Κίνητρα για να μη βγαίνουν στη σύνταξη

Κοινές κατευθύνσεις για την αναμόρφωση των ασφαλιστικών συστημάτων της
Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να προκύψουν μετά τη σημερινή Σύνοδο Κορυφής της
Στοκχόλμης, διευκολύνοντας την ελληνική κυβέρνηση να προωθήσει τις δικές της
λύσεις στο ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα.

Η Σύνοδος Κορυφής δεν θα μπορούσε να έρθει σε πιο επίκαιρη στιγμή για την
κυβέρνηση Σημίτη, καθώς την ερχόμενη εβδομάδα ξεκινά η διαδικασία για την
αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος, με την υποβολή του πρώτου μέρους της
μελέτης του βρετανικού οίκου British Actuaries. Την ερχόμενη εβδομάδα
αναμένεται, εξάλλου, να συναντηθεί και ο υπουργός Εργασίας κ. Τάσος Γιαννίτσης
με τον Πρωθυπουργό για το ίδιο θέμα.

Στην Στοκχόλμη, οι 15 ηγέτες προβλέπεται να αφιερώσουν το μεγαλύτερο μέρος της
σημερινής απογευματινής τους συνεδρίασης στη συζήτηση για τις δημογραφικές
αλλαγές και τα ασφαλιστικά συστήματα, σε συνδυασμό με την ανάγκη αύξησης της
απασχόλησης και της προσφοράς εργασίας. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από την
επιστολή του Σουηδού Πρωθυπουργού και προεδρεύοντος του σημερινού Συμβουλίου
κ. Γκόραν Πέρσον, στους ομολόγους του, ενόψει της Συνόδου Κορυφής. Άλλωστε,
εκτός από τη σουηδική προεδρία, που έχει αναδείξει το θέμα στην πρώτη γραμμή
των ενδιαφερόντων της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το θεωρεί από τα πιο σημαντικά και
έχει περιλάβει σχετικές προτάσεις στην ανακοίνωσή της προς το σημερινό
Συμβούλιο.

Δύο σημεία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τις αναμενόμενες αποφάσεις
του σημερινού Συμβουλίου, τις οποίες θα υποστηρίξει και η ελληνική
αντιπροσωπεία: 1. Η επιμήκυνση του χρόνου εργασίας και η καθυστέρηση του
χρόνου συνταξιοδότησης. 2. Η δυνατότητα μεταφοράς των ασφαλιστικών δικαιωμάτων
από ταμείο σε ταμείο και από χώρα σε χώρα.

Σύνταξη με καθυστέρηση

Σε ό,τι αφορά την παράταση του χρόνου συνταξιοδότησης, η κεντρική ιδέα είναι
να δοθούν κίνητρα στους ηλικιωμένους να παραμείνουν στο εργατικό δυναμικό για
περισσότερα χρόνια. «Πρέπει να αναστραφεί η τάση προς την πρόωρη
συνταξιοδότηση», αναφέρει χαρακτηριστικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ίδια
επικαλείται στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία το ποσοστό των συνταξιούχων, στο
σύνολο του πληθυσμού, θα αυξηθεί το 2020 από 50% που είναι σήμερα σε 56%.
Εξάλλου, ο αριθμός των Ευρωπαίων πολιτών άνω των 85 ετών θα τριπλασιασθεί
σχεδόν στα επόμενα 50 χρόνια, φτάνοντας τα 19 εκατομμύρια.

Το θέμα είναι μεταξύ αυτών που απασχολούν και την ελληνική κυβέρνηση, εν όψει
της αναμόρφωσης του ασφαλιστικού συστήματος. Στην πραγματικότητα, το όριο
ηλικίας συνταξιοδότησης είναι το ένα από τα δύο καυτά θέματα του ασφαλιστικού.
Το άλλο είναι το ύψος της σύνταξης ως ποσοστό του μισθού.

Η κυβέρνηση βλέπει θετικά, σύμφωνα με πληροφορίες, τη σχετική πρόταση, υπό την
έννοια ότι θα επιβραβεύεται με μεγαλύτερη σύνταξη ο συνταξιούχος ο οποίος θα
επιλέγει να παραμείνει στην εργασία του περισσότερα από τα προβλεπόμενα
χρόνια.

Καθώς ήδη έχει αρχίσει να διαφαίνεται η πρόθεση να μην αλλάξουν τα όρια
ηλικίας συνταξιοδότησης με το νέο ασφαλιστικό, η μόνη αλλαγή που θα μπορούσε
να γίνει θα ήταν να καταργηθεί η υποχρεωτική σύνταξη στα 65 και να εξαρτηθεί
το ύψος της σύνταξης από την ηλικία συνταξιοδότησης. Με άλλα λόγια, όποιος
θέλει να φύγει νωρίτερα να παίρνει μικρότερη σύνταξη, αλλά και όποιος
παραμένει μετά τα 65 να παίρνει μεγαλύτερη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι προτίθεται να υιοθετήσει, έως τον Σεπτέμβριο
του 2001, μια ανακοίνωση που να «προωθεί τη συνεργασία, σε ευρωπαϊκό επίπεδο,
στο θέμα των συντάξεων».

Η Ελλάδα είναι σύμφωνη σε αυτό και ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημιτης αναμένεται να
πει σήμερα ότι πράγματι πρέπει να υπάρξει συντονισμός των ασφαλιστικών
συστημάτων «ως προς τη φιλοσοφία και τη δομή τους».

Το άλλο σημείο, για το οποίο αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις στη Στοκχόλμη,
είναι η δυνατότητα μεταφοράς των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, όχι μόνο από
χώρα σε χώρα, αλλά και από ταμείο σε ταμείο.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τα επικουρικά ταμεία,
αφού θα διευκολύνει την κινητικότητα των εργαζομένων, μεταξύ χωρών και μεταξύ
επαγγελμάτων, κάτι που αναμένεται να οδηγήσει και σε αύξηση της
παραγωγικότητας.

Η σουηδική προεδρία προτείνει τη σύσταση σχετικής ομάδας εργασίας,
αποτελούμενης από ειδικούς, η οποία θα υποβάλει προτάσεις για την αύξηση της
κινητικότητας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, προτείνει την
εκπόνηση μελέτης, ειδικά για τα επικουρικά ταμεία.

Η Ελλάδα είναι σύμφωνη με τη διευκόλυνση της κινητικότητας μεταξύ
επαγγελμάτων, αλλά ανησυχεί ότι η κινητικότητα μεταξύ χωρών μπορεί να της
στερήσει τα καλύτερα «μυαλά» της, που θα σπεύσουν στις πιο ανεπτυγμένες
ευρωπαϊκές χώρες, αν μπορούν να το κάνουν εύκολα. Έτσι, υποστηρίζει ότι πρέπει
να βρεθούν τρόποι ώστε να μην περιορισθεί η ανάπτυξη σε ορισμένα μόνο μεγάλα
αστικά κέντρα, αλλά να δοθούν ανάλογες δυνατότητες στην περιφέρεια.

Περαιτέρω απελευθέρωση αγορών

Συγκεκριμένες αποφάσεις, εξάλλου, αναμένεται να ληφθούν και σε ένα ακόμη θέμα
που συζητείται σήμερα στην Στοκχόλμη και αφορά το άνοιγμα των αγορών.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το άνοιγμα των αγορών πρέπει να προχωρήσει
ως εξής:

* Στον τομέα του ηλεκτρισμού να υπάρξει πλήρης απελευθέρωση για τις
επιχειρήσεις έως το 2003 και για όλους τους καταναλωτές έως το 2005. Στον
τομέα του φυσικού αερίου προτείνει άνοιγμα της αγοράς έως το 2004 για τους
επιχειρηματίες και έως το 2005 για τους άλλους καταναλωτές.

* Για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες, να υιοθετηθεί σχετική νομοθεσία έως το τέλος
του 2001.

* Για τους σιδηροδρόμους, να παρουσιασθεί έως τον Ιούνιο του 2001 ένα δεύτερο
πακέτο για το άνοιγμα των εθνικών μεταφορών επιβατών και εμπορευμάτων.

Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει αντίρρηση με το άνοιγμα των αγορών ηλεκτρισμού
και φυσικού αερίου, αφού ο αρμόδιος υπουργός κ. Νίκος Χριστοδουλάκης θεωρεί
ότι το σημαντικό βήμα, η απελευθέρωση της παραγωγής, έχει ήδη γίνει και αυτό
που απομένει να γίνει, η απελευθέρωση της διανομής, δεν αποτελεί πρόβλημα για
τη ΔΕΗ, αφού δεν πιθανολογείται ότι θα έχει ανταγωνισμό.

Αντίθετα, για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες και τους σιδηροδρόμους, ο υπουργός
Μεταφορών κ. Χρ. Βερελής φέρεται να έχει σοβαρές επιφυλάξεις. Πάντως, ανάλογες
επιφυλάξεις έχουν και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και γι’ αυτό δεν είναι
σίγουρη η έκβαση των σχετικών προτάσεων της Κομισιόν.

Χρηματοπιστωτικός συντονισμός

Σημαντικό βήμα αναμένεται τέλος να γίνει στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής στο χώρο
των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Αυτό θα επιτευχθεί αν πράγματι συμφωνήσουν οι 15 ηγέτες, όπως αναμένεται, στην
προώθηση των μέτρων της ομάδας σοφών, της ομάδας Λαμφαλουσί, όπως έγινε
γνωστή.

Μεταξύ άλλων, η ομάδα σοφών προτείνει να ληφθούν οι εξής αποφάσεις έως το
τέλος του 2003:

1. Ενιαίου τύπου ενημερωτικό δελτίο για τις προς εισαγωγή επιχειρήσεις.

2. Ενιαίο διαβατήριο για τις αναγνωρισμένες κεφαλαιαγορές.

3. Εκσυγχρονισμός των κανόνων για τις επενδύσεις των ασφαλιστικών ταμείων.