Κρίση χωρίς σύνορα

Προς το παρόν, δεν πρόκειται παρά για απλές ενδείξεις. Μερικές ανησυχητικές
συμπτώσεις, ορισμένες εισαγωγές υπόπτων κρεαταλεύρων, κάποια ζώα που βρέθηκαν
μολυσμένα.

Ενδείξεις όμως που, χωρίς να επιβεβαιώνουν τον παγκόσμιο χαρακτήρα της
σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών, εγείρουν το αναπόφευκτο ερώτημα: και
αν η κρίση των τρελών αγελάδων έχει περάσει τα σύνορα της Γηραιάς Ηπείρου;

Η αδυναμία των περισσοτέρων μεγάλων χωρών να πραγματοποιήσουν ελέγχους των
ζώων τους εμποδίζει την εξαγωγή επιστημονικών συμπερασμάτων. Βοοειδή ή κρέας
βοοειδών από την Ευρώπη είχαν όμως εξαχθεί μέχρι τον περασμένο Νοέμβριο σε
περισσότερες από 100 χώρες. Και τα κρεατάλευρα για τα οποία υπάρχουν υποψίες
ότι ήταν μολυσμένα έχουν εισαχθεί από εξήντα μη ευρωπαϊκές χώρες.

Η προειδοποίηση που απηύθυνε την περασμένη εβδομάδα στη Ρώμη η πολύ σοβαρή
Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών για τη Διατροφή και τη Γεωργία (FAO) ήταν σαφής:
«Καλούμε όλες τις χώρες του κόσμου ­ και όχι μόνον τις ευρωπαϊκές ­ να λάβουν
σοβαρά υπόψη τον κίνδυνο της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών, καθώς
και της ανθρώπινης μορφής της, της νέας παραλλαγής της ασθένειας
Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ».

Ανάγκη για μέτρα

Η οργάνωση επισημαίνει την ανάγκη αυστηρών προληπτικών μέτρων για όλες τις
χώρες που εισήγαγαν τα τελευταία 20 χρόνια βοοειδή, κρέας ή κρεατάλευρα από τη
Δυτική Ευρώπη. «Το εμπάργκο στα βρετανικά προϊόντα βοείου κρέατος δεν αποτελεί
επαρκές μέτρο προφύλαξης», εξηγούν οι ειδικοί της FAO.

Μέχρι τώρα, χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βραζιλία και η Αργεντινή
θεωρούσαν ότι δεν διέτρεχαν κίνδυνο, καθώς από τα τέλη της δεκαετίας του ’80
έχουν επιβάλει εμπάργκο στα βρετανικά βοοειδή. Μετά την έκθεση της FAO, όμως,
τα δεδομένα αλλάζουν. Οι χώρες της ALENA (Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Μεξικό)
απαγόρευσαν έτσι την περασμένη εβδομάδα την εισαγωγή βοοειδών από τη Βραζιλία,
ενώ οι αμερικανικές κτηνιατρικές αρχές ετοιμάζονται να διενεργήσουν ελέγχους
στα βοοειδή τους. Στη χώρα του χάμπουργκερ δεν έχει εντοπιστεί βέβαια ακόμη
κανένα κρούσμα σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας ή της νέας παραλλαγής της ασθένειας
Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ. Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), όμως, εξετάζει
τρεις υπόπτους θανάτους νέων ανθρώπων ύστερα από μια μορφή της ασθένειας
Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ.

Σύμφωνα με τη FAO, οι άλλες περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο είναι η Μέση
Ανατολή, η Ανατολική Ευρώπη και η Ασία. Αν η Μέση Ανατολή δεν έχει ως τώρα
παρουσιάσει ύποπτες ενδείξεις, η Ασία έχει ήδη πληγεί από την κρίση: την
περασμένη εβδομάδα, οι εισαγωγές βοείου κρέατος από την Ταϊλάνδη απαγορεύτηκαν
από τις περισσότερες γειτονικές χώρες. Στην Ανατολική Ευρώπη, οι υγειονομικές
συνθήκες που επικρατούν δεν επιτρέπουν την τακτική συλλογή αξιόπιστων
επιστημονικών στοιχείων.

Ύποπτες ενδείξεις

Η Πολωνία και η Δημοκρατία της Τσεχίας ανέπτυξαν τη δική τους παραγωγή και
έχουν επιβάλει εμπάργκο στα ευρωπαϊκά προϊόντα βοοειδών από τα μέσα της
δεκαετίας του ’80. Στη Ρωσία αντίθετα, όπου το 1992 καταργήθηκαν απότομα οι
αγροτικές επιδοτήσεις, οι κτηνοτρόφοι αναζήτησαν τη φτηνότερη λύση για να
ταΐζουν τα ζώα τους και έτσι εισήχθησαν μεγάλες ποσότητες κρεαταλεύρων. Όπως
λέει πάντως ένας ντόπιος δημοσιογράφος, τα τελευταία χρόνια δεν έχουν εισαχθεί
βοοειδή από τη Δυτική Ευρώπη, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ζητούσαν
πρόσθετες εγγυήσεις μετά την κρίση του ρουβλίου, τον Αύγουστο του 1998.

* Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να απαγορεύσει στη Βρετανία την εξαγωγή
κρέατος, ζώντων ζώων και γάλακτος, στην υπόλοιπη Ε.Ε. μέχρι την 1η Μαρτίου,
μετά την εμφάνιση αφθώδους πυρετού σε χοίρους στη νοτιανατολική Βρετανία. Η
απόφαση θα εφαρμοστεί αμέσως και θα επανεξεταστεί στη σύνοδο της Μόνιμης
Κτηνιατρικής Επιτροπής, που έχει προγραμματιστεί για τις 27 Φεβρουαρίου του 2001.

Μόνες ασφαλείς Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία

Από τις τρεις χώρες-ηπείρους, δηλαδή την Αυστραλία, την Ινδία και την Κίνα,
μόνον η τελευταία απασχολεί τους εμπειρογνώμονες της FAO.

Η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία, τέταρτος εξαγωγέας στον κόσμο αιγοπροβάτων και
βοοειδών, είναι κατά γενική ομολογία οι μόνες χώρες που δεν διατρέχουν κανέναν
κίνδυνο από την επιδημία.

«Οι δύο αυτές χώρες εκτρέφουν τα ζώα τους αποκλειστικά με χορτάρι και οι
τεχνικές παρακολούθησης της τροφής τους είναι πολύ εξελιγμένες», βεβαιώνει ο
Τέρι Μπράουν, υπεύθυνος μάρκετινγκ της Meat New Zelande, της ομοσπονδίας
νεοζηλανδικού κρέατος.

Όσο για την Ινδία, μπορεί να θεωρεί ότι σώθηκε χάρις στις «ιερές αγελάδες»
της. Η Κίνα όμως, με το 1,2 δισεκατομμύριο κατοίκων, ανησυχεί. Και θέτει ήδη
σε εφαρμογή έναν μηχανισμό παρακολούθησης της κρίσης.

LINKS:

* www.fao.org/

* www.mad-cow.org/