Στα χνάρια του εμπορίου ανθρώπων

Θα πρέπει η Ευρώπη να σφραγίσει τα σύνορά της ή να τα ανοίξει σε έναν
συγκεκριμένο αριθμό οικονομικών μεταναστών; Έρευνα της εφημερίδας “Ομπσέρβερ”
αποκαλύπτει πως άτομα με πολύ καλές διασυνδέσεις, προερχόμενα ακόμη και από
ανώτερα πολιτικά και αστυνομικά κλιμάκια, αναλαμβάνουν ή συμβάλλουν στην έξοδο
προσφύγων, σε ένα λαθρεμπόριο το κόστος του οποίου ανέρχεται στα 4 δισ.
στερλίνες. Ο Μπαγκ Γουαχάμπ ήταν από τους άτυχους. Την περασμένη Παρασκευή ο
26χρονος Τούρκος καθόταν στην αίθουσα αφίξεων του αεροδρομίου του Σαράγεβο με
το κεφάλι σκυμμένο, έτοιμος να κλάψει, περιτριγυρισμένος από την αστυνομία.
Εργάτης γεωργός, πατέρας δύο παιδιών, πούλησε όλη του τη γη και τις οικονομίες
του για να περάσει στην Ευρώπη ως λαθρομετανάστης. Νόμιζε ότι έφτανε σε μια
χώρα που ονομάζεται “Σαράγεβο”, σε μια πρωτεύουσα που ονομάζεται “Γκρόζνι”. Η
Κρατική Υπηρεσία Συνόρων του είπε ότι θα τον έστελνε πίσω στη χώρα του. Όπως
δεκάδες άλλοι νέοι άνδρες από την Τυνησία και την Τουρκία που διέσχισαν τα
σύνορα, με τα απαραίτητα δικαιολογητικά ­ εισιτήρια και διαβατήρια ­ καθώς και
επαρκή μετρητά, ώστε να παραμείνουν, ο Γουαχάμπ είπε ότι είναι τουρίστας.
“Προσπαθούσα να πάω στη Γαλλία για να δουλέψω”, είπε. “Έχω ήδη ξοδέψει τα
περισσότερα από τα χρήματά μου πληρώνοντας μια επιτροπή για να έρθω εδώ. Τι θα
κάνω τώρα; Τι θα μου συμβεί;”. Ο Γουαχάμπ και οι άλλοι νέοι που έφτασαν εκείνη
τη μέρα στο Σαράγεβο είναι τα εκούσια θύματα του εγκλήματος που αναπτύσσεται
με ρυθμούς ταχύτερους από οποιονδήποτε άλλο. Ο Διεθνής Οργανισμός για τη
Μετανάστευση υπολογίζει ότι μόνο στη Βοσνία η αξία του ξεπερνά τα 70
εκατομμύρια στερλίνες τον χρόνο. Διεθνώς, σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων
Εθνών, οι εγκέφαλοι αυτού του εμπορίου απέσπασαν περίπου 4 δισεκατομμύρια
στερλίνες μόνο τον περασμένο χρόνο. Το να πηγαίνουν στη Βοσνία δεν είναι
παράνομο.

Παράνομο είναι αυτό που θα προσπαθήσουν να κάνουν στη συνέχεια. Λίγοι στη
συγκεκριμένη περιοχή αμφιβάλλουν για το ότι η λαθρομετανάστευση υποβοηθείται
από αστυνομία και πολιτικούς στο ανώτατο επίπεδο.

Η ελπίδα. Λαθρομετανάστρια με το μωρό της στην αγκαλιά μόλις έχει φτάσει με πλοίο στην Ιταλία, αναζητώντας μια καλύτερη τύχη

Ο Τζέφρι Μπίμοντ, συντονιστής του προγράμματος του ΟΗΕ για την ίδρυση μιας
Βοσνιακής Συνοριακής Κρατικής Υπηρεσίας, εκτιμά ότι ποσοστό πάνω από το 10%
του μισού εκατομμυρίου λαθρομεταναστών που έφτασαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση
πέρυσι, διέσχισε τη διαδρομή της Βοσνίας.

Και αν και από την Κροατία περνούν περίπου 5.000 τον χρόνο, ελάχιστοι
αμφιβάλλουν ότι αμέσως μετά την απέλασή τους στη Βοσνία, οι περισσότεροι θα
ξαναπροσπαθήσουν. Αξιωματούχοι πιστεύουν ότι με την τρίτη τους προσπάθεια, οι
πιο πολλοί θα έχουν περάσει σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Πρόκειται για μια διαδρομή που, όσο περνά ο καιρός, μεταβάλλεται σε έναν
ισχυρότατο πονοκέφαλο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσα στην τελευταία δεκαετία,
οι αριθμοί που συνοδεύουν τη λαθρομετανάστευση στην Ευρώπη έχουν
δεκαπλασιαστεί. Η κυκλοφορία των παράνομων μεταναστών στη Βοσνία κρύβει ωστόσο
ένα δεύτερο εμπόριο με αντικείμενο ανθρώπους, περισσότερο παραδόπιστο: τη
διακίνηση σκλάβων για υπηρεσίες σεξουαλικού περιεχομένου. Γυναίκες και νεαρές
κοπέλες, που προέρχονται κυρίως από την Ανατολική Ευρώπη και πρώην Σοβιετικές
Δημοκρατίες, παρασύρονται στη Βοσνία και ενδίδουν στα χέρια των επιτηδείων που
τους υπόσχονται εργασία ως σερβιτόρες σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σκλάβες

Σε μια από τις πλέον δραματικές υποθέσεις, που αποκαλύφθηκε το καλοκαίρι, 12
γυναίκες και κορίτσια βρέθηκαν κλειδωμένες σε σκοτεινό δωμάτιο ενός μπαρ στην
πόλη του Πρίγεντορ, όπου κρατούνταν και υπόκειντο σε βιασμό επανειλημμένα.
Αξιωματούχοι που ασχολήθηκαν με την υπόθεση τονίζουν ότι τον τρόμο της αρχικής
αποκάλυψης ακολούθησε μια αίσθηση αδυναμίας, καθώς διεφθαρμένοι τοπικοί
αξιωματούχοι εμπόδισαν τις προσπάθειές τους να φέρουν ενώπιον της Δικαιοσύνης
όσους εμπλέκονταν.

Τέσσερις από τις πέντε γυναίκες που αρχικά δήλωσαν έτοιμες να καταθέσουν
εναντίον των δουλεμπόρων τους, αποσύρθηκαν και η υπόθεση κατέρρευσε.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η επίμαχη περίπτωση καταδεικνύει με τον πιο
έντονο τρόπο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στον αγώνα τους κατά του
απάνθρωπου εμπορίου που συντελείται στη Βοσνία: η ανάμειξη ανώτατων πολιτικών
αξιωματούχων και αστυνομικών δυσχεραίνει σε μεγάλο βαθμό την εξιχνίαση των
υποθέσεων. Μεταξύ των ονομάτων που αναφέρθηκαν στην “Ομπσέρβερ” είναι και ο
γιος εξέχουσας προσωπικότητας της Βοσνίας.

Ένας αξιωματούχος είπε χαρακτηριστικά: “Η εταιρεία του οργάνωσε τη μεταφορά
Ιρανών με ειδικές πτήσεις τσάρτερ που στη συνέχεια εξαφανίστηκαν. Αν πιστεύω
ότι εμπλέκεται; Πιστεύω ότι τουλάχιστον κέρδισε από αυτό”.

Σύμφωνα με τις ενδείξεις, το λαθρεμπόριο αυτό εντάσσεται σε ένα πολύπλοκο
διεθνές δίκτυο που εκτός των άλλων, παρέχει και πλαστά έγγραφα. Σε ορισμένες
περιπτώσεις το νήμα οδηγεί στη Βρετανία. Όπως, πέρυσι, όταν ένα πακέτο που
ανακάλυψε η αστυνομία στο Λονδίνο και έφερε στη θέση του παραλήπτη τη
διεύθυνση μιας Ιρανής στο Σαράγεβο, δεν περιείχε ψηφιακούς δίσκους (CD), όπως
αναφερόταν, αλλά κλεμμένα ευρωπαϊκά διαβατήρια. Η πραγματικότητα της Βοσνίας
σοκάρει, επισημαίνουν αξιωματούχοι.

Πέντε χρόνια μετά τη Συνθήκη Ειρήνης του Ντέιτον που υπεγράφη για να
σταματήσει η γενοκτονία και ο πόλεμος, μια χώρα που έλαβε πρωτοφανή οικονομική
και στρατιωτική βοήθεια από τη διεθνή κοινότητα δεν μετεβλήθη σε πρότυπη
βαλκανική δημοκρατία, αλλά σε έναν από τους κύριους κόμβους του απάνθρωπου
εμπορίου στην Ευρώπη. “Είμαστε ιδιαίτερα προβληματισμένοι για το τι θα κάνει η
Ευρώπη για το πρόβλημα αυτό” τονίζει ο Μπίμοντ. “Είναι λύση το να “σφραγίσει”
κανείς τη Βοσνία από την Ευρώπη;”. Εναλλακτικά, προτείνεται κάτι που όσο περνά
ο καιρός ανάγεται στο πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα στους κόλπους της Ένωσης:
ελεγχόμενη μετανάστευση στην Ευρώπη και θέσπιση ενός μέτρου “πράσινης κάρτας”
παρόμοιου με αυτό που ισχύει στις Ηνωμένες Πολιτείες.

LINKS:

* www.icare.to/

* europa.eu.int/

* migration.ucdavis.edu/

* www.iccwbo.org/ccs/news­archives/2000/illegal­immigrants.asp