Δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις για τη διαδικασία

Δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις αναφορικά με το θέμα της κλωνοποίησης ανθρώπινου
εμβρύου ετοίμασαν «ΤΑ ΝΕΑ» με τη βοήθεια του Γιώργου Θηραίου που είναι
διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας στο ΙΤΕ.

Ερωτήσεις:

1. Πρώτα πρώτα, τι εννοούμε όταν λέμε κλωνοποιημένο ανθρώπινο
έμβρυο;

ΑΠ.: Εννοούμε ότι εφαρμόζουμε τη διαδικασία της κλωνοποίησης, όπως ακριβώς
συνέβη με το πρόβατο Ντόλι ή και άλλα θηλαστικά. Με λίγα λόγια, παίρνουμε τον
πυρήνα από το κύτταρο ενός θηλαστικού και τον τοποθετούμε σε ένα ωάριο το
οποίο δεν έχει πυρήνα. Το τελευταίο αυτό ωάριο το έχουμε πάρει από άλλο
θηλαστικό. Το ωάριο με τον πυρήνα του κυττάρου το τοποθετούμε σε μια μήτρα ή
σε σωλήνα ώστε να προκύψει ένα θηλαστικό το οποίο θα έχει τα χαρακτηριστικά
τού πλάσματος εκείνου από το οποίο δανειστήκαμε τον πυρήνα του κυττάρου. Στην
περίπτωση του ανθρώπινου εμβρύου το σκεπτικό είναι ότι η διαδικασία της
κλωνοποίησης θα διακόπτεται σε λίγες ημέρες από την έναρξή της, προτού το
έμβρυο σχηματοποιηθεί στη μορφή που όλοι γνωρίζουμε.

2. Είναι εύκολο να γίνει μια τέτοιου είδους κλωνοποίηση; Πόσα
ερευνητικά κέντρα στον κόσμο μπορούν σήμερα να το καταφέρουν;

ΑΠ.: Κατ’ αρχάς είναι εύκολο διότι έχουμε την τεχνογνωσία. Πρόκειται για την
ίδια που εφαρμόσαμε στην Ντόλι και πιο πρόσφατα σε πιθήκους. Η διαφορά όμως
στην περίπτωση της κλωνοποίησης ανθρώπινου εμβρύου έγκειται στο ότι θα
μπορούμε να παίρνουμε τα πολυδύναμα κύτταρά του και με την ανάπτυξη διαφόρων
τεχνικών να δημιουργούμε απ’ αυτά ιστούς ή μέρη του σώματος που να
αντικαθιστούν τα αντίστοιχα ελαττωματικά σε ένα ανθρώπινο σώμα. Σε ό,τι αφορά
τώρα τα ερευνητικά κέντρα που μπορούν να ολοκληρώσουν μια κλωνοποίηση, είναι
σίγουρα πολύ λίγα.

3. Οι επιστήμονες έχουν κλωνοποιήσει στο παρελθόν ανθρώπινο έμβρυο;

ΑΠ.: Δεν έχει αναφερθεί πουθενά. Κλωνοποίηση ανθρώπινου εμβρύου με τη μέθοδο
που περιγράψαμε πιο πάνω δεν έχει γίνει.

4. Στην Αγγλία λένε ότι θα παίρνουν από το κλωνοποιημένο έμβρυο
κάποια κύτταρα ώστε να φτιάξουν ανθρώπινους ιστούς με σκοπό να γιατρέψουν
ανίατες μέχρι τώρα ασθένειες. Επομένως μιλάμε για «έμβρυα μιας χρήσης»;

ΑΠ.: Ναι και όχι. Ναι, υπό την έννοια ότι το έμβρυο κλωνοποιείται μόνο και
μόνο για να αξιοποιήσουμε τα κύτταρά του. Όχι, από την άποψη ότι μέσα από αυτά
τα κύτταρα μας δίνεται η δυνατότητα να δημιουργήσουμε μια σειρά από όργανα
(και όχι ένα όργανο) τα οποία μπορούν να αντικαταστήσουν ή αποκαταστήσουν
δυσλειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού.

5. Πώς είμαστε τόσο σίγουροι ότι ο ανθρώπινος ιστός που θα προκύψει
από τα κύτταρα του εμβρύου αποτελεί προς το παρόν τη μόνη λύση για να
γιατρέψουμε ασθένειες σαν την Πάρκινσον, τη λευχαιμία ή την Αλτσχάιμερ;

ΑΠ.: Δεν είναι η μοναδική λύση. Τα τελευταία νέα γύρω από την αντιμετώπιση
τέτοιων ασθενειών και πιο συγκεκριμένα της νόσου Αλτσχάιμερ αναφέρουν ότι
κάποιες εταιρείες βρίσκονται στο στάδιο δοκιμής καινούργιων φαρμακευτικών
αγωγών, από τις οποίες προσδοκούν πολύ καλά αποτελέσματα. Επιπλέον, μια άλλη
λύση πέραν της κλωνοποίησης του εμβρύου είναι η γονιδιακή θεραπεία. Αυτό
σημαίνει ότι εφόσον γνωρίζουμε τα γονίδια που ευθύνονται για την ανάπτυξη μιας
συγκεκριμένης ασθένειας στον ανθρώπινο οργανισμό, μπορούμε να επέμβουμε στο
γονίδιο αυτό και να το προγραμματίσουμε ώστε να μην εκδηλώσει στο μέλλον την
ασθένεια.

6. Ποιο είναι το όφελος στην καθημερινή μας ζωή από την κλωνοποίηση
του ανθρώπινου εμβρύου;

ΑΠ.: Καμία αλλαγή δεν θα υπάρξει στην καθημερινή μας ζωή εκτός και αν έχουμε
κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας. Το πιθανό όφελος από αυτή την ιστορία θα είναι
το ότι κάποιοι άνθρωποι θα μπορούν να παρέχουν κύτταρά τους ώστε να
κλωνοποιηθεί ένα έμβρυο που θα τους εξασφαλίζει όργανα συμβατά με τα δικά
τους, για κάθε ενδεχόμενο. Π.χ. μια μεταμόσχευση νεφρών.

7. Αν δεχτούμε ότι από τα κύτταρα του κλωνοποιημένου εμβρύου
εκπορεύεται η θεραπεία συγκεκριμένων ασθενειών, ποιοι άνθρωποι θα έχουν
πρόσβαση σε μια τέτοιου είδους θεραπεία;

ΑΠ.: Είναι προφανές ότι ­ στο αρχικό τουλάχιστον στάδιο ­ θα αφορά εκείνους
που έχουν σημαντική οικονομική επιφάνεια. Οι υπηρεσίες κάθε τεχνολογικής
εφαρμογής που βρίσκεται στα πρώτα βήματα ανάπτυξής της είναι γνωστό ότι
κοστίζουν ακριβά.

8. Το παράδειγμα της Αγγλίας βλέπετε να το ακολουθούν και άλλες
χώρες; Θα υπάρξει προβληματισμός επ’ αυτού σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης;

ΑΠ.: Μπορούμε να αναμένουμε μια αντίστοιχη κίνηση από άλλες χώρες, κυρίως για
λόγους ανταγωνισμού. Αντιδράσεις σίγουρα θα υπάρξουν είτε για λόγους ηθικής
είτε για λόγους που σχετίζονται με τον φόβο της κακής εκμετάλλευσης αυτής της
τεχνογνωσίας.

9. Πόση είναι η απόσταση που χωρίζει το κλωνοποιημένο έμβρυο από τον
κλωνοποιημένο άνθρωπο;

ΑΠ.: Εννιά μήνες. Τόσος ακριβώς χρόνος απαιτείται ώστε το κλωνοποιημένο έμβρυο
να γίνει ένας κλωνοποιημένος άνθρωπος.

10. Υπάρχουν συμφέροντα πίσω από την κλωνοποίηση ανθρώπινων εμβρύων;

ΑΠ.: Βεβαίως και υπάρχουν συμφέροντα, τα οποία είναι οικονομικής φύσης.
Εταιρείες που αναπτύσσουν τέτοιες τεχνικές πιέζουν ώστε να τους επιτραπεί η
εμπορική αξιοποίηση των εφαρμογών τους στην καθημερινή μας ζωή. Το πλεονέκτημα
που έχουν για να πετύχουν τους σκοπούς τους είναι ότι στοχεύουν στην
ευαισθητοποίηση που έχει κάθε άνθρωπος και κάθε κοινωνία στα θέματα υγείας. Ας
μην ξεχνούμε, τέλος, ότι η νομοθετική αυτή απόφαση πάρθηκε στην Αγγλία, μια
χώρα πρωτοπόρα σε τέτοιου είδους έρευνες.

LINKS:

*www.newscientist.com/nsplus/insight/clone/clone.html

* www.ohsu.edu/orpre