Ο ανταγωνισμός φρενάρει τα κέρδη της τηλεφωνίας

Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζουν οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην
παγκόσμια αγορά τηλεπικοινωνιών, με κίνδυνο οι λιγότερο ευέλικτες από αυτές να
χάσουν την ισορροπία τους και να περιορίσουν τις φιλοξοδίες και τους στόχους
που έχουν θέσει σε σχέση με τα μερίδια αγοράς.

Παρά το γεγονός ότι οι ρυθμοί αύξησης της αγοράς τηλεπικοινωνιών συνεχίζουν να
είναι αυξητικοί, τουλάχιστον ως προς το σύνολό της, η κλιμάκωση του
ανταγωνισμού πιέζει ασφυκτικά τις εταιρείες του κλάδου για ολοένα και
μεγαλύτερες επενδύσεις στους τομείς των δικτύων και των εξαγορών, οι οποίες σε
συνδυασμό με την ανάγκη για παροχή ελκυστικών υπηρεσιών, έχουν ως αποτέλεσμα
να συρρικνώνονται δραματικά τα περιθώρια της κερδοφορίας τους.

Στην ελληνική τηλεπικοινωνιακή αγορά, οι αναταράξεις που έχουν ήδη εκδηλωθεί
στις αντίστοιχες της Ευρώπης και των ΗΠΑ, δεν έχουν προς το παρόν προσλάβει
απειλητικές διαστάσεις για την κερδοφορία των εταιρειών του κλάδου, καθώς οι
ρυθμοί ανάπτυξής τoυ διατηρούνται ακόμη σε υψηλά επίπεδα.

Βεβαίως, στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας, η ωρίμανση της ελληνικής αγοράς
τείνει προς την ολοκλήρωσή της και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών του
κλάδου, μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους ο βαθμός διείσδυσης θα προσεγγίσει
το 65% από το 55% περίπου που είναι σήμερα.

Παράλληλα εκτιμάται ότι η πλήρης απελευθέρωση της ελληνικής τηλεπικοινωνιακής
αγοράς και η είσοδος σε αυτήν και νέων «παικτών», θα περιορίσει, σε
απροσδιόριστο προς το παρόν βαθμό, τις προοπτικές κερδοφορίας των εταιρειών
που δραστηριοποιούνται ήδη σε αυτήν.

Μάχη για τα μερίδια

Σε κάθε περίπτωση, τα σημερινά δεδομένα και τα μερίδια αγοράς που κατέχουν ο
ΟΤΕ, η Πάναφον, η Cosmote και η Telestet, εκτιμάται ότι σύντομα θα ανατραπούν,
ενώ ο μεταξύ τους ανταγωνισμός θα μεταφερθεί σε άλλα επίπεδα.

Για τον τομέα της σταθερής τηλεφωνίας, ο ΟΤΕ θα διατηρήσει για τα επόμενα
χρόνια και με μεγάλη απόσταση την πρώτη θέση στο κομμάτι της παροχής υπηρεσιών
προς τα ελληνικά νοικοκυριά, ενώ οι πέντε νέες εταιρείες της ασύρματης
τηλεφωνίας θα επιδιώξουν να ανταγωνιστούν τον ΟΤΕ στον τομέα της παροχής
υπηρεσιών σε μεγάλες επιχειρήσεις.

Στην κινητή τηλεφωνία, η μάχη μεταξύ των τριών εταιρειών μεταφέρεται ήδη και
σε ένα άλλο επίπεδο, το οποίο αφορά την ποιότητα και το εύρος των παρεχόμενων
υπηρεσιών, ενώ προβλέπεται ότι οι εταιρείες προκειμένου να αυξήσουν τα έσοδά
τους, θα προσφέρουν κίνητρα για τη μεγέθυνση του ποσοστού των συνδρομητών σε
σύγκριση με αυτό της καρτοκινητής τηλεφωνίας.

Στη συγκεκριμένη αγορά καθοριστικό ρόλο θα παίξει το πολύ πιθανό ενδεχόμενο να
επιτραπεί και σε έναν τέταρτο «παίκτη» να δραστηριοποιηθεί σε αυτήν, στο
πλαίσιο της απόκτησης των αδειών για την τρίτη γενιά κινητής τηλεφωνίας.

Προοπτικές

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της εξειδικευμένης σε θέματα τηλεπικοινωνιών
εταιρείας Strategic International, «ο κλάδος τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα
εξελίσσεται με ταχύτητα και αναμένεται να γνωρίσει περαιτέρω άνθηση στα
επόμενα χρόνια».

Η ίδια εταιρεία εκτιμά ότι «οι αυξημένες τηλεπικοινωνιακές ανάγκες που
δημιουργούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004, αλλά και η επίσημη αναγόρευση της
Θεσσαλονίκης σε κέντρο των βαλκανικών δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα
ωθήσουν ισχυρές τηλεπικοινωνιακές δυνάμεις να εγκατασταθούν στην Ελλάδα και να
διεκδικήσουν ένα κομμάτι από την τηλεπικοινωνιακή πίτα του ΟΤΕ που ούτως ή
άλλως παρουσιάζεται αδύναμος να προσαρμοστεί στην παγκόσμια επιταγή για
ασύρματη τηλεφωνία».

Η χειρότερη χρονιά για την παγκόσμια βιομηχανία τηλεπικοινωνιών

Η παγκόσμια τηλεπικοινωνιακή βιομηχανία έζησε
πέρυσι μία από τις χειρότερες χρονιές της ιστορίας της: μείωση των κερδών και
των πωλήσεων των επιχειρήσεων, εκτόξευση των δαπανών των τηλεπικοινωνιακών
εταιρειών για απόκτηση αδειών κινητής τηλεφωνίας τρίτης γενιάς και εξαγορές
και κατάρρευση των τιμών των μετοχών τους στα Χρηματιστήρια.

Οι εταιρείες έπεσαν θύματα των αρχικών υπερβολικά αισιόδοξων προσδοκιών τους
για τις εμπορικές προοπτικές της νέας γενιάς κινητής τηλεφωνίας (UMTS) η οποία
θα επιτρέπει την ταχύτατη μετάδοση μεγάλου όγκου δεδομένων στα κινητά
τηλέφωνα, δίνοντας τη δυνατότητα ασύρματης πρόσβασης στο Ίντερνετ, κινητών
τηλεδιασκέψεων και μεταφοράς εικόνας σε πραγματικό χρόνο με κινηματογραφική
ποιότητα. Με βάση τις υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις, αρκετοί τηλεπικοινωνιακοί
όμιλοι έβαλαν πολύ βαθιά το χέρι στην τσέπη προκειμένου να αποκτήσουν τις
σχετικές άδειες στους πλειοδοτικούς διαγωνισμούς που πραγματοποίησαν οι
ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Η Βρετανία ήταν η πρώτη που πραγματοποίησε διαγωνισμό για την παροχή αδειών
τρίτης γενιάς κινητής τηλεφωνίας, αντλώντας περίπου 35 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ακολούθησε ο διαγωνισμός στη Γερμανία όπου οι άδειες έγιναν ανάρπαστες και οι
εταιρείες που τις εξασφάλισαν πλήρωσαν συνολικά το αστρονομικό ποσό των 50
δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι επενδυτές, ωστόσο, βλέποντας αυτά τα νούμερα άρχισαν να τιμωρούν τις
μετοχές των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών καθώς τα χρέη που αναλάμβαναν για τη
χρηματοδότηση της απόκτησης των αδειών ήταν υπέρογκα. Είναι χαρακτηριστικό ότι
η συνολική χρηματιστηριακή αξία των τηλεπικοινωνιακών ομίλων της Ευρώπης
μειώθηκε πέρυσι κατά περίπου ένα τρισεκατομμύριο δολάρια.

Το υψηλό κόστος των αδειών δεν ήταν η μοναδική ανησυχία των επενδυτών.
Τεράστια ποσά απαιτούνται και για την κατασκευή των δικτύων κινητής τηλεφωνίας
τρίτης γενιάς. Το συνολικό κόστος των επενδύσεων στην Ευρώπη υπολογίζεται σε
200 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Βρετανία και η Γερμανία ήταν οι εξαιρέσεις στον κανόνα όσον αφορά τα έσοδα
από την πώληση αδειών τρίτης γενιάς κινητής τηλεφωνίας.

Στην Ελβετία ο σχετικός διαγωνισμός αναβλήθηκε λόγω μειωμένου ενδιαφέροντος,
στην Ιταλία οι άδειες κατακυρώθηκαν με πολύ χαμηλότερο τίμημα από αυτό που
προέβλεπε η ιταλική κυβέρνηση και ο διαγωνισμός στη Γαλλία απειλείται με
ματαίωση λόγω της απόσυρσης του ενδιαφέροντας δύο τηλεπικοινωνιακών ομίλων.

Κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Φινλανδία, προχώρησαν στην παροχή των αδειών
μέσω ενός «διαγωνισμού ομορφιάς», όπου οι εταιρείες πήραν τις άδειες έναντι
χαμηλού τιμήματος αποδεικνύοντας την κεφαλαιακή τους επάρκεια και την
τεχνογνωσία να αναπτύξουν τα νέα δίκτυα. Στη διάψευση των προσδοκιών για τη
μελλοντική αξία της UMTS συμβάλλει και η σχετική εμπορική αποτυχία των
υπηρεσιών WAP (σύνδεση κινητών τηλεφώνων με δικτυακούς τόπους) λόγω του υψηλού
κόστους για τους χρήστες και τον περιορισμένο όγκο περιεχομένου.

Άλλο πρόβλημα για την παγκόσμια τηλεπικοινωνιακή βιομηχανία είναι και η φάση
ωρίμανσης που περνά η αγορά κινητής τηλεφωνίας.

Οι εταιρείες τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού προβλέπουν ότι οι πωλήσεις τους θα
μειωθούν το 2001 καθώς οι καταναλωτές αναμένουν το λανσάρισμα των νέων
συσκευών για να αντικαταστήσουν τις υπάρχουσες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της φινλανδικής Νόκια, οι πωλήσεις
κινητών τηλεφώνων το 2001 δεν θα ξεπεράσουν τα 550 εκατομμύρια, ενώ πέρυσι
προέβλεπε ότι θα τα ξεπερνούσαν.

Από την άλλη, η σουηδική Έρικσον, βλέποντας να αιμορραγεί οικονομικά από τον
κλάδο παραγωγής και ανάπτυξης συσκευών κινητής τηλεφωνίας, αποφάσισε πρόσφατα
να τον εκχωρήσει σε εταιρεία της Σιγκαπούρης διατηρώντας μόνο την εμπορική
τους προώθηση και το δίκτυο πωλήσεων.