Παραμένει αγκάθι το Κυπριακό

Απαλλαγμένος από την εκκρεμότητα της εταιρικής σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης –
Τουρκίας αναχωρεί σήμερα ο Κώστας Σημίτης για τη Σύνοδο Κορυφής της Νίκαιας,
στο περιθώριο της οποίας δεν αποκλείεται να έχει και σύντομη συνάντηση με τον
Μπουλέντ Ετζεβίτ ­ θα μεταβεί στο γαλλικό θέρετρο όπως και όλοι οι άλλοι
πρωθυπουργοί υποψηφίων χωρών.

Ο Γ. Παπανδρέου ενημέρωσε χθες τον Πρωθυπουργό εν όψει της διάσκεψης

Χθες στο Μέγαρο Μαξίμου πραγματοποιήθηκε σύσκεψη του Πρωθυπουργού με την
ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών, στη διάρκεια της οποίας ο Γιώργος Παπανδρέου
ενημέρωσε διεξοδικά για την εταιρική σχέση, τις προοπτικές της ελληνοτουρκικής
προσέγγισης, ενώ έγινε και ο τελευταίος σχεδιασμός για τις ελληνικές θέσεις
στη Διακυβερνητική Διάσκεψη, η οποία έχει προγραμματισθεί να ολοκληρωθεί στη
Νίκαια. Τα τελευταία 24ωρα πάντως αυξάνονται οι ενδείξεις ότι θα υπάρξει ένα
άγριο «παζάρι» μεταξύ των «15» για το περιεχόμενο της συμφωνίας. Μετά τη
δημοσιοποίηση των διαφωνιών εντός του γαλλογερμανικού άξονα, έγινε γνωστό ότι
και η Βρετανία τηρεί άκαμπτη θέση ­ προτιμώντας ακόμη και να μην υπάρξει
συμφωνία ­, ενώ η Ισπανία επιμένει πως πρέπει και θεσμικά να έχει την ίδια
δύναμη με τις άλλες τέσσερις μεγάλες χώρες. Η εταιρική σχέση, την οποία ο κ.
Σημίτης χαρακτήρισε «επιχειρησιακό κείμενο», κυριάρχησε και στη χθεσινή
συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Οι συναντήσεις

Η επίτευξη του συμβιβασμού για την εταιρική σχέση επιτρέπει τώρα σε Αθήνα και
Άγκυρα να προχωρήσουν σε όσα είχαν «παγώσει», λόγω της εκκρεμότητας στις
Βρυξέλλες. Έτσι, μετά τη Νίκαια, θα υπάρξει συνάντηση των μονίμων αντιπροσώπων
Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ ­ η δεύτερη μετά την κατ’ αρχήν συμφωνία
Παπανδρέου – Τζεμ για τη διαδικασία των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Λίγο
αργότερα, στην Αττάλεια της Τουρκίας, θα γίνει η συνάντηση των αντιπροσωπειών
των δύο χωρών ­ της ελληνικής προΐσταται ο γενικός γραμματέας του υπουργείου
Εξωτερικών για κοινοτικές υποθέσεις Ηλίας Πλασκοβίτης. Αντικείμενό της θα
είναι η μετάδοση της «κοινοτικής τεχνογνωσίας», προκειμένου η Τουρκία να
αρχίσει να προσαρμόζεται στο κοινοτικό κεκτημένο.

Να πείσει τον Ντενκτάς

Ωστόσο, διπλωματικές πηγές στην Αθήνα αλλά και κύκλοι του τουρκικού πολιτικού
κατεστημένου συμφωνούν πως τα επόμενα δύο χρόνια ­ μέχρι το τέλος του 2002 ­
το ζήτημα που θα κυριαρχήσει είναι το Κυπριακό. Ήδη, όπως έλεγαν τουρκικές
πηγές, μετά την απόφαση για την εταιρική σχέση η Άγκυρα θα πρέπει να
υποχρεώσει τον Ραούφ Ντενκτάς να προσέλθει στις συνομιλίες του Ιανουαρίου. Και
έτσι να ανατρέψει τη δική της προηγούμενη απόφαση για κατ’ αρχήν αποχώρηση,
μία απόφαση η οποία επικρίθηκε έντονα στο εσωτερικό της Τουρκίας, μολονότι
υπήρχε και εμπλοκή του Εθνικού Συμβουλίου, δηλαδή του στρατού. Φυσικά, αυτό
δεν σημαίνει ότι θα υπάρξει αυτομάτως απεμπλοκή και αρχή λύσης στο Κυπριακό.
Όμως, εν όψει της ένταξης της Κύπρου στην Ένωση καμία πλευρά δεν επιθυμεί να
φανεί ότι είναι εκείνη που παρακωλύει τις διαπραγματεύσεις.

Εντός του Δεκεμβρίου ­ ή το αργότερο τον Ιανουάριο ­ η Άγκυρα είναι
υποχρεωμένη να παρουσιάσει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Εφαρμογή του
Κεκτημένου, το οποίο θα αναφέρει τι πρόκειται να κάνει μέσα στο 2001 για να
εφαρμόσει αυτά που ορίζει η εταιρική σχέση. Δεδομένου ότι το Κυπριακό είναι
στους βραχυπρόθεσμους όρους, θα έχει ενδιαφέρον πώς η Άγκυρα θα «υιοθετήσει»
την υπόδειξη της Κομισιόν.

Θεωρείται, ωστόσο, βέβαιον ότι μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου και οι δύο πλευρές θα
επιδοθούν σε διπλωματικό αγώνα δρόμου για να διασφαλίσουν ένα ψήφισμα του ΟΗΕ
για την ανανέωση της ειρηνευτικής δύναμης στην Κύπρο.

Επικρίσεις αντιπολίτευσης

Χθες, σύσσωμη η αντιπολίτευση επέκρινε τη συμφωνία της κυβέρνησης για την
εταιρική σχέση. Ο πρόεδρος της Ν.Δ. Κώστας Καραμανλής υποστήριξε ότι
αποδυναμώνει τούς έτσι και αλλιώς ανεπαρκείς και ασαφείς όρους του Ελσίνκι και
αντί να δεσμεύει την Τουρκία, την προσκαλεί να πει τις απόψεις της ως ισότιμο
μέλος.

Ο αρμόδιος για τις διεθνείς σχέσεις του ΚΚΕ Μπάμπης Αγγουράκης δήλωσε πως «η
ελληνική κυβέρνηση αποδέχεται για άλλη μία φορά ότι υπάρχουν συνοριακές
διαφορές στο Αιγαίο και προχωρεί ένα βήμα παραπέρα στην αποδυνάμωση του
Κυπριακού».

Ο ΣΥΝ ανέφερε ότι «η ελληνική κυβέρνηση στάθηκε ανίκανη να διαπραγματευθεί
σωστά και υποχώρησε σε πιέσεις σκοπιμότητας χωρίς να αξιοποιήσει τις
δυνατότητες του Ελσίνκι».

Όμως η ΑΕΚΑ (σ.σ.: αποχωρήσαντες από τον ΣΥΝ) κάνει λόγο για ικανοποιητικό
κείμενο.

* Επτά βουλευτές της Ν.Δ., ανάμεσά τους και η κ. Ντόρα Μπακογιάννη, επικρίνουν
την κυβέρνηση για το ­ κεκλεισμένων των θυρών ­ συνέδριο που διοργάνωσε η
Υπηρεσία Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας του υπουργείου Εξωτερικών, στην
οποία προΐσταται ο σύμβουλος του υπουργού κ. Άλεξ Ρόντος.

Στο συνέδριο αυτό, με τίτλο «Οι Αλβανοί ως μειοψηφίες και πλειοψηφίες στα
Βαλκάνια», εκλήθη, όπως τονίζουν οι βουλευτές της Ν.Δ., ο αρχηγός της
παραστρατιωτικής οργάνωσης UCK Χασίμ Θάτσι. Και μάλιστα σε μια χρονική στιγμή
κατά την οποία ακόμα και οι επίσημοι φορείς της αλβανόφωνης κοινότητας στο
Κοσσυφοπέδιο προσπαθούν να κρατήσουν διακριτές αποστάσεις από το εν λόγω
άτομο, ενώ και η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει με δεδηλωμένη καχυποψία την
αμφιλεγόμενη δράση τού κ. Θάτσι.