ΔΡΟΜΟΙ

Η χιλιετία…

… των ουτοπιών φεύγει και αυτή, αφήνοντας κληρονομιά άλλη μια ουτοπία: πως η
γενετική θα διαλύσει το μυστήριο που περιβάλλει τη ζωή, πως ο άνθρωπος θα
«διαβάζεται» σαν μια αλληλουχία ψηφίων που θα μπορεί να αποθηκευτεί σε μια
βάση δεδομένων, πως δεν θα είναι πια ένα «απόλυτο» πλάσμα κατ’ εικόνα και καθ’
ομοίωση του Θεού με αθάνατη ψυχή. Είναι δικαιολογημένη άραγε αυτή η έπαρση για
μια επιστήμη που, τουλάχιστον για την ώρα, απλώς μιμείται ό,τι είναι ήδη
γνωστό στη φύση; Από τη μίμηση ήδη γνωστών μοντέλων πώς μπορεί άραγε να
προκύψει βελτίωση, ας πούμε στην ανθρώπινη νόηση, αφού δεν υπάρχουν στη φύση
ανώτερα μοντέλα νόησης για να τα μιμηθεί κανείς; Έστω και αν πάρουμε ιδιοφυΐες
ως μοντέλα, δεν είναι ανόητο να ελπίζουμε πως θα μάθουμε ποτέ γιατί ο Μότσαρτ
έγραψε καλύτερη μουσική από τον Σαλιέρι;

Η γενετική…

… μηχανική σίγουρα τάραξε τα «νερά» του ανθρώπινου γονιδίου. Όμως το θέμα
είναι πώς την κοιτάζει κανείς. Από την επιστημονική αλήθεια πως όλοι οι
άνθρωποι είναι σε ποσοστό 99,9% γενετικά πανομοιότυποι μπορεί να βγάλει κανείς
το συμπέρασμα πως όλοι οι άνθρωποι δικαιούνται ίση μεταχείριση. Από την επίσης
επιστημονική αλήθεια πως ο άνθρωπος είναι σε ποσοστό 98% γενετικά όμοιος με
τον χιμπαντζή, μπορεί να βγάλει κανείς το συμπέρασμα πως ο άνθρωπος αξίζει
κάτι λίγο παραπάνω από το ζώο. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχει τεχνική,
αλλά δεν υπάρχει σοφία. Κάτι σαν να λείπει από την εξίσωση.

Το γεγονός…

… ότι άνθρωποι και χιμπαντζήδες μοιράζονται το 98% των γονιδίων τους φτάνει
άραγε για να μας κάνει να αλλάξουμε τη γνώμη μας για το ανθρώπινο είδος; Είναι
φανερό πως κάτι λείπει εδώ. Αν πίσω από αυτές τις μόλις 2 ποσοστιαίες μονάδες
που «λείπουν» από το ζώο κρύβεται όλη η εξέλιξη των διαφόρων homo, οι
κρεμαστοί κήποι της Βαβυλώνας, οι πυραμίδες, ο Παρθενώνας, ο Διαφωτισμός και
οι μεγάλες κοινωνικές και τεχνολογικές επαναστάσεις, ένας Ασουρμπανιμπάλ και
ένας Περικλής, ένας Βολταίρος και ένας Μαρξ, ένας Γκαίτε και ένας Μπετόβεν,
τότε κάτι δεν πάει καλά με την αριθμητική μας. Γιατί αν 98 μονάδες κάνουν έναν
χιμπαντζή, 100 μονάδες είναι απελπιστικά λίγες για να κάνουν έναν άνθρωπο. Αν
πίσω από αυτή τη διαφορά των 2 μονάδων κρύβεται ένα τόσο μεγάλο «μυστικό»,
τότε πρέπει να ξεχάσουμε αυτά που ξέραμε: η σχέση 1=1, που πρέπει πάντα να
αληθεύει, είναι ψευδής, αφού οι 2 εκατοστιαίες μονάδες εκφράζουν πολύ
σημαντικότερα πράγματα από ό,τι οι 98. Και αφού ξεμπερδέψαμε έτσι με την
αριθμητική, μπορούμε πια να την πετάξουμε στα σκουπίδια. Χωρίς αυτήν, θα
μπορέσουμε άραγε να διατηρήσουμε τα λογικά μας;

Ο Στιβ Τζόουνς…

… ένας από τους λίγους γενετιστές που τα διατηρούν ακόμη, έλεγε πριν από
λίγο καιρό στη Νατάσα Μπαστέα («ΤΑ ΝΕΑ», Πρόσωπα, 30/9) πως οι γενετιστές
κατεβάζουν από τον θρόνο τους τους αφηρημένους θεούς για να βάλουν στη θέση
τους τα αφηρημένα γονίδια. Μα είτε έτσι είτε αλλιώς, τα σκοτάδια είναι ίδια.
Γιατί έτσι είναι η ανθρώπινη γνώση: δέσμη φωτός, που όσο πιο δυνατά φωτίζει
κάτι, τόσο πυκνώνει ολόγυρά του το σκοτάδι.