ΔΡΟΜΟΙ

Τίποτα…

… δεν πηγαίνει καλά στα διεθνή χρηματιστήρια τον τελευταίο καιρό. Κάθε τόσο,
το ένα μετά το άλλο τα οικονομικά μεγέθη που κάποτε τα οδηγούσαν σε άνοδο,
σήμερα τα υποχρεώνουν σε πτώση. Η αμερικανική κυβέρνηση που επιμένει στην
είσοδο της της κοινωνικής ασφάλισης στο χρηματιστήριο δεν φοβάται ιδιαίτερα
αυτό το δυσμενές περιβάλλον. Αυτό που φοβάται πιο πολύ είναι η «πολιτικοποίηση
της αγοράς» ­ μήπως, δηλαδή, οι ηγεσίες των εργατικών συνδικάτων διαχειριστούν
τα αποθεματικά των ταμείων τους με λιγότερο αγοραία και περισσότερο φιλολαϊκά
κριτήρια. Θα μπορούσαν, ας πούμε, να «τιμωρήσουν» τη μετοχή μιας εταιρείας που
μολύνει το περιβάλλον ή ενθαρρύνει απεργοσπαστικούς μηχανισμούς. Γι’ αυτό, η
αμερικανική κυβέρνηση αναζητεί τρόπους για να αφαιρέσει από τα εργατικά
συνδικάτα τη διαχείριση των χρημάτων τους στο χρηματιστήριο.

Ο κίνδυνος…

… όμως ο πραγματικός, όπως τον επισημαίνει στην εφημερίδα «Financial Times»
ο Τόμας Φρανκ, συγγραφέας του βιβλίου «One market under God» (εκδ. Doubleday),
είναι ακριβώς ο αντίθετος: η αγοραιοποίηση της πολιτικής και η εκχώρηση
πολιτικής δικαιοδοσίας στη Γουώλ Στρητ. Αντίθετα με τις επικρατούσες
πεποιθήσεις των οπαδών της νεοταξικής παγκοσμιοποίησης, πουθενά στον κόσμο οι
χρηματιστηριακές αγορές δεν είναι δυνάμεις πολιτικά ουδέτερες. Όπως
διαπιστώσαμε την τελευταία δεκαετία, τρέφονται σαν βρικόλακες από την αδυναμία
των εργαζομένων, ανταμείβουν τις επιχειρήσεις που προχωρούν χωρίς κανένα
δισταγμό σε αθρόες απολύσεις, εκτοξεύονται στα ύψη από τις ανακοινώσεις για
μηδενικές μισθολογικές «αυξήσεις», μοιράζουν τα κέρδη τους στους μετόχους τους
και όχι στους εργαζόμενους.

Η ιδανική…

… κοινωνία για τα χρηματιστήρια είναι μια κοινωνία στην οποία οι εργαζόμενοι
είναι ανίσχυροι, οι μάνατζερ είναι μοσχοπληρωμένοι, οι φόροι άνισα μοιρασμένοι
στις πλάτες των φτωχών: το κοινωνικό συμφέρον υποχωρεί μπροστά στη μετοχική
υπεραξία. Ποιος θέλει μια τέτοια κοινωνία; Αν, πάντως, αποφασίσουν και άλλες
χώρες να «παίξουν» με τα κοινωνικά ταμεία στο χρηματιστήριο κατά το
αμερικανικό πρότυπο, τότε το ερώτημα αυτό θα μείνει ρητορικό. Η πολιτική θα
περάσει στα χέρια των κερδοσκόπων και των αετονύχηδων και η οικονομική
πολιτική θα υπαγορεύεται από τα χρηματιστήρια. Γιατί ποια Βουλή θα τολμούσε
τότε να νομοθετήσει, ας πούμε, για αύξηση των ημερομισθίων, για αυστηρότερους
κανόνες προστασίας του περιβάλλοντος ή για καλύτερες και ασφαλέστερες συνθήκες
εργασίας, αφού κάτι τέτοιο θα έπληττε τη χρηματιστηριακή αξία των μετοχών και
κατά συνέπεια θα ήταν επιζήμιο για το εισόδημα των συνταξιούχων της χώρας;

Οι κίνδυνοι…

… από την αγοραιοποίηση της πολιτικής είναι προφανείς. Αν δεν γίνεται σήμερα
πολύς λόγος γι’ αυτήν, λέει ο Φρανκ, είναι επειδή αυτό ακριβώς σχεδιάζουν να
κάνουν ο Μπους και οι όμοιοί του. Με την αναγόρευση της Γουώλ Στρητ σε
«εγγυητή» του δικτύου κοινωνικής προστασίας, θα ανατραπούν όσα ξέραμε έως
τώρα. Από μάστιγα για τις επιχειρήσεις, η κοινωνική ασφάλιση θα μετατραπεί στο
πιο ισχυρό τους όπλο. Θα δούμε άραγε και συνταξιούχους στους δρόμους να
φωνάζουν «Κάτω τα χέρια από τη Γουώλ Στρητ»;