Μείωση επιτοκίων μέχρι τον Απρίλιο

Στους ρυθμούς της ευρωζώνης κινούνται πλέον τα επιτόκια και στην Ελλάδα. Και
αυτό θα γίνει αισθητό όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ( ΕΚΤ) αποφασίσει να
ακολουθήσει τις κινήσεις της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED) και να ρίξει
τα επιτόκια παρέμβασής της στη διατραπεζική αγορά χρήματος. Αμέσως μετά και
προς την ίδια κατεύθυνση θα αλλάξει και ο χάρτης των επιτοκίων στη Ελλάδα.

Μπορεί μέχρι τώρα το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να τηρεί
στάση αναμονής απέναντι στις αποφάσεις του προέδρου της FED κ. Άλαν Γκρίνσπαν,
που μείωσε τα επιτόκια κατά μία μονάδα μέσα σε ένα μόνο μήνα για να
αποφευχθούν τα χειρότερα στην αμερικανική οικονομία, όμως όλα δείχνουν ότι η
στάση αυτή δεν θα συνεχισθεί για πολύ καιρό ακόμη. Κορυφαία τραπεζικά στελέχη
δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η ΕΚΤ να αποφασίσει μία μείωση των επιτοκίων της
τους επόμενους μήνες σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τους ρυθμούς ανάπτυξης της
ευρωπαϊκής οικονομίας κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο επιδιώκεται να γίνει
αυτό και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, αλλά και να αντιμετωπίσει τυχόν
επιπτώσεις στην ευρωζώνη από την προσγείωση της οικονομίας των ΗΠΑ. Πρόκειται
για το πιθανότερο σενάριο εφόσον ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εξακολουθήσει να
κινείται πτωτικά και το ευρώ συνεχίσει να κινείται ανοδικά σε σχέση με το
δολάριο.

Οι εξελίξεις αυτές θα σηματοδοτήσουν την έναρξη ενός νέου γύρου μείωσης των
επιτοκίων και στην Ελλάδα, διαβεβαιώνουν οι ίδιοι τραπεζικοί παράγοντες,
κάνοντας σαφές πόσο «κοντά» βρίσκεται πλέον η Αθήνα με τη Φρανκφούρτη όπου
λαμβάνονται οι αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική στην ευρωζώνη.

Όπως εξηγούν οι ίδιοι τραπεζικοί κύκλοι, όταν η ΕΚΤ αποφασίσει να μειώσει τα
επιτόκια παρέμβασής της στη διατραπεζική αγορά χρήματος, που ανέρχονται σήμερα
στο 4,75%, θα μειωθούν αυτόματα κατ’ ανάλογο ποσοστό τα διατραπεζικά επιτόκια
και στην Ελλάδα. Δηλαδή ο δανεισμός χρήματος για τις εμπορικές τράπεζες θα
γίνει φθηνότερος. Αυτό θα σηματοδοτήσει την έναρξη ενός νέου γύρου μείωσης των
επιτοκίων χορηγήσεων και καταθέσεων από τις τράπεζες, τα οποία παραμένουν
αμετάβλητα από τον Δεκέμβριο του 2000.

Παρ’ ότι δεν μπορούν να γίνουν προβλέψεις σχετικά με το αν και πότε η
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα προχωρήσει σε μείωση των επιτοκίων της,
εντούτοις κάτι τέτοιο είναι πιθανόν να γίνει μέχρι τον Απρίλιο. Μέχρι τότε
εκτιμάται ότι θα έχουν υποχωρήσει περαιτέρω οι πληθωριστικές πιέσεις στην
ευρωζώνη, οι οποίες εξακολουθούν να υπάρχουν σήμερα. Επίσης πεποίθηση των
ειδικών αναλυτών είναι ότι στο διάστημα αυτό το ευρώ θα έχει διατηρήσει και
ενισχύσει τη θέση σε σχέση με το δολάριο στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος.
Δηλαδή θα έχουν εκλείψει ή θα έχουν μειωθεί στο ελάχιστο οι λόγοι για τους
οποίους σήμερα η ΕΚΤ κρατά αμετάβλητα τα επιτόκιά της. Και αυτό θα επιτρέψει
μια πιο επιθετική πολιτική στο μέτωπο των επιτοκίων που να δίνει ώθηση στην
ενίσχυση των ρυθμών ανάπτυξης της ευρωζώνης χωρίς να κινδυνεύει η σταθερότητα
των τιμών και η αξιοπιστία του κοινού νομίσματος.

Αν όμως οι καταναλωτές και οι δανειολήπτες θα πρέπει να χαίρονται για την
προοπτική αυτή, κάθε άλλο παρά τα ίδια συναισθήματα έχουν όσοι είναι
επιφορτισμένοι με την άσκηση της οικονομικής πολιτικής στην Ελλάδα και τη
διατήρηση σταθερότητας του επιπέδου των τιμών. Η περαιτέρω μείωση των
επιτοκίων θα σηματοδοτήσει την αύξηση του δανεισμού και της ζήτησης στην
αγορά, κάτι που βρίσκεται σε αντίθετη κατεύθυνση με τον στόχο για τη μείωση
του πληθωρισμού το 2001 από τα υψηλά επίπεδα του 3,9% στα οποία εκτινάχθηκε το
2000. Σε κάθε περίπτωση η μείωση των επιτοκίων θα φρενάρει τη μείωση του
πληθωρισμού το 2001 εξηγούν στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης,
αλλά και της Τραπέζης της Ελλάδος.

Όμως όπως όλα δείχνουν ­ μέχρι τώρα ­ η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής θα
έχει ελεγχόμενες επιπτώσεις στο επίπεδο των τιμών. Έτσι η πορεία του
πληθωρισμού το 2001 θα είναι πτωτική. Σύμφωνα με τις προβλέψεις που κάνουν στο
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας καθώς και στην Τράπεζα της Ελλάδος ο πληθωρισμός
από 3,9% τον Δεκέμβριο του 2000 ( αρχή – τέλος δωδεκαμήνου) θα πέσει κάτω από
το 3% το δεύτερο εξάμηνο του 2001. Μάλιστα σημαντική πτώση αναμένεται ότι θα
παρουσιάσει ο πληθωρισμός από τον πρώτο κιόλας μήνα του έτους, τον Ιανουάριο.
Το μήνα αυτόν δεν αποκλείεται να μειωθεί στα επίπεδα του 3,6%. Σύμφωνα με τις
προβλέψεις ο πληθωρισμός θα εξακολουθήσει να πέφτει και το δεύτερο εξάμηνο του
2001.

Τόσο η πτώση του πληθωρισμού τον Ιανουάριο του 2001 όσο και οι προβλέψεις ότι
θα εξακολουθήσει να πέφτει τους επόμενους μήνες στηρίζονται στις εξελίξεις στο
μέτωπο των τιμών του πετρελαίου και της ισοτιμίας του δολαρίου. Σύμφωνα με τα
στοιχεία που έχουν στη διαθεσή τους τα στελέχη του υπουργείου Εθνικής
Οικονομίας, η πτώση του πληθωρισμού τον Ιανουάριο οφείλεται κυρίως στην κάμψη
των διεθνών τιμών του πετρελαίου καθώς και στην ισχυροποίηση της ισοτιμίας του
ευρώ σε σχέση με το αμερικανικό νόμισμα. Όσον αφορά στις εκτιμήσεις για
περαιτέρω κάμψη του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες του 2001, βασίζονται στην
υπόθεση ότι οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου δεν θα σημειώσουν νέα αναζωπύρωση
και ότι δεν θα υπάρξει αναστροφή της τάσης ενίσχυσης του ευρώ σε σχέση με το
δολάριο που επικρατεί σήμερα στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος. Κάτι τέτοιο
άλλωστε, σύμφωνα με τους ειδικούς αναλυτές, δεν θεωρείται πιθανό λόγω των
προβλημάτων που αντιμετωπίζει η οικονομία των ΗΠΑ τα οποία επιβάλλουν τη
συνέχιση της πολιτικής μείωσης των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των
ΗΠΑ. Σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις των ειδικών οικονομικών αναλυτών, η FED
τους επόμενους μήνες θα προχωρήσει σε νέες μειώσεις των επιτοκίων παρέμβασής
της στη διατραπεζική αγορά προκειμένου να ενισχυθούν οι ρυθμοί οικονομικής
ανάπτυξης στις ΗΠΑ και η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη να αποφύγει μια
ανώμαλη προσγείωση που θα είχε δραματικές επιπτώσεις σε όλη την παγκόσμια
οικονομία.