόγω υψηλών μη επαναλαμβανόμενων εσόδων) και
59% το 1998».

Σε κάθε περίπτωση, πέραν των οικονομικών διαστάσεων του θέματος, ιδιαίτερο
ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι στρατηγικοί στόχοι που αναμένεται ότι θα
υποβοηθηθούν μέσω αυτής της εξέλιξης, δηλαδή της ενίσχυσης των ιδίων κεφαλαίων
κατά περίπου 2 τρισ. δρχ. Με ενισχυμένο το οπλοστάσιό τους οι τράπεζες, ως
προς το εξαιρετικά ευαίσθητο αυτό σημείο, είναι πλέον πανέτοιμες να
αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις των καιρών, οι οποίες θα έχουν κατά πάσα
πιθανότητα επιπτώσεις και στη διάρθρωση των μετοχολογίων τους. Μόνο τυχαίο δεν
είναι άλλωστε το γεγονός ότι για τους ξένους οίκους, που διερευνούν το
ελληνικό τραπεζικό τοπίο, το σημείο των ιδίων κεφαλαίων αποτελούσε και
εξακολουθεί να αποτελεί «κλειδί» για τη διατύπωση των διαπιστώσεων και των
προβλέψεών τους ως προς τις επερχόμενες αλλαγές.