Κλίμα έντασης και φόβου

Την ανάπτυξη αντάρτικου πόλεων εκ μέρους των Αλβανών εξτρεμιστών φοβούνται
τώρα οι σκοπιανές Αρχές, οι οποίες έχουν κοινοποιήσει τους φόβους τους σε
ανώτερους Ευρωπαίους αξιωματούχους.

ΣΚΟΠΙΑ

Γκρατσάνι, ΠΓΔΜ. Οι συγκρούσεις των δυνάμεων ασφαλείας με τους Αλβανούς αντάρτες συνεχίζονται

Την ίδια στιγμή, ο Γιώργος Παπανδρέου, στις συναντήσεις του με την κυβέρνηση
και την αντιπολίτευση των Σκοπίων και τους εκπροσώπους των Αλβανών της ΠΓΔΜ,
επανέλαβε την παρότρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έναρξη διαλόγου, ειρηνική
επίλυση των διαφορών κι απομόνωση όσων επιλέγουν τη βία. Μονάχα που οι
παροτρύνσεις του υπουργού Εξωτερικών συνοδεύονταν από τους ήχους εκρήξεων
βαρέων όπλων: στο χωριό Γκρατσάνι, μόλις επτά χιλιόμετρα έξω από τα Σκόπια, οι
συγκρούσεις των δυνάμεων ασφαλείας με τους Αλβανούς αντάρτες συνεχίζονταν ­σε
πείσμα της υπεραισιοδοξίας που εξέφραζε λίγες ώρες πιο πριν ο Χαβιέ Σολάνα ότι
«η κρίση τελείωσε».

Χαρακτηριστικά του κλίματος έντασης και φόβου για τα χειρότερα που επικρατεί
στα Σκόπια είναι και το γεγονός ότι οι περισσότεροι Ευρωπαίοι διπλωμάτες έχουν
απομακρύνει από την πρωτεύουσα της ΠΓΔΜ τις οικογένειές τους ­και κυρίως τα
μωρά και τα μικρά παιδιά­ κατόπιν διακριτικής υπόδειξης των ανωτέρων τους. Το
ίδιο έχουν πράξει ακόμη και υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης Γκεοργκιέφσκι. Ο
φόβος των Σκοπιανών για τρομοκρατικές ενέργειες ακόμη και μέσα στις πόλεις
­τον οποίο συμμερίζονται ελληνικές διπλωματικές πηγές­ στηρίζεται στο γεγονός
ότι ανακαλύπτονται τώρα όπλα και χειροβομβίδες στα Σκόπια. Μάλιστα, συνελήφθη
κι ένας Αλβανός που είχε στην κατοχή του χειροβομβίδες ­κι ο οποίος εργαζόταν
ως οδηγός ενός συμβούλου του Γραφείου του ΟΗΕ στα Σκόπια.

Ο κ. Παπανδρέου, σε μια έντονα συμβολική χειρονομία, είχε συνάντηση μαζί με
την ηγεσία της ΔΟΕ ­τους κ.κ. Σάμαρανκ και Ρογκ­ με τον πρόεδρο της ΠΓΔΜ,
Μπορίς Τραϊκόφσκι, στον οποίο και ανέπτυξαν την ιδέα της Ολυμπιακής
Εκεχειρίας. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον
πρωθυπουργό κ. Γκεοργκιέφσκι, τον ηγέτη της αντιπολίτευσης κ. Τοπουρκόφσκι και
τον εκπρόσωπο των Αλβανών κ. Τζαφέρι.

Ωστόσο, η ελληνική διπλωματία δεν απέφυγε να βρεθεί μεταξύ διασταυρούμενων
πυρών: ορισμένα σκοπιανά μέσα ενημέρωσης δεν έκρυψαν την ενόχλησή τους για
ορισμένες «φιλοαλβανικές» θέσεις που περιείχε υπηρεσιακό σημείωμα που
συνέταξαν για την κατάσταση ο σύμβουλος του κ. Παπανδρέου, Άλεξ Ρόντος, και οι
πρέσβεις κ.κ. Μαλιάς και Κακλίκης.

Στην αντίπερα όχθη, οι Αλβανοί θεωρούν ότι η Ελλάδα στηρίζει τους
Σλαβομακεδόνες εις βάρος τους. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του κ. Τζαφέρι,
κατά τις ώρες που είχαν σταματήσει οι εχθροπραξίες: «Την ειρήνη δεν την έφεραν
ούτε τα ρωσικά και τα ουκρανικά πολεμικά ελικόπτερα ούτε τα ελληνικά και τα
βουλγαρικά τανκς. Την ειρήνη την έφεραν ο Σολάνα και η Ε.Ε.»

Οι αιχμές

Ορισμένοι διπλωμάτες διέγνωσαν στη δήλωση αυτή του Αλβανού ηγέτη και κάποια
έντονη αιχμή για το γεγονός ότι η Αθήνα έχει αποστείλει έναν αριθμό
στρατιωτικών συμβούλων στην κυβέρνηση Γκεοργκιέφσκι. Αυτοί, μάλιστα, όχι απλώς
έγιναν ασμένως δεκτοί από τα Σκόπια ­τα οποία «έκλεισαν την πόρτα» στην
αντίστοιχη πρόταση των Βρετανών­ αλλά έχουν παίξει σημαίνοντα ρόλο στην αύξηση
της αποτελεσματικότητας των σκοπιανών δυνάμεων ασφαλείας. Ο ίδιος ο κ.
Παπανδρέου, στις χθεσινές του δηλώσεις, υιοθέτησε πλήρως την κοινοτική γλώσσα
έναντι των εξελίξεων στην ΠΓΔΜ, έτσι όπως ορίστηκε στη Στοκχόλμη: απαραβίαστο
συνόρων, εδαφική ακεραιότητα, διάλογος, μεταρρυθμίσεις. Έκανε λόγο για τον
«ευρωπαϊκό τρόπο», που είναι η στήριξη πολυεθνικών ­κι όχι εθνικά «καθαρών»­
κρατών. Χαρακτήρισε ακόμη «φασιστικό» το να προωθεί κανείς ένα εθνικά καθαρό
κράτος. «Πρέπει να κάνουμε τα σύνορα να έχουν λιγότερη σημασία ­αυτό έκανε η
Ευρώπη. Αλλά για να γίνει αυτό, πρέπει πρώτα να τα σεβαστούμε», είπε ο
υπουργός Εξωτερικών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ελληνική πλευρά ­σε συνεννόηση
με τους εταίρους της και τον Χαβιέ Σολάνα­ μελετά τις δυνατότητες μιας
ευρύτατης πολιτικής συμφωνίας, μεταξύ όλων των δυνάμεων που εκπροσωπούνται στο
σκοπιανό κοινοβούλιο, για «μεταρρυθμίσεις δημοκρατίας». Η συμφωνία αυτή θα
μπορούσε να ανακοινωθεί στις Βρυξέλλες ταυτοχρόνως με τη Συμφωνία
Σταθεροποίησης που θα υπογράψει η ΠΓΔΜ με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν πως εδώ όπου έχουν φτάσει τα πράγματα η σκοπιανή
κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να κάνει διάλογο για τα δικαιώματα που διεκδικούν
οι Αλβανοί: ουσιαστική συμμετοχή στην τοπική αυτοδιοίκηση, χρήση και της
αλβανικής γλώσσας στις δημόσιες υπηρεσίες, νομιμοποίηση του Πανεπιστημίου του
Τέτοβο κ.ά. Ωστόσο, ακόμη κι αν ξεκινήσει αυτός ο διάλογος, είναι αμφίβολο εάν
οι εξτρεμιστές θα εγκαταλείψουν τον αγώνα τους για ομοσπονδιοποίηση ­ενώ οι
Σλαβομακεδόνες ενδέχεται να αντιδράσουν στις «υποχωρήσεις στους τρομοκράτες».

Ήδη, όπως έλεγε κορυφαία πηγή του υπουργείου Εξωτερικών, παρατηρείται
ριζοσπαστικοποίηση των δύο εθνοτήτων, που ωθούν τις ηγεσίες προς τα άκρα…

Καθησυχαστική εμφανίζεται η κυβέρνηση των Σκοπίων

Η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ θεωρεί ότι η κρίση που προκάλεσαν οι αλβανόφωνοι αντάρτες
βρίσκεται στο δρόμο της διευθέτησης, δύο ημέρες μετά τη σφοδρή επίθεση των
δυνάμεών της στο Τέτοβο, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι σποραδικές μάχες
συνεχίζονται και μάλιστα κοντά στα Σκόπια. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας
της ΠΓΔΜ θεωρεί ότι «η σωστή αντίδραση της κυβέρνησης επέτρεψε να τεθεί τέλος»
στις επιχειρήσεις του Εθνικού Στρατού Απελευθέρωσης των αλβανοφώνων της ΠΓΔΜ.

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η επιχείρηση των δυνάμεων ασφαλείας της ΠΓΔΜ στην
περιοχή του Κουμάνοβο, όπως δήλωσε ο συνταγματάρχης Μαρκόφσκι. Οι δυνάμεις του
σκοπιανού στρατού και της αστυνομίας στην περιοχή Γκράτσανι και στο ύψωμα
Τσάφσκα συνεχίζουν τις επιχειρήσεις τους, καθώς εκεί συνάντησαν μεγαλύτερη
αντίσταση εκ μέρους των Αλβανών εξτρεμιστών.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του σκοπιανού υπουργείου Εσωτερικών Στέβο Πενταρόφσκι
δήλωσε ότι έχουν συλληφθεί περισσότερα από 30 άτομα τα οποία θα ανακριθούν.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας Γκιόργκι Τρανταφίλοφ δήλωσε ότι οι
εξτρεμιστές δεν ελέγχουν πλέον κάποιο χωριό. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του
πρώην υπουργού Οικονομικών Μπόρις Στοϊμένοφ, η συνεχιζόμενη σύγκρουση θα
στοιχίσει στην κυβέρνηση της ΠΓΔΜ τουλάχιστον 45 εκατομμύρια δολάρια.

«Μπορούμε να ελπίζουμε ότι η κρίση τερματίζεται», δήλωσε στον Τύπο ο
εκπρόσωπος της σκοπιανής κυβέρνησης, Αντόνιο Μιλοσόσκι προσθέτοντας ότι η
κυβέρνηση αναμένει πως «ο πολιτικός και οικονομικός διάλογος επιστρέφει εν
μέσω επιφυλάξεων».

Οι ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις στο Κοσσυφοπέδιο ανακοίνωσαν χθες πως συνέλαβαν 80
αυτοαποκαλούμενα μέλη των αλβανόφωνων ανταρτών ΠΓΔΜ που πέρασαν τα σύνορα. Δεν
απέκλεισαν το ενδεχόμενο ορισμένοι από τους συλληφθέντες να ανήκουν στην
αλβανόφωνη «δύναμη προστασίας Κοσσυφοπεδίου», που είχε δημιουργηθεί μετά την
διάλυση του Απελευθερωτικού Στρατού Κοσσυφοπεδίου.

Ανησυχία δημιουργεί στα Σκόπια, ανακοίνωση βουλευτή του κύριου αλβανικού
κόμματος της ΠΓΔΜ ότι έχει συνταχθεί με τους αντάρτες και έχει ενταχθεί στον
Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό των Αλβανών της ΠΓΔΜ.