Κλείνουν τα στόματα

Όταν οι δημοσιογράφοι του ρωσικού εβδομαδιαίου περιοδικού «Ιτόγκι» πήγαν να
πιάσουν δουλειά στα γραφεία της Μόσχας στις δέκα το πρωί της Τρίτης, το
προσωπικό ασφαλείας τους απαγόρευσε την είσοδο στο κτίριο. Δεν τους επέτρεψαν
ούτε να σταθμεύσουν τα αυτοκίνητά τους στον ειδικό χώρο.

Σεργκέι Παρχομένκο. Ο πρώην διευθυντής του «ΙΤΟΓΚΙ» μιλά στους απολυμένους συναδέλφους του έξω από τα γραφεία του περιοδικού

Λίγο αργότερα, ο Σεργκέι Παρχομένκο, ο διευθυντής του εγκυρότατου περιοδικού,
ενημέρωνε τους συντάκτες ότι όλοι τους, μηδέ του ιδίου εξαιρουμένου, είχαν
απολυθεί από τους εκδότες. Εδώ και μία βδομάδα, το Κρεμλίνο έχει αρχίσει να
φιμώνει μία προς μία τις φωνές των Μέσων που το επέκριναν. Τη Δευτέρα, το
προσωπικό της ημερήσιας «Σεκόντνια» ενημερώθηκε ξαφνικά από τον εκδότη του ότι
η ανεξάρτητη καθημερινή εφημερίδα θα σταματήσει την έκδοσή της.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ειδικοί φρουροί έπειτα από, στρατιωτικά λες,
σχεδιασμένη επιχείρηση, κατελάμβαναν τα γραφεία του τηλεοπτικού σταθμού NTV ­
του μόνου έξω από τον κυβερνητικό έλεγχο. Δεν αποτελεί πλέον έκπληξη η αγωνία
που αισθάνονται οι Ρώσοι δημοσιογράφοι για το μέλλον τους.

Όπως είπε και ο Παρχομένκο, «πολλοί από μας δεν θα δυσκολευτούν ίσως να βρουν
κάποια δουλειά. Αλλά δημιουργούνται ερωτηματικά για το μέλλον του επαγγέλματος
του δημοσιογράφου στη χώρα αυτή». Εξέφρασε ακόμα την ελπίδα ότι το «Ιτόγκι» θα
κυκλοφορήσει και πάλι. Και οι τρεις εθνικής εμβέλειας τηλεοπτικοί σταθμοί που
εκπέμπουν πλέον στη Ρωσία είναι υπό κρατικό έλεγχο. Το Κρεμλίνο κερδίζει τον
πόλεμο της μονοπώλησης των ειδήσεων.

Ο Αλεξέι Βενεντίκτοφ, διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού Έκο Μόσκβι, μία από
τις τελευταίες ανεξάρτητες φωνές, εξέφρασε αμφιβολία αν θα μπορέσει να αντέξει
στις κυβερνητικές πιέσεις: «Είμαι πολύ απαισιόδοξος για την κατάσταση που έχει
δημιουργηθεί. Το κράτος θέτει υπό τον έλεγχό του το ένα μετά το άλλο όλα τα
Μέσα προκειμένου να μην ακούγεται αντιπολιτευόμενη φωνή στην πολιτική του
προέδρου Πούτιν».

Από τη στιγμή που εξελέγη πρόεδρος ο Βλαντίμιρ Πούτιν, και στην περίοδο των 12
μηνών που ακολούθησαν, έγιναν περίπου 28 αστυνομικές επιδρομές από ένοπλους
αστυνομικούς και για διαφορετικούς λόγους στα Γραφεία της «Μίντια Μοστ», στην
οποία ανήκαν το «Ιτόγκι», η «Σεγκόντνια» και ο Έκο Μόσκβι.

Το μένος

Τον περασμένο Ιούνιο, ο Μιχαήλ Λεσίν, ο υπουργός Τύπου στη Ρωσία, υπέγραφε το
έγγραφο το οποίο ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα απέσυρε τις κατηγορίες για
εγκληματική δράση εναντίον του Βλαντίμιρ Γκουζίνσκι αν πωλούσε τις μετοχές του
από την αυτοκρατορία των Μέσων που διέθετε στην κρατική εταιρεία Γκαζπρομ.

Αλλά γιατί τόσο μένος; Στην περίπτωση του πολέμου στην Τσετσενία για
παράδειγμα, οι κρατικοί τηλεοπτικοί σταθμοί ORT και RTR μεταδίδουν συνήθως
μόνο τις νίκες των κυβερνητικών δυνάμεων. Ο NTV ήταν ο μόνος σταθμός που
μετέδιδε συνεντεύξεις από τραυματισμένους Ρώσους στρατιώτες σε νοσοκομεία και
έδειχνε καταυλισμούς προσφύγων Τσετσένων.

Όταν βυθίστηκε το πυρηνοκίνητο υποβρύχιο «Κουρσκ» στη Θάλασσα Μπάρεντς, τον
περασμένο Αύγουστο, ο NTV είχε αμφισβητήσει από την αρχή τις δηλώσεις των
Ρώσων επισήμων ότι θα πραγματοποιείτο επιχείρηση διάσωσης τυχόν επιζώντων.

Ο Γκουσίνσκι πάντως πληρώνει τώρα την τιμή από τις χάρες που του είχε κάνει
κάποτε ο προηγούμενος πρόεδρος Γιέλτσιν. Το 1996 στήριξε την προεκλογική
εκστρατεία Γιέλτσιν με αντάλλαγμα κρατικά δάνεια και άδειες για μετάδοση. Ο
Γκουζίνσκι είχε αρχίσει να βάλλει εναντίον του Κρεμλίνου από το 1999, όταν
έπρεπε να πληρώσει αυξημένους φόρους και τις καθυστερημένες δόσεις για την
αποπληρωμή δανείων.