Στον δρόμο που χάραξε ο Μαρκόνι

Ο Γουλιέλμος Μαρκόνι έστειλε το πρώτο ασύρματο μήνυμα στις 23 Ιανουαρίου του 1901, εγκαινιάζοντας την εποχή του ραδιοφώνου

Αν ο Γουλιέλμος Μαρκόνι άκουγε τους λαμπρότερους επιστήμονες της εποχής του
πριν από 100 χρόνια, δεν θα τολμούσε ποτέ το «ακατόρθωτο» εγχείρημά του και το
ραδιόφωνο μάλλον θα αργούσε πολλά χρόνια να γίνει αναπόσπαστο μέρος της
καθημερινότητάς δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

Όσοι άνοιξαν το ραδιόφωνό τους την περασμένη Τρίτη, μάλλον δεν γνώριζαν τη
σημασία της ημέρας εκείνης: στις 23 Ιανουαρίου, στις 4.30 το απόγευμα, ο
«πρόδρομος» τού μέσου, ο Μαρκόνι έστειλε το πρώτο ασύρματο ραδιοφωνικό σήμα
από την αγγλική Νήσο Γουάιτ, νοτίως του Λονδίνου, στο Κόρνγουολ, διασχίζοντας
έτσι απόσταση 300 χιλιομέτρων. Το σήμα έφθασε στον προορισμό του ταξιδεύοντας
μέσω του αέρα, παρά τις αντιρρήσεις των Βικτοριανών μαθηματικών και φυσικών
της εποχής, οι οποίοι επέμεναν ότι μπορεί μεν να φύγει, αλλά δεν πρόκειται να
περάσει τον ορίζοντα, λόγω της καμπύλης της Γης. Ήταν σίγουροι πως τα
ραδιοφωνικά σήματα ταξιδεύουν μόνο σε ευθεία γραμμή…

Νόμπελ Φυσικής

Ο Μαρκόνι απέδειξε ότι οι θεωρίες τους ήταν λανθασμένες, γεγονός το οποίο του
απέφερε το Νόμπελ Φυσικής, το 1909, αλλά και την αιώνια αναγνώριση στο πάνθεον
της επιστήμης. Μπορεί να μην ονομάζεται ο «πατέρας» του ραδιοφώνου, αλλά χωρίς
αυτόν δεν θα υπήρχε. Πριν από τον Μαρκόνι, άλλοι φυσικοί πειραματίστηκαν με
τις ασύρματες επικοινωνίες, αυτός ήταν όμως ο μόνος που τα κατάφερε στην
εφαρμογή τους έξω από το εργαστήριο.

Μόλις δύο χρόνια νωρίτερα, ο Μαρκόνι είχε εντυπωσιάσει τις εφημερίδες της
εποχής με την πρώτη επίδειξη ασύρματης επικοινωνίας κατά τη διάρκεια του αγώνα
σκαφών America’s Cup, δείχνοντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας και τους
δρόμους που άνοιγε στον τομέα της ενημέρωσης. Ο Ιταλο-Ιρλανδός πρωτοπόρος
πειραματιζόταν επί πέντε χρόνια με αυτές τις τεχνολογίες. Το 1894 δοκίμασε για
πρώτη φορά να στείλει μηνύματα χωρίς τη χρήση συρμάτων, επινοώντας τον όρο
«ασύρματο».

Οι προσπάθειες

Οι προσπάθειές του γίνονταν πάντα με μικρά, άριστα υπολογισμένα βήματα.
Ξεκίνησε την αποστολή ασύρματων μηνυμάτων από την μία άκρη ενός δωματίου στην
άλλη, προχώρησε κατά μήκος ενός διαδρόμου, έπειτα βγήκε σε εξωτερικούς χώρους
διασχίζοντας ένα χωράφι αρχικά και στη συνέχεια τη Μάγχη.

Το 1901, όμως, ήταν η πρώτη φορά που κατάφερε να μεταδώσει ραδιοφωνικό σήμα
και να επικοινωνήσει σε απόσταση μεγαλύτερη των 100 χιλιομέτρων. Τον Δεκέμβριο
μάλιστα του ίδιου χρόνου ήρθε η θριαμβευτική επισφράγιση της ιδιοφυΐας του,
όταν το μήνυμά του διέσχισε τον Ατλαντικό.

Η επέτειος

Τα ραδιόφωνα της δεκαετίας του ’20 μπορεί να μην διακρίνονταν για την τεχνολογία τους αλλά στην αισθητική…. μάλλον ξεπερνούν τα σημερινά

Γιορτάζοντας την επέτειο της γέννησης του ραδιοφώνου το ερευνητικό ίδρυμα, το
οποίο λειτουργεί στο μέρος από όπου έστειλε ο Μαρκόνι το σήμα του το 1901,
επανέλαβε την αποστολή του πρωτότυπου μηνύματος 100 χρόνια αργότερα. Το ίδιο
σχεδιάζουν να κάνουν και στις 12 Δεκεμβρίου του 2001, τιμώντας την επόμενη
μεγάλη επέτειο του επιστήμονα, την αποστολή δηλαδή του πρώτου υπερατλαντικού
ραδιοφωνικού μηνύματος από την Αγγλία στον Καναδά.

Οι πρώτοι που κατάλαβαν το πολλά υποσχόμενο μέλλον της ασύρματης επικοινωνίας
ήταν οι στρατιωτικοί. Το Βρετανικό Πολεμικό Ναυτικό αγόρασε αμέσως την
τεχνολογία του Μαρκόνι.

Όχι βέβαια για να ανοίξει… ραδιοφωνικό σταθμό ­ αυτό έγινε αργότερα με την
ίδρυση του BBC ­ αλλά για να σώζει ανθρώπινες ζωές: σε λίγες ημέρες, εστάλη το
πρώτο σήμα SOS…

LINKS:

*
http://www.alpcom.it/hamradio/w1aa.htm

*
http://www.invent.org/book/book-text/71.html

* http://www.tevithicktrust.com

* http://www.alpcom.it/hamradio