Ψυχρός Πόλεμος Νο 2

Η Ουάσιγκτον και η Μόσχα ποτέ δεν τα πήγαιναν καλά. Όμως, η απέλαση Ρώσων
διπλωματών από τις ΗΠΑ με την κατηγορία της κατασκοπείας ξυπνά φόβους για ένα
νέο Ψυχρό Πόλεμο.

1,4 εκατ. Στη φυλακή όπου κρατείται, ο Ρόμπερτ Χάνσεν θα έχει όλο τον καιρό για να μετρήσει το 1,4 εκατ. δολάρια που κατηγορείται ότι πήρε από τους Ρώσους

Θα ήταν μια υπέροχη εισαγωγική σκηνή σε μια ταινία κατασκοπείας. Ο αρχηγός του
FBI παρακολουθεί με την οικογένειά του την κυριακάτικη λειτουργία στην
καθολική εκκλησία της γειτονιάς του. Λίγο παραπέρα, ένας άλλος πράκτορας του
FBI, συν γυναιξί και τέκνοις, όλοι τους τακτικοί στην Αγία Αικατερίνη της
Σιέννας. Εδώ και εκεί, διακρίνει κανείς μέσα στο εκκλησίασμα έναν
Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή, έναν ανώτατο δικαστή και ένα πρώην αστέρι του
αμερικανικού φουτ μπολ. Η λειτουργία στα λατινικά. Στο όργανο Μπαχ. Ένας
ευφραδής ιερέας μιλάει αδυσώπητα για το Καλό και το Κακό. Η ενσάρκωση της
συντηρητικής Αμερικής.

Ο Λούις Φρίε, διευθυντής του FBI, και ο ειδικός πράκτορας Ρόμπερτ Χάνσεν
λάτρευαν τον ίδιο Θεό, στην ίδια εκκλησία. Όμως υπηρετούσαν διαφορετικούς
αφέντες. Επί έξι χρόνια, ο Φρίε διοικούσε με σιδηρά πυγμή, βάζοντάς τα συχνά
με την κυβέρνηση Κλίντον, πράγμα που τον έκανε αγαπητό στους Ρεπουμπλικάνους.
Όμως, επί 15 χρόνια, μέχρι τη σύλληψή του κοντά στο σπίτι του στη Βιρτζίνια,
τον περασμένο μήνα, ο Χάνσεν πιστεύεται πως κατασκόπευε για τη Ρωσία.

Η αμερικανική αντίδραση ήταν δραματική: το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέταξε δεκάδες
Ρώσους διπλωμάτες να εγκαταλείψουν τη χώρα μέχρι την 1η Ιουλίου. Σε μια
ένδειξη πανικού μετά το σκάνδαλο, οι αμερικανικές αρχές αποφάσισαν να περάσουν
από ανιχνευτή ψεύδους 500 εργαζόμενους στο FBI που είχαν πρόσβαση σε απόρρητες
πληροφορίες.

Το αμερικανικό «πογκρόμ» είναι η μεγαλύτερη απέλαση διπλωματών από την πτώση
της Σοβιετικής Ένωσης. Και θέτει πολλά ερωτηματικά για τη στάση που θα τηρήσει
η κυβέρνηση Μπους έναντι της Ρωσίας, για την εξωτερική πολιτική της και για το
μέλλον των αμερικανορωσικών σχέσεων.

Αν πιστέψουμε τις κατηγορίες, η περίπτωση της υποτιθέμενης προδοσίας του
Χάνσεν είναι εντυπωσιακή. Σε ένα διάστημα 15 ετών λέγεται ότι παρέδωσε
περισσότερα από 6.000 έγγραφα και 27 δισκέτες σε πράκτορες της Μόσχας.
Περνώντας από τη μια σημαντική θέση στην άλλη, ο Χάνσεν έγινε ένα πολύτιμο
κατασκοπευτικό απόκτημα.

Η δραστηριοποίηση των κατασκόπων

Βλαντίμιρ Πούτιν. Πρώην πράκτορας της KGB, έχει ξεχάσει άραγε την παλιά του «τέχνη»;

Η πιο εντυπωσιακή πληροφορία που διαβίβασε ο Χάνσεν στους Ρώσους συνεργάτες
του ήταν ότι οι Αμερικανοί είχαν σκάψει ένα κρυφό τούνελ κάτω από τη
νεοανεγειρόμενη σοβιετική ­ και τώρα ρωσική ­ πρεσβεία στην Ουάσιγκτον, στις
αρχές της δεκαετίας του 1980. Το τούνελ παρέμεινε «ενεργό» καμιά δεκαριά
χρόνια. Οι Αμερικανοί παρακολουθούσαν τις συνομιλίες και τις τηλεπικοινωνίες
Σοβιετικών και Ρώσων ­ χωρίς να γνωρίζουν όμως ότι, χάρη στον Χάνσεν, οι
παρακολουθούμενοι γνώριζαν ότι παρακολουθούνταν!

Ύστερα από πέντε χρόνια ηρεμίας, η ρωσική κατασκοπεία έχει δραστηριοποιηθεί
σημαντικά στη Δύση. «Στόχος είναι η αποκατάσταση της ρωσικής ισχύος και
επιρροής και κυρίως η απόκτηση βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας», υποστηρίζει
στην εφημερίδα «Guardian» ο Στάνισλαβ Λούνεβ, ο πιο υψηλόβαθμος Ρώσος
κατάσκοπος που αυτομόλησε ποτέ στις ΗΠΑ. Ο ίδιος υπολογίζει σε περισσότερους
από 450 τους Ρώσους κατασκόπους που δρουν στην Αμερική ­ πριν από τις
πρόσφατες απελάσεις.

Τζορτζ Μπους. Άνθρωπος της CIA, τί δίδαξε άραγε ο πατέρας Μπους στον γιο του;

Στη δεκαετία που ακολούθησε την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, οι
αμερικανορωσικές σχέσεις υπέστησαν πολλά πλήγματα που ανέτρεψαν το κλίμα
εμπιστοσύνης το οποίο είχε διαμορφωθεί στην αρχή. Οι Ρεπουμπλικάνοι λένε ότι ο
Κλίντον «έχασε τη Ρωσία». Αν όμως την έχασε ο Κλίντον, πώς ο Μπους θα την
ξανακερδίσει, όταν υπονομεύει τη συνθήκη του 1972 για τους αντιβαλλιστικούς
πυραύλους και ενεργεί μονομερώς στα πυρηνικά όπλα; Ενδεχόμενη αμηχανία είναι
κατανοητή. Στο παρελθόν, η αμερικανική ανησυχία για τη ρωσική απειλή βασιζόταν
στον φόβο της ρωσικής ισχύος. Σήμερα, η ανησυχία βασίζεται στη ρωσική
αδυναμία. Κάτι που φέρνει στον νου τον υπουργό Εξωτερικών του Ναπολέοντα.
Έλεγε ο Ταλλεϋράνδος πως το πραγματικό πρόβλημα με τη Ρωσία βρίσκεται στο ότι
είναι πάντα ­ και ταυτόχρονα ­ «πάρα πολύ ισχυρή και πάρα πολύ αδύναμη». Αν
όμως ένας Βοναπάρτης δεν κατάφερε να λύσει αυτό το πρόβλημα, θα ήταν ανόητο να
περιμένει κανείς τη λύση του από έναν Μπους.