Στο «παραπέντε» η κλωνοποίηση ανθρώπων!

Οι αναγνώστες σίγουρα θα θυμούνται τα κατάμαυρα μάτια του ANDi, του πρώτου
γενετικώς τροποποιημένου πιθήκου, με τα οποία κοίταξε πριν από μερικές ημέρες
για πρώτη φορά τον κόσμο.

Ύστερα από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες εισαγωγής γονιδίου από μέδουσα
σε πιθήκους του είδους ρέζους, ο ANDi ­ αναγραμματισμός του “εισηγμένου” DNA ­
δημιουργήθηκε επιτέλους στο Περιφερειακό Κέντρο Έρευνας Πρωτευόντων Ζώων, στο
Όρεγκον των ΗΠΑ.

Αν η περίπτωση του ANDi παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, είναι για τις
επιπτώσεις που ενδεχομένως θα έχει στους ανθρώπους: μωρά κατά παραγγελία,
μεταλλαγμένοι άνθρωποι, «μενού» με επιθυμητά γενετικά χαρακτηριστικά; Τα
ερωτήματα δεν μπαίνουν για πρώτη φορά. Όμως, η γενετική τροποποίηση ενός
πρωτεύοντος θηλαστικού φέρνει για πρώτη φορά τον άνθρωπο τόσο κοντά σε αυτά.

Ώσπου οι ναζί να δώσουν στην ευγονική τόσο κακή φήμη, πολλοί Βρετανοί και
Αμερικανοί επιστήμονες έβλεπαν με καλό μάτι την ιδέα. Τώρα, η γενετική
επανάσταση αποκαθιστά την ευγονική στο βάθρο της.

Επιστήμονες που με τις γενετικές έρευνές τους βρέθηκαν στην κόψη του
ξυραφιού, πολλές φορές υποχρεώθηκαν να υπερασπίσουν τις απόψεις τους. Δεν
συνέβη το ίδιο και με τους φιλοσόφους. Η φωνή τους ακούγεται πιο σπάνια. Και
όμως, δικό τους χρέος είναι να εκτιμήσουν το νόημα της γενετικής έρευνας. Επτά
φιλόσοφοι αναλαμβάνουν να απαντήσουν στα ηθικά ζητήματα που θέτει η δημιουργία
του ANDi: θαύμα ή τερατογένεση;

Επτά φιλόσοφοι απαντούν στα ηθικά ζητήματα που τίθενται

ΝΟΑΜ ΤΣΟΜΣΚΙ

(Καθηγητής της Γλωσσολογίας και της Φιλοσοφίας )

Η απορία. Η δημιουργία του ANDi, του πρώτου γενετικώς τροποποιημένου πιθήκου, είναι θαύμα ή τερατογένεση;

«Δυο ερωτήματα πρέπει να θέσουμε», λέει ο Τσόμσκι, που διδάσκει στο ΜΙΤ της
Βοστώνης. «Πρώτον, είναι αυτό κάτι που θα μας ωφελήσει σημαντικά; Δεν νομίζω
πως είμαι σε θέση να απαντήσω. Δεύτερον, θα βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε σοβαρά
προβλήματα της ανθρώπινης υγείας; Το πιστεύω. Αλλά θα πρέπει να υπάρξουν
περισσότεροι έλεγχοι και πιο σοβαρές αξιολογήσεις. Άλλο να δίνεις σε κάποιον
ασπιρίνη και άλλο να τον τροποποιείς γενετικώς. Όμως, ας μην ξεχνάμε, τους
ίδιους ακριβώς φόβους είχαμε και στην περίπτωση των εξελιγμένων φαρμάκων και
της ψυχοθεραπείας».

ΜΑΪΚΛ ΜΠΟΛ

(Καθηγητής Ιατρικής Κυτταρικής Βιολογίας )

«Το πείραμα με αυτόν τον πίθηκο είναι αισχρό, ηθικώς αδικαιολόγητο και
επιστημονικώς περιττό. Είναι καιρός κάποιος να ξεσκεπάσει αυτούς τους
ανθρώπους που κάθε τόσο λένε πως έκαναν ένα βήμα μπροστά.

Η ιδέα πως μπορούν να θεραπεύσουν πάσα νόσο και να μας κάνουν να ζούμε 2.000
χρόνια είναι γελοία. Το εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό επιτυχίας δεν δικαιολογεί τα
βάσανα στα οποία υποβάλλουν τα ζώα».

ΣΕΡ ΜΑΪΚΛ ΝΤΑΜΕΤ

(Καθηγητής της Λογικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης )

«Δεν έχω αντίρρηση στη χρησιμοποίηση πιθήκων ­ δεν πιστεύω πως πρέπει να τους
δώσουμε δικαίωμα ψήφου. Όμως δεν θεωρώ σωστό να αποφασίζουν οι γονείς τι
παιδιά θέλουν, γιατί έτσι οι πλούσιοι θα αποκτούν υπέροχα μωρά και οι φτωχοί
θα βολεύονται με ό,τι τους στέλνει ο Θεός. Δεν είμαι προφήτης, αλλά είμαι
βέβαιος ότι μερικοί επιστήμονες θα κάνουν αποκρουστικά πράγματα. Πρέπει να
εξετάσουμε το ζήτημα κριτικά».

ΛΕΣΖΕΚ ΚΟΛΑΚΟΒΣΚΙ

(Καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης)

«Φοβάμαι πως αυτό θα οδηγήσει σε πειράματα επί ανθρώπων, όχι σε πολιτισμένες,
αλλά σε τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες όπως η Κίνα. Κατανοώ τους ιατρικούς
λόγους για τέτοια πειράματα. Είναι σαφές ότι μπορεί να γίνει γενετική
τροποποίηση των πρωτευόντων, όμως είναι αδύνατον να προβλεφθεί τι μπορεί να
φέρουν αυτές οι μεταβολές των γενετικών χαρακτηριστικών. Θα μπορούσαν να
γεννηθούν τέρατα».

ΤΖΟΝ ΧΑΡΙΣ

(Καθηγητής της Βιοηθικής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ)

«Κατά κάποιο τρόπο, είμαστε ήδη όλοι γενετικώς τροποποιημένοι», λέει ο
συγγραφέας του βιβλίου «Κλώνοι, γονίδια και αθανασία». «Η εξέλιξη είναι ένας
μηχανισμός γενετικής τροποποίησης, αλλά όχι αρκετά αποτελεσματικός. Μας άφησε
πολλές αρρώστιες που προκαλούν δυστυχία. Ίσως μπορέσουμε να αναπτύξουμε αντοχή
στις ασθένειες και να ζούμε εκατοντάδες χρόνια παραπάνω. Δεν είναι κακό να
“παραγγέλνουμε” μωρά. Αν αυξήσουμε τη νοημοσύνη, θα γλιτώσουμε τεράστια ποσά
από την εκπαίδευση».

ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΡΟΡΤΙ

(Καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ της Καλιφόρνιας)

«Ένα σωρό προβλήματα θα ξεπηδήσουν από αυτά τα πειράματα, καθώς και ιστορίες
επιστημονικής φαντασίας. Όμως, αυτός δεν είναι λόγος για να σταματήσει η
έρευνα που έχει δώσει θεραπείες από ιούς, αλλά και τη δυνατότητα για βιολογικά
όπλα. Όσοι νόμοι και αν ψηφιστούν, φαντάζομαι πως θα γίνουν τα πιο αλλόκοτα
πειράματα. Είναι δύσκολο να αγγίξουμε αυτά τα ζητήματα. Είναι ενοχλητικά, αλλά
πολλές μεταβολές στην επιστήμη είναι ενοχλητικές».

ΡΟΤΖΕΡ ΣΚΡΑΤΟΝ

(Συγγραφέας και πρώην καθηγητής της Φιλοσοφίας )

«Ίσως είναι άδικο να γίνεται σύγκριση με τον δόκτορα Μένγκελε του Άουσβιτς,
αλλά είναι γεγονός πως αυτή η νέα γενιά ερευνητών προχωράει θεωρώντας πως
οποιαδήποτε αναφορά σε ηθικές αρχές ή στην ιερότητα της ζωής δεν είναι παρά
ένα ιδιόρρυθμο υποπροϊόν μιας απαξιωμένης άποψης για την ανθρώπινη ζωή. Βλέπω
ένα τρομερό όραμα για το μέλλον, στο οποίο δεν θα υπάρχουν πια νέοι άνθρωποι,
αλλά μόνο εκείνοι που θα κατασκευάζονται από τα βιονικά εργαστήρια της
γηριατρικής που θα ελέγχουν την κατάσταση».