ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η τρομοκρατία ζει!

Δεν μιλάμε για τη Λατινική Αμερική ούτε για την Τουρκία. Η ανεξαρτησία του
Τύπου, η ίδια η ζωή των δημοσιογράφων απειλούνται σήμερα σε μια χώρα της
Ευρωπαϊκής Ένωσης: την Ισπανία.

«ΕΤΑ δολοφόνοι». Σκηνή από διαδήλωση του Κινήματος Κατά της Αδιαλλαξίας που έγινε προχθές στη Μαδρίτη

Όταν πέθανε ο Φράνκο, πριν από 25 χρόνια, η Ισπανία αποτελούσε ακόμη μια
εξαίρεση στην Ευρώπη. Μεταξύ άλλων, δεν γνώριζε τι σημαίνει ελευθερία του
Τύπου. Σήμερα, η χώρα έχει μεταμορφωθεί. Είναι πιο χαρούμενη, πιο σταθερή, πιο
σίγουρη για τον εαυτό της. Ένα κομμάτι της, όμως, εξακολουθεί να πάσχει από
την ίδια ασθένεια. Την ανατολή του 21ου αιώνα, οι δημοσιογράφοι οι οποίοι
εργάζονται στη Χώρα των Βάσκων δεν μπορούν να γράψουν ελεύθερα, να εκφραστούν
ελεύθερα, να μιλήσουν ελεύθερα, επειδή η ζωή των ίδιων και των οικογενειών
τους απειλείται από τους τρομοκράτες της ΕΤΑ. Ο εθνικισμός μπορεί να
ψυχορραγεί στη Γιουγκοσλαβία (ή μήπως είμαστε υπερβολικά αισιόδοξοι;), μοιάζει
όμως βαθιά ριζωμένος στην Ισπανία. Και οι αντίπαλοί του, πολιτικοί, δικαστές,
δημοσιογράφοι, ζητούν την αλληλεγγύη των δημοκρατικών ανθρώπων.

Από τον χώρο του Τύπου, δύο λειτουργοί του έχουν πληρώσει έως τώρα με τη ζωή
τους την αντίθεσή τους στις μεθόδους της οργάνωσης: ο Χοσέ Μαρία Πορτέλ Μάνος,
διευθυντής μιας εφημερίδας του Μπιλμπάο, ο οποίος δολοφονήθηκε τον Ιούνιο του
1978, και ο Χοσέ Λουίς Λόπεθ ντε Λακάγιε, δημοσιογράφος της Ελ Μούντο,
που έπεσε νεκρός από τις σφαίρες των τρομοκρατών τον περασμένο Μάιο.
Τουλάχιστον επτά δημοσιογράφοι ακόμη έχουν δεχθεί δολοφονικές επιθέσεις, αλλά
τη γλίτωσαν. Η τελευταία ήταν η Αουρόρα Ιντσαούστι, ανταποκρίτρια της Ελ
Παΐς στο Σαν Σεμπαστιάν. Αν είχε λειτουργήσει σωστά ο πυροδοτικός
μηχανισμός της βόμβας που τοποθέτησε η ΕΤΑ στις 10 Νοεμβρίου έξω από την πόρτα
του σπιτιού της, η ίδια, ο σύζυγός της και το ηλικίας 18 μηνών παιδί τους θα
μας παρατηρούσαν σήμερα (με επιείκεια; με συγκατάβαση;) από τον Παράδεισο.

Τα τελευταία χρόνια, τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης είχαν σχεδόν εξοικειωθεί με
τον θάνατο. Οι επιθέσεις της ΕΤΑ είχαν πάψει να αποτελούν είδηση. Όπως
σημειώνει ο βραβευμένος δημοσιογράφος Αρκάντι Εσπάδα, η τρομοκρατία έχει την
ικανότητα να μετατρέπει έναν νεκρό (εξ ορισμού μοναδικό και ανεπανάληπτο) σε
ακόμη έναν νεκρό. Οι περιγραφές αυτών των αιματηρών επεισοδίων
διακρίνονταν από μια αντιφρανκική μελαγχολία: «Θλιβερό γεγονός, χωρίς
αμφιβολία, αλλά κάτι μεμπτό θα είχαν κάνει τα θύματα, δεν μπορεί». Η ενοχική
αυτή στάση των μέσων είχε ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει σημαντικά η λαϊκή
κινητοποίηση κατά της τρομοκρατίας. Τα πράγματα όμως έχουν αρχίσει να
αλλάζουν. Ο κόσμος βγήκε επιτέλους στους δρόμους. Και οι απειλές κατά των
δημοσιογράφων ξεπέρασαν τα σύνορα της χώρας, ευαισθητοποιώντας τους
συναδέλφους τους σε όλον τον κόσμο. Το μανιφέστο αλληλεγγύης που δημοσιεύτηκε
προχθές στην Ελ Παΐς υπογράφεται από 63 διευθυντές μεγάλων εφημερίδων
της Ευρώπης και της Αμερικής, αρθρογράφους, διανοούμενους, συγγραφείς,
ιστορικούς και φωτογράφους. Το πιθανότερο είναι ότι οι φανατικοί τής ΕΤΑ δεν
τους έχουν ακούσει ποτέ.